ἵ Ἢ ΚΙΝΗΣΙΣΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΠΑΝ. ΧΡΗΣΤΟΥ, Ἡ ἑλληνικὴ παρουσία στὴν Παλαιστίνη “Ο ὁμότιμος καθηγητὴς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Α.Π.Θ. κ. Παναγιώτης Χρήστου ἐξέδωσε πρὸ ὀλίγων μηνῶν τὸ βιβλίο «ἢ ᾿Ελληνικὴ Παρουσία στὴν Παλαιστίνη»( Ἐκ- δόσεις Κυρομµάνος, Θεσσαλονίκη). Εἶναι ἕνα σπανίας ἀρτιότητας καὶ πλήρους τεκµηριό- σεως βιβλίο. 'Ο συγγραφεύς, βαθὺς γνώστης καὶ ἔμπειρος ἐρευνητὴς κειμένων καὶ ἴστο- ρικῶν στοιχείων, κατώρθωσε ν᾿ ἀποδείξη ἐναργέστατα ὅτι ἡ παρουσία καὶ ἡ ἐπίδραση τοῦ "Ελληνισμοῦ στὴν περιοχὴ τῆς Παλαιστίνης καὶ στὸν ᾿Ιουδαϊκὸ κόσµο ὑπῆρξε ἔ- ντονήη, διαρκὴς καὶ ἀποφασιστικὴ ἀπὸ τῶν ἀρχαϊκῶν χρόνων (12ος π.Χ. αἰ.) µέχρι καὶ τοῦ Του μ.Χ. αἰῶνος. Γράφει χαρακτηριστικῶς ὁ κ. Χρήστου εἰς τὸ προοίµιό του: «Κατὰ τὸ ξετίναγµα τοῦ ᾿Ελληνισμοῦ ἀπὸ τὸν 4ο π.Χ. αἰῶνα κι ἔπειτα καμμιὰ χώρα τῆς Μ. ᾿Ανατολῆς δὲν ἄντι- στάθηκε μὲ τόση σφοδρότητα ἐναντίον τοῦ 'Ελληνισμοῦ μὲ ὅσην ἡ Παλαιστίνη!’ ἀλλὰ τελικῶς καμμιὰ χώρα δὲν ἐξελληνίσθηκε σὲ τόση ἔκταση σὲ ὅση ἡ Παλαιστίνη. Τὸ φαινό- µενο τοῦτο θὰ παρέμενε ἀνεξήγητο, ἂν τὴν ἐποχὴ τῆς μεγάλης κατὰ τοῦ ᾿Ελληνισμοῦ ᾱ- ντιστάσεως δὲν ἦταν ἤδη πολὺ βαθιὰ ριζωµένος ὁ ᾿Ελληνισμὸς στὸν τόπον ἐκεῖνο' καὶ οἱ ρίζες δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ ἦταν τόσο βαθειές, ἂν ἡ παρουσία τοῦ 'Ελληνισμοῦ δὲν ἦταν παλαιότερη τῆς ἐποχῆς τοῦ Μ. ᾿Αλεξάνδρου». Πράγματι μὲ σοβαρά, πολλὰ καὶ εὔγλωττα στοιχεῖα ὁ κ. Χρήστου ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ “Ἑλληνισμὸς ἦταν ριζωµένος στὴν περιοχὴ ποὺ σήµερα ὀνομάζεται Παλαιστίνη δέκα αἰ- ὤνες πρὸ τοῦ Μ. ᾿Αλεξάνδρου καὶ σὲ ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς ἀνθρώπινης δραστηριότητας. Πόλεις, ὀνόματα, λέξεις, νομίσματα, εὑρήματα καὶ πρὸ πάντων κείµενα μαρτυροῦν αὐτὲς τὶς πανάρχαιες καταβολὲς τοῦ "Ελληνισμοῦ ἐκεῖ. 'Η ἀκτινοβολία τοῦ ἑλληνικοῦ πνεύµα- τος ἦταν τόση, ὥστε καὶ αὐτὸν τὸν ᾿Ιουδαϊσμὸ νὰ ἐπηρεάση. Πρὶν ἀπὸ τὴν τελικὴ σύ- γκρουση τοῦ ᾿Αντιόχου Δ΄ καὶ τῶν Μακκαβαίων ὑπῆρξε ἁρμονικὴ συμβίωση τῶν δύο Περὶ «δωρικῆς ἁρμονίας» «...τὸ νικᾶν αὑτὸν αὐτὸν πασῶν νικῶν πρώτη τε καὶ ἀρίστη' τὸ δὲ ἡττᾶσθαι αὐτὸν ὕφ᾽ ἑαυτοῦ πάντων αἴσχιστόν τε ἅμα καὶ κάκιστον...» (Πλάτωνος «Νόμοι» 626ε) Κάποιος φίλος θέλει νὰ μάθει, ἂν ἡ Τελέσιλλα (βλ. «Δαυλὸν» τ. 109) κατάφερε τελικὰ νὰ ἐπικρατήσει τοῦ ἔρωτά της. Τοῦ ἀπαντῶ, παραθέτοντας τὸ χτεσινό της γράμμα: «.. Θὰ ἀνησύχησες γιὰ μένα στὴν τελευταία µας συνάντηση. Αδικα ὅ- µως, ἀφοῦ ξέρεις, πόσο θυμᾶμαι καὶ σέβομαι τὸ ἱστορικὸ ὄνομά μου. Καὶ ξέ- ρεις ἐπίσης, πὼς δὲ θέλω νὰ τὸ ντροπιάζω. Σὲ πληροφορῶ λοιπόν, ὅτι ἔβαλα κατέναντί μου τὸν ἑαυτό µου καὶ τὸν ... ἐνίκησα! Σὰν σκληρὸς δημόσιος κατή- γορος τοῦ παρατήρησα αὐστηρά: “Ποῦ εἶναι λοιπὸν ἡ προσπάθειά σου στὴν ἄσκηση τῆς δωρικῆς ἁρμονίας"; Καὶ θυμᾶσαι; Μὲ ρώτησες κάποτε, τί ση- --»