ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
116-117ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 1991
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ειδωλολάτρες ή Ίδεολάτρες; — ΝΕΜΕΣΙΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΙΓ ΘΝΙΝΑ
Εἰδωλολάτρες ἢ ἰδεολάτρες
Τελικά πράγματι ἡ "Ελλάδα εἶναι ἕνα ἀπέραντο φρενοκομεϊω. Φρενοκομεῖο,
ποὺ θὰ χρειαστεῖ νὰ τοῦ προσθέσουμε ἀρκετὲς ἀκόμα πτέρυγες στὸ µέλλον, ἐὰν
ἡ κατάστασις δὲν βελτιωθεῖ. Μπορεῖ ἀκόμα ὁ παραλογισμός µας νὰ γίνει καὶ τὸ
ἀνταγωνιστικότερο προϊὸν στὶς ἐθνικὲς ἐξαγωγές µας.
᾿Ανέκαθεν πρέπει νὰ ἤμαστε παράλογοι. Τὸ ἀποδεικνύει καὶ τὸ παρελθόν µας.
"Ας πᾶμε μερικοὺς αἰῶνες πίσω. «Χρυσοῦς αἰῶνας» τοῦ Περικλῆ. Σὲ μιὰ πόλη
(᾿ Αθήνα) ἔχουν μαζευτεῖ τὰ μεγαλύτερα ἀποβράσματα τῆς τότε κοινωνίας. Κλέ-
φτες καὶ καταχραστὲς τοῦ δημοσίου χρήματος, παιδεραστὲς καὶ διαφθορεῖς τῆς
νεολαίας, ἄνθρωποι ἀσύδοτοι καὶ ἐπιρρεπεῖς στὶς κάθε εἴδους ἀπολαύσεις, ἐκμε-
ταλλευτὲς ἀθλίων καὶ ἁλυσσοδεμένων δούλων, ἀνόητοι ποὺ θυσιάζουν σὲ ἀνύ-
παρκτους θεοὺς στιγματισμένοι γιὰ πάντα σὰν ΕἸΔΩΛΟΛΑΤΡΕΣ, Καὶ ὅμως ὅλη ἡ
ἀνθρωπότητα σήμερα αὐτὴν τὴν χρονικὴ περίοδο τὴν ὀνομάζει «χρυσοῦν αἰῶ-
να». Μήπως τελικὰ ἡ παραφροσύνη δὲν εἶναι ἀποκλειστικὰ καὶ μόνο ἐθνικό μας
προϊόν; Καὶ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι καλοῦνται εἰδωλολάτρες. ᾿Αλήθεια κάπου χά-
νουμε τὸν συνειρμὸ στὶς σκέψεις μας προσπαθῶντας νὰ κατανοήσουμε τὰ ἀκατα-
νόητα.
"Ας πάρουμε τὰ πράγματα ἀπὸ τὴν ἀρχή, μήπως μπορέσουμε καὶ ξεμπερδέ-
ψουμε αὐτὸν τὸν μίτο καὶ μαζὶ τὸ δίχτυ τῆς παραφροσύνης ποὺ τὸν περιβάλλει.
«Εἰδωλολάτρης» λοιπόν, γιατὶ ὅλα ἀπὸ ἐκεῖ ξεκινοῦν. Σύνθετη λέξη μὲ συστατι-
κα τὸ «εἴδωλο» καὶ τὸν «λάτρη»: δηλαδὴ αὐτὸς ποὺ λατρεύει τὰ εἴδωλα καὶ τὰ
προσκυνᾶ. ᾿Εὰν ἀκολουθήσουμε τὴν ἑρμηνεία τῆς λέξης κατὰ γράμμα, ποὺ εἶναι
καὶ ἡ πιὸ σωστὴ μέθοδος, θὰ δοῦμε τότε ὅτι καὶ ὁ σημερινὸς ἽΕλληνας χριστια-
νὸς εἶναι βαθειά, βαθύτατα εἰδωλολάτρης. Καὶ αὐτὸς λατρεύει εἰκόνες, τὶς θυμια-
τίζει, τὶς προσκυνᾶ, τὶς φιλᾶ, τοὺς ἀφιερώνει ἀναθήματα.
