ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

114ΙΟΥΝΙΟΣ 1991

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 6585 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
24 ἀπό 65
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Οι ελληνικές λέξεις "αρχή", "άρχων", "κεφαλή" υπάρχουν παρεφθαρμένες σ' όλες τις γλώσσες — ΓΑΤΣΙΑΣ, ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ
    ἀρχή: σελ. 6585 συμπερασμένος · τέλος: δηλωμένο · τχ. 114

Κείμενο φύλλου

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Κι ΓΑΤΣΙΑΣ Οἱ ἑλληνικὲς λέξεις ἀρχή, ἄρχων, κεφαλὴ ὑπάρχουν παρεφθαρμένες σ ̓ ὅλες τὶς γλῶσσες ΜΕΡΟΣ Α: Διερεύνησις Στὰ νεοελληνικὰ ἡ λ. ἀρχὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ 4 γράμματα: Α, Β, Χ, Η, ἕνα πνεῦμα (ψιλὴ) στὴν ἀρχὴ τῆς λέξης κι ἕναν τόνο (ὀξεῖα) στὸ τελευταῖο γράμμα τῆς λέξης. ̓Ὑποψιάζομαι, ὅτι τὸ Α δὲν εἶναι τυχαῖα τοποθετημένο στὴν ἀρχὴ τῆς λ. «ἀρχή». ̓Επίσης ἡ θηλυκὴ κατάληξις ἑνικοῦ τῆς λέξεως -Η (Ξ ἥ, αὐτὴ ἡ ὁποία εἶναι ΑΡΧ-), ποὺ νοιηματοδοτεῖ μιὰ ἀπὸ τὶς πολλὲς ἔννοιες τῆς ρίζας ΑΡΧ-, ἀφαιρουμένη μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ἐξετάσουμε αὐτὴ καθ ̓ αὑτὴ τὴν ῥίζα ΑΡΧ-. Κι ἂν ἡ ὑποψία μου, ὅτι τὸ Α στὴν ἀρχὴ τῆς λ. «ἀρχὴ» εἶναι πρόσθετο, εὐσταθῆ, τότε ἡ ρίζα τῆς λ. περιορίζεται στὰ δύο σύμφωνα ΡΧ, ποὺ θὰ μεταγραφόταν στὰ λατινικὰ ΕΧ. Στὸ μεταξὺ τῶν δύο συμφώνων χάσμα θὰ μποροῦσε νὰ ἀναπτυχθῆ ἕνα φωνῆεν: ΕἾ Χ [ὅπου τὸ ἔ δηλώνει ὁποιοδήποτε φωνῆεν] π.χ. τὸ Ε. "Ετσι βρισκόμαστε μπροστὰ στὴν λατινικὴ λ. ποὺ νοηματοδοτεῖ τὸν τίτλο τῆς ἀρχῆς τῶν ὑπηκόων ἑνὸς κράτους, δηλαδὴ ἡ λ. ΒΕΧ (Ξ βασιλεύς). Τὸ ἀχριβὲς ἀντίστοιχο τοῦ λατ. ΕΕΧ εἶναι τὸ μέσο ἑλληνικὸ “Ρὴξ ἣ “Ρήγας. Ὁ ῥήγας ἐμφανίζει τὸ λεγόμενο ἰωνικὸ Η στὴν ρίζα του «ΡΗΓ.», ποὺ εἶναι ταὐτὸ μὲ τὸ λατ. Εἰ τῆς ρίζας ΒΕΟ- (ἀπὸ γεν. ΒΕΟΙ5 τῆς ὀνομ. ΒΕΧ). Τὸ ἰωνικὸ Η θὰ μποροῦσε νὰ ὁμολογήση μὲ τὸ δωριχὸ Α π.