δ΄ ΜΕΤΕΩΡΙΣΜΟΙ ᾧ Ἢ ἐξορία τοῦ Λόγου «ἐκτὸς τοῦ Κόσμου τούτου» Εἶναι πολὺ εὔγλωττη ἡ δια- μάχη μεταξὺ τῶν ᾿Ιουδαίων προφητῶν καὶ τῆς πολιτικῆς ἡ- γεσίας («βασιλέων» ἢ «κριτῶν») τοῦ ᾿Ισραήλ. Ὅταν ἐγκύψη κανεὶς μὲ ἐλεύθερη κι ἀδογμά- τιστη διάθεση ἑρμηνείας τοῦ φαινομένου αὐτοῦ, θὰ βεβαιωθῆή ὅτι ἕνας θεσµός, ὁ τῶν «σκε- πτοµένων» (προφητῶν), βρί- σκεται σὲ συνεχῆ πάλη μ᾽ ἕναν ἄλλο θεσμό, τῶν «βουλητικῶν» (διοικητικῶν), χωρὶς ποτὲ νὰ Ἄ- πάρχη ταύτιση καὶ ἕνιση τῶν δύο. Κατὰ καιροὺς ἄλλοτε οἱ προφῆτες ἀποκτοῦν πλήρη ἰ- σχὺ καὶ παύουν βασιλεῖς (ὁ Σα- μουὴλ τὸν Σαοὺλ π.χ.) χρίοντες ἄλλους τῆς ἀρεσκείας τῶν (ὁ Σαμουὴλ π.χ. τὸν Δαβὶδ) κι ἄλ- λοτε οἱ πολιτικοὶ σφάζουν τοὺς προφῆτες, ὅταν γίνωνται ἰδιαι- τέρως ἐνοχλητικοί. Ὅμως ὁρι- στικὸ πολιτικὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαμάχης αὐτῆς δὲν ὑπάρχει, μὲ συνέπεια τοὺς θρήνους καὶ τοὺς ὀδυρμοὺς τῶν προφητῶν καὶ τὴν μετατόπιση τῶν ἐλπίδων τους πάντοτε στὸ μέλλον. Θὰ μπορούσαμε μὲ τὰ μέτρα τῆς ἑλληνικῆς σκέψεως νὰ θε- ὠρήσουμε, ὅτι πρόκειται γιὰ τὸ πρόβλημα τοῦ «πῶς νὰ φιλοσο- φήσουν οἱ βασιλεῖς ἢ νὰ βασι- λεύσουν οἱ φιλόσοφοι» τοῦ Πλάτωνος. Πράγματι ἡ ἰουδαϊ- κἢἣ σκέψη δὲν μπόρεσε νὰ συ- νειδητοποιήση ἔλλογα τὸ φαι- νόμενο τῆς διαστάσεως μεταξὺ Λόγου καὶ Δυνάμεως, καί, μο- λονότι τὸ «ζοῦσε» ἔντονα, δὲν μπόρεσε νὰ τὸ περιγράψη ἀντι- κειμενικά, ὅπως ἔκανε ἡ ἑλλη- νικὴ σκέψη. Πολὺ περισσότερο δὲν μπόρεσε νὰ δώση συγκε- κριμένη πρακτικὴ λύση, ὅπως δὲν μπόρεσαν καὶ οἱ κλασσικοὶ Ἕλληνες. Ἔτσι τὸ Πνεῦμα, ὁ Λόγος, παραμένει ἀμέτοχος στὸ πολιτικὸ γίγνεσθαι σ᾽ ὅλη τὴν “Ἱστορία. ᾿Απόπειρες συνερ- γασίας Λόγου καὶ ᾿Εξ-ουσίας κατέληγαν πάντοτε σὲ παραχά- ραξη τῆς ἐννοίας τοῦ Λόγου καὶ κατάργησή του, ὅπως π.χ. συνέβη στὴν πολιτικὴ ὑπόστα- ση τῆς Χριστιανικῆς ᾿Εκκλη- σίας. Θὰ μποροῦσε κανείς, προω- θώντας τὴν παροῦσα προβλη- ματική, νὰ διαβλέψη ὅτι ὁ «πα- ράγων» Λόγος καθίσταται ἄνε- νεργὸς στὰ συμβάντα τῆς ἱστο- ρίας, διότι ἐθεωρήθη ὅτι βρί- σκεται ἐκτὸς τοῦ Κόσμου τού- του. Πράγματι ὁ Λόγος στὴν ἰουδαιοχριστιανικὴ σκέψη εἷ- ναι ἐξωκοσμικός, εἶναι κτίστης τοῦ Κόσμου. Ως τέτοιος δὲν μπορεῖ νὰ πάρη «ὀργανικὴ θέ- σῃ» στὸν κόσμο μας, δὲν μπο- ρεῖ δηλαδὴ νὰ ἀποτελέση ᾧὕ- παρκτὸν θεσμὸν συνυπάρχων ὡς ἴσος πρὸς ἴσον μὲ τὰ ἀνθρώπι- να. Ζεύξη Λόγου καὶ ᾿Εξ-ου- σίας ἀποκλείεται ἐξ ὁρισμοῦ. Γιὰ τὴν ἑλληνικὴ σκέψη ὁ Λόγος εἶναι ξυνός, κοινός, διά- χυτος μέσα στὸν κόσμο καὶ σ᾿ ὅλα. Εἴτε ὡς Λόγος τοῦ “Ηρα-