ΦΩΤΗΣ Σ. ΜΠΟΥΖΑΝΗΣ Ὃ Πέτρακας ΤΟ ΑΝΕΚΑΟΤΟ ΑΙΗΓΗΜΑ ο ΤΟΥ «ἂν --- Παλιὰ δουλειά μας κόσκινο, εἶπα, καὶ ἀφοῦ βρῆκα τό σπιρτόξυλο, ποὺ ἀναζήτησα κάτω εἰς τὸ ἔδαφος, τὸ ἔμπηξα στὸν τοῖχο. Κρέμασα ἔπειτα τὸ καβουράκι καὶ γυρίζω πρὸς τοὺς μακαντάσηδες καὶ συστήνομαι: Γειὰ χαρὰ-ντάν... Πέτρακας Αβαρος... Καὶ δὲν εἶναι μιὰ βδομάδα, ποὺ βγῆκα ἀπὸ τὴ «στενὴ» τοῦ Ρίο! Αὐτὰ καὶ ἄλλα πολλὰ μᾶς ἔλεγε ὁ Πέτρος Αβαρος ἐκεῖνο τὸ πρωινὸ τῆς Δευτέρας, ποὺ τὸν εἴδαμε νὰ καταφθάνη στὸ γραφεῖο ἀργοπορημένος καὶ ἀρκετὰ ἔξαντλημένος. Συνυπηρετούσαμε μὲ τὸν Πέτρο ἐκεῖνον τὸν καιρὸ σ ̓ ἕνα παράρτημα τοῦ 'Ὑπουργεῖο Συγκοινωνιῶν, ποὺ στεγαζόταν στὴν πλατεῖα "Ομονοίας καὶ ἀκριβῶς ἐπάνὼ ἀπὸ τὸ μεγάλο τὸ καφενεῖο, τὸ «Νέον». ̓Απὸ τὴν «καρδιὰ» τῆς Πλάκας, ὅπως ἔλεγε συχνὰ ὁ Πέτρος, ἀπὸ τὴν ὁδὸ Τριπόδων, ὅπου εἶχε τὸ πατρικό του σπίτι, βέρος «γκάγκαρος)». Τότε ποὺ οἱ μικρὲς γειτονιὲς τῶν ̓Αθηνῶν ἤθελαν νάναι ἀνεξάρτητες καὶ οἱ νεαροὶ βλαστοί τους ἔλυναν τὶς διαφορές τους μὲ τὸν ἀρχέγονο, μὰ ἡρωϊκὸ τρόπο, μὲ τὸν ...πετροπόλεμο. Τὴν ἐποχὴ ποὺ σὲ σταματοῦσαν ἐκεῖ στὰ σύνορα τῶν δύο αὐτῶν συνοικιῶν καὶ σὲ ρωτοῦσαν: «Πλακιωτάκι γιὰ Ψυρριωτάκι» Τζογέ, λοιπόν, παντελόνι ὁ Πέτρος, στενὸ πολὺ κάτω, ἀντίθετα μὲ τὴ μόδα τοῦ «τσάρλεστον», ποὺ ἐπικρατοῦσε τὴν ἐποχὴ ἐκείνη. Μυτερὸ τὸ παπούτσι, καὶ τὸ σακκάκι πάντοτε σταυρωτό. Καὶ μιὰ λεπτομέρεια ἀκόμη: τὸ παντελόνι τὸ περιέβαλλε τὸ πατροπαράδοτο ζουνάρι, λείψανο κι ̓ αὐτὸ τῶν κουτσαβάκηδων τῆς πλησιόχωρης γειτονιᾶς τοῦ Ψυρρῆ. Οἱ δίπλες του πολλές, καὶ κεῖ, ἀνάμεσά τους ἔκρυβε τὴ στιλπνότητά της ἡ ἀθερένια κόψη τοῦ μαυρομάνικου, ποὺ τοῦ τὄχαν φέρει τοῦ Πέτρου ἀπὸ τὴν Κρήτη... παραγγελιά. Κι ̓ ὅλα ταῦτα ἔδειχναν, πὼς ἔπρεπε νὰ τὸν προσέχης πολὺ τὸν Πέτρακα, μὴ καὶ τυχὸν βρεθῆς ἄσχημα μπλεγμένος! "Εδειχναν... μὰ ἐγὼ κρίνοντας ἀπὸ τὴ συμπεριφορά του ἀπέναντί μου, ἔβρισκα, πὼς οἱ διαστάσεις, ποὺ τοῦ ἔδινε ἐκεῖνο τὸ μεγεθυντικὸ «Πέτρακας», ἦταν ὑπερβολικὲς καὶ πὼς ἔπρεπε μερικὲς φορὲς νὰ κατεβαίνουμε χαμηλότερα" στὸ ὑποκοριστικὸ «Πετράκης!» Νά! λοιπόν, τι μᾶς εἶπε ἐκείνη τὴ Δευτέρα ὁ Πέτρος, μόλις ἔφτασε στὸ γραφεῖο --- καὶ ἦταν πράγματι πολὺ ταλαιπωρημμένος: - Γιορτὴ εἴχαμε στὸ σπίτι τὴν περασμένη Κυριακή! τὰ γενέθλια τοῦ γυιοῦ μου. Καὶ γιὰ νὰ μὴν τὰ πολυλογῶ, μὲ τὸν καλὸ τὸ μεζέ, τὸ κρασάκι καὶ τὴ μπυρίτσα ἡ μικρὴ παρεούλα μας ἦρθε στὸ κέφι. Τὸ ρίξαμε καὶ στὸ χορό’ ἡ ζεμπεκιὰ καὶ τὸ συρτάκι ἔδωσε καὶ πῆρε' καὶ κεῖ ποὺ λέτε, γιὰ νὰ μὴν πάη στὰ μουγγὰ τὸ γλέντι μας, ἐγὼ σηκώθηκα, ἄνοιξα τὸ παράθυρο καὶ δοκίμασα δυὸ τρεῖς φορὲς στὸν ἀέρα τὸ μπιστόλι μου... Νὰ καθήσω δὲν πρόφθασα στὸ τραπέζι. Σφυρίγματα καὶ κακό. Σὲ λίγο χτυπάει ἡ πόρτα μας. Ζαλισμένος, καθὼς ἤμουνα, θἄᾶφερα, δὲν θυμᾶμαι, κάποια ἀντίσταση καὶ θὰ εἶπα καὶ κανένα λογάκι. Σὲ λίγο ἔφθασε καὶ τὸ «' Ἑκατὸ» καὶ διὰ τῆς βίας μὲ φόρτωσαν στὴν κλούβα! Ὕστερα κατ ̓ εὐθεῖαν στὸ κρατητήριο τοῦ Ἰμήματος. Πέντε ἡμέρες ἔμεινα ἐκεῖ μέσα. Μὲ δυσκολία κατάφερα μὲ τὸ δικηγόρο μου νὰ βγῶ μὲ ἐγγύηση: ἀλλὰ μὲ τύλιξαν γιὰ καλά: παράνομη ὁπλοφορία, λέει ἡ μήνυση καὶ ἀντίστασις κατὰ τῆς ἀρχῆς... Ὅλοι οἱ συνάδελφοι πολὺ λυπηθήκαμε γιὰ τὴν περιπέτεια τοῦ Πέτρου καὶ ἰδιαίτερα ἐγώ... ̓Εγώ, ποὺ ἔβλεπα, πὼς ὁ Πέτρος, παρὰ τὶς ὁποιεσδήποτε παραξενιές του, ἡταν ἕνας καλοκάγαθος, ἕνας ρωμαντικὸς ἄνθρωπος. Γι ̓ αὐτὸ μερικὲς φορές, θέλοντας νὰ τὸν λυτρώσω ἀπὸ τὸν φανταστικὸ κόσμο, ὅπου τοῦ ἄρεσε νὰ ζῆ, τοῦ παρουσίαζα τὴν πραγματικότητα καὶ ἐκεῖ προσπαθοῦσα νὰ τὸν καθηλώσω. Αὐτὸ τὸ καταλάβαινε ὁ Πέτρος καὶ ποτὲ δὲν μοῦ κρατοῦσε κακία. Γι’ αὐτὸ καὶ ἀπάντησε πρόθυμα στὶς ἀδιάκριτες ἐρωτήσεις μου. -- "Ὅλα καλά, ρὲ Πέτρο, ἀλλὰ ἐκεῖνο τό σπιρτόξυλο, ποὺ μᾶς εἶπες, πὼς ἀνεζήτησες καὶ τί ὡραῖα τὸ ἀνεζήτησες... κάτω εἰς τὸ ἔδαφος, γιὰ νὰ κρεμάσης τὸ καβουράκι σου, ἀλλὰ καὶ τὸ ἄλλο ποὺ εἶπες γιὰ τὶς φυλακὲς τοῦ Ρίο, καὶ κεῖνο τὸ ὡραῖο «παλιὰ δουλειά μας κόσκινο», τί σημασία εἷχαν, -- "ΕΙ! ἐδῶ σὲ θέλω, εἶπε ὁ Πέτρος, αὐτὰ εἶναι τὰ ψιλὰ γράμματα, ποὺ δὲ διαβάζονται τόσο εὔκολα... --- Τί νὰ ἔλεγα, αὐτὸ ἢ τὸ ἄλλο: «τῆς φυλακῆς τὰ σίδερα εἶναι γιὰ τοὺς λεβέντες», τὸ ἴδιο εἶναι' μὰ τὸ πρῶτο εἶναι πιὸ κοντὰ στὴν δική μου νοοτροπία καὶ ἀντίληψη. Καὶ γιὰ νὰ σοῦ ἐξηγήσω καὶ τὸ ἄλλο: ̓Εγώ, πῶς νὰ τὸ κάνουμε, εἶμαι