χ. στὴν ἰνδικὴ ἀπόδοση τῆς ἀντιστοίχου λ. ΚΑΙΑΝ (Ξ βασιλεύς), ποὺ στὴν ἁπλουστευμένη της μορφὴ «Μαχα ῥαγιᾶς» εἶναι γνωστὴ σ ̓ ὅλους τοὺς ἕλληνες καὶ σημαίνει: μάχα Ξ μέγας, ῥαγιᾶς Ξ ῥήξ, δηλαδὴ μέγας βασιλεύς. Τί ἄλλο θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι αὐτὸ τὸ δωρικὸ Α ἣ ἰωνικὸ Η ἣ λατινικὸ Ε; Τὸ λεξικὸ (Ποκόρνυ, σελ. 855) μᾶς λέει, ὅτι θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι καὶ 1, ἐφ ̓ ὅσον ΕΙ στὰ ἀρχαῖα ἰρλανδικὰ εἶναι ὁ ῥὴ(ξ). Θὰ μποροῦσε ὅμως νὰ εἶναι καὶ ΕΙ, ἐφ ̓ ὅσον ΒΕΙΚς εἶναι στὰ γοτθικὰ ὁ ῥήξ. Υπάρχουν γενικῶς ὅλες οἱ δυνατότητες, ὅπως θὰ δοῦμε καὶ πιὸ κάτω, «μεταμορφώσεως» αὐτοῦ τοῦ φωνήεντος. ̓Αναζητώντας ἄλλες μορφὲς τῆς λ. αὐτῆς, ἔχουμε στ ̓ ἀρχαῖα ἰνδικὰ ἐκτὸς ἀπὸ τὸ ῥάτζαν (ΕΑ1ΙΑΝ.) τῆς σανσκρητικῆς καὶ τὸ ῥάτζ (ΒΑ]-), γνωστὸ στοὺς νεοέλληνες π.χ. στὴν λ. Μαχαράτζι (- Μαχαραγιᾶς/Μέγας "Ῥήγας). Στὴν ὀνομαστικὴ ἑνικοῦ Ἡ ἀρχ. ἰνδ. ρίζα ΕΑ]., εἶναι ῥὰτ (ΒΑΤΞ ὁ ρὴξ). Τὸ θηλυχὸ ἀντίστοιχο εἶναι ῥάζνι (ΒΑΙΝῚ Ξ ἡ βασίλισσα, ἡ ρήγινα, λατ. ΒΕΟΙΝΑ ἀπὸ ρηγίνη τοι: βασιλικὴ σύζυγος) καὶ τὸ ρῆμα σὲ γ ́ πρ. ἑνικοῦ, δηλ. «βασιλεύει», εἶναι ῥάστι καὶ ῥάτζατι (Ξ ΒΑΦΤΙ, ΒΑΙΑΤΙ). Τὸ ἐπίθετο βασιλικὸς εἶναι ῥατζγιὰ (ΕΑΙΥΑ), ἀνάλογο τῶν λατ. ΕΕΟΙΟς [πρβλ. "Ῥήγι-ον] καὶ ἀρχ. ἄνω γερμ. ΒΙΗΗΙ. ̓Ἡ ἴδια ρίζα ρατζγιὰ ἢ ράτζγια (ΕΑ1ΥΑ-) δηλώνει τὴν «κυριαρχία». Στὰ μέσα ἱρλανικὰ ἡ κυριαρχία εἶναι ΕΙΟΕ καὶ στὰ Υοτθικά ΕΕΙΚΙ. Πράγματι στὰ γερμανικὰ ΕΕΙΟΕ/ῥάιχ, εἶναι τὸ βασίλειο, ἡ (πε)ριοχ(ὴ) τοῦ (ὑπε)ρέχίοντος) πάντων ρηγός, τουτέστιν τὸ κράτος. Στὴν ἀβάστα ἐπίσης ῥάσταρ (ὁ ἡγέτης). Στὰν ἰνδικὰ: ῥάστρι καὶ ῥαστρὰ σημαίνουν τὴν χυριαρχία.
πρωτογενές κείμενο, ὅπως ἀκριβῶς ἐξήχθη →