Θὰ πεῖ κάποιος: ναί, ἀλλὰ δὲν προσκυνᾶ ἀγάλματα. Καὶ ποιὸς εἶπε, πὼς ἡ λέ-
ξη εἰδωλολάτρης προσδιορίζει αὐτὸν ποὺ προσκυνᾶ ἀγάλματα; Τότε ὁ ὅρος θὰ ἧ-
ταν ἀγαλματολάτρης καὶ ὄχι εἰδωλολάτρης. Εἴδωλο δὲν εἶναι καὶ ἡ εἰκόνα καὶ οἱ
τοιχογραφίες, ποὺ ἀπεικονίζουν τὸν Θεὸ καὶ τοὺς ἁγίους; Εἴδωλο, γιατὶ σὲ ἄψυ-
χο ὑλικὸ ἀποδίδεται λατρεία ποὺ ἁρμόζει σὲ πνεῦμα. Ναί, θὰ ποῦν οἱ ἅγιοι πατέ-
ρες, ἀλλὰ αὐτοὶ πίστευαν σὲ ἀγάλματα ἀποδίδοντάς τους θαυματουργὲς ἰδιότη-
τες. Εὐτυχῶς, ποὺ ἐμεῖς σήμερα μπορέσαμε νὰ τὸ ξεπεράσουμε’ καὶ ἔτσι δὲν ἔ-
χουμε θαύματα ποὺ ἀποδίδονται σὲ εἰκόνες...
Τελικὰ κάπου ἔχουμε μπερδευτεῖ καὶ δὲν μποροῦμε νὰ καταλάβουμε. Ποιοὶ
εἶναι τελικὰ εἰδωλολάτρες; οἱ Ἕλληνες ἢ οἱ Χριστιανοί; Μήπως καὶ οἱ δύο; Ἢ
μήπως κανένας ἀπὸ τοὺς δύο;
Ὃ ὅρος εἰδωλολάτρης εἶναι πλαστός. Δὲν ὑπῆρχε, δημιουργήθηκε. Δημιουρ-
γήθηκε ἀπὸ κάποιους, ποὺ ἤθελαν τὸν διαχωρισμὸ στὴν λατρεία τοῦ Θείου. "Ε-
τσι τοὺς βόλευε. Θέλοντας νὰ στηρίξουν τὴν δική τους πίστη, αὐτόματα κατεδί-
κασαν καὶ ὅλη τὴν προηγούµενη θρησκευτικὴ παράδοση τοῦ ᾿Ελληνισμοῦ. Ἔ-
τσι οἱ Ἕλληνες ἔγιναν εἰδωλολάτρες καὶ οἱ Χριστιανοὶ θεοσεβούµενοι,
Ὃ ἑλληνικὸς λαὸς ὅμως δὲν ξέχασε. Αὐτὸς ήταν ὁ συνεχιστὴς τῆς θρησκείας
τῶν προγόνων του. Αὐτὸς ήταν, ποὺ ἔκανε τὶς προσφοβρὲς στὶς εἰκόνες, αὐτὸς ποὺ
γέμιζε θυμίαμα τὶς ἐκκλησίες, αὐτὸς ποὺ λάτρευε τὸ θεῖο ἔτσι βαθειά, Ελληνι-
κα.
Ὄχι, οἱ Ἓλληνες, Χριστιανοὶ καὶ μή, δὲν ἦταν ΠΟΤΕ εἰδωλολάτρες. Ηταν
βαθειὰ εὐσεβεῖς" καὶ τὴν εὐσέβειά τους αὐτὴ τὴν ἐκδήλωναν εἴτε σὲ ἀγάλματα εἴ-
τε σὲ εἰκόνες, γιατὶ μέσα σὲ αὐτά, βαθειὰ μέσα σὲ αὐτὴν τὴν ἄψυχη ὑλικὴ μᾶζα
καὶ οἱ δύο ἔβλεπαν τὴν ΙΔΕΑ᾽’ τὴν ἰδέα τῆς θεοσέβειας καὶ τῆς προσωπικῆς ἕλ-
ξεως του καθενὸς μὲ τὸν θεό του.
"Ας μένουν λοιπὸν οἱ χαρακτηρισμοὶ γιὰ αὐτοὺς ποὺ τοὺς δημιούργησαν καὶ
ἃς ταφοῦν μαζί τους στὸ φέρετρο τῆς περιφρόνησης καὶ τῆς ἀηδίας, στὸ κοιμητή-
ριο τῆς ἀμάθειας. Καὶ τότε, ποιὸς ξέρει, ἴσως μπορέσουμε νὰ κλείσουμε μιὰ γιὰ
πάντα τὸ ἐθνικό μας φρενοκομεῖο.
Νέμεσις