ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
115ΙΟΥΛΙΟΣ 1991
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Παρα-χαράττειν το νόμισμα — ΝΟΝΙΚΑΣ, ΣΠΥΡΟΣ
Κείμενο φύλλου
ΣΠΥΡΟΣ ΝΟΝΙΚΑΣ,
«Παρα-χαράττειν τὸ νόμισμα»
(Δελφικὸς Χρησμὸς)
1. 'Ἡ πρόθεση «παρὰν
Ἢ πρόθεση παρὰ μεταξὺ ἄλλων στὶς σύνθετες λέξεις σημαίνει παράβαση, ἐναντιότητα,
ὑποκατάσταση. ̓Εδῶ ἀναφέρομαι σὲ δύο λέξεις τῶν ἡμερῶν μας, ποὺ ἔχουν
ὡς πρῶτο συνθετικό τους τὴν πρόθεση «παρᾶ» καὶ χρησιμοποιοῦνται εὐρύτατα,
προχειμένου νὰ χαρακτηρισθοῦν θεσμοί, νοήματα καὶ λειτουργίες - χλειδιὰ τοῦ
χοινωνικοπολιτικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ μας γίγνεσθαι στὴν εὐτελισμένη τους ἔχφραση:
«Παρα-οικονομία» καὶ «παρα-χαράττω»' οἱ σύνθετες αὐτὲς λέξεις προσδίδουν τὴν
ἔννοια τῆς εὐτέλειας καὶ τῆς ἀντιστράτευσης στὸ δεύτερο συνθετικὸ τῆς λέξεως.
Οἱ λέξεις παρα-οικονομία καὶ παρα-χαράττειν, ὡς θὰ δείξουμε, συνδέονται ἐσωτερικὰ
σὲ κάποια περίπτωση. Συγκεκριμένα ἔχει διασωθεῖ ὁ ἑξῆς Δελφιχκὸς
Χρησμός: «[]αρα-χαράττειν τὸ νόμισμα». Ὁ ἐν λόγω χρησμὸς παρουσιάζει ἐξαιρετικὸ
ἐνδιαφέρον καὶ ἐπικαιρότητα, διότι συσχετίζεται μὲ τὸ περίφημο θέμα τῆς παρα-οικονομίας,
ποὺ διατυμπανίζεται στὶς μέρες μας.
ἃ. Τὸ Μαντεῖο τῶν Δελφῶν
Ἢ
ἵδρυση τοῦ Μαντείου τῶν Δελφῶν ἀνάγεται σὲ πολλὲς χιλιετίες π.Χ. Σὺν τῷ
χρόνῳ ἐξελίχθηκε σὲ οἰκουμενικῆς σημασίας πολιτιχκὸ χέντρο, ὅπου ἀρχικῶς ἐτιμῶντο
ὁ Ζεὺς καὶ ὁ ̓Απόλλων καὶ ἀργότερα προστέθηκε κι ὁ Διόνυσος. Ο ̓Απόλλων
ἦταν κατ ̓ ἐξοχὴν «μαντικός», ἐνῶ ὁ Διόνυσος ἀργότερα ἔγινε σύμβολο τῆς δημιουργικῆς
δύναμης. Οἱ Δελφοὶ ἀπέβησαν ἕνα εἶδος διαρκοῦς διαιτητικοῦ δικαστηρίου
ἀνάμεσα σὲ πολιτεῖες καὶ θαυμαστὸ πολιτικὸ κέντρο μελέτης καὶ χαράξεως ἐσωτερικῆς
καὶ ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Τὸ Μαντεῖο ταν ἐπανδρωμένο ἀπὸ ἄτομα
(ἱερεῖς) ἐξαιρετικῶν φυσικῶν προσόντων καὶ γνώσεων μὲ ἐχτεταμένη δικτύωση
πληροφοριῶν, ὥστε νὰ εἶναι σὲ θέση νὰ γνωρίζουν τὴν πολιτικὴ κατάσταση καὶ
τοὺς ὅρους ζωῆς ὄχι μόνον τῶν πόλεων καὶ τῶν πολιτῶν τοῦ "Ἑλλαδικοῦ χώρου ἀλλὰ
καὶ μακρυνῶν λαῶν. Στὴ διαδικασία χρησμοδοτήσεως ἐπὶ ἐρωτήσεων ποὺ ἐτίθεντο
στὸ Μαντεῖο λειτουργοῦσαν οἱ ἱέρειες, οἱ ὁποῖες ἐκφράζονταν «σιβυλλικὰ» ἐπὶ
τοῦ θέματος καὶ ἀκολούθως τὸ ἐπιστημονιχκὸ ἱερατεῖο διαμόρφωνε τὸν «χρησμό».
Οἱ χρησμοί, ὡς ἐργαλεῖο προβλέψεως καὶ ἀσκήσεως πολιτικῆς, ἀπέβησαν ἐξαιρετικὰ
χρήσιμοι στὴν ἀρχαιότητα καὶ πολὺ βοήθησαν τὶς πόλεις καὶ τοὺς πολίτες
στὸ πολιτικὸ γίγνεσθαι, μιᾶς καὶ ἔφεραν τὴν σφραγίδα τῆς ἔλλογης προβλέψεως
τῶν μελλόντων βάσει τῆς ἐπιστημονικῆς ἀναλύσεως τῶν παρόντων καὶ τῶν παρελθόντων.
Καὶ βέβαια συχνὰ οἱ χρησμοὶ διαμορφώνονταν σὲ συνεννόηση μὲ τὴν πολιτωο)
ἡγεσία, προκειμένου νὰ προχύψει ὁ ὀρθὸς πολιτικὸς λόγος ὄχι μέσα ἀπὸ ἀντιπαλότητες
ἀλλὰ συναινετικὰ --ἂς θυμηθοῦμε τὸν Θεμιστοκλή μὲ τὰ «ξύλινα τείχη».
Τὸ σύστημα στὴν πανάρχαια περίοδο ἀλλὰ καὶ στὴν προκλασσικὴ πρέπει νὰ
θεωρηθεῖ ὅτι λειτούργησε μὲ ἄκρα ἐπιτυχία, ἀπὸ ὅ,τι γνωρίζουμε ἱστορικῶς.