ΤΟ ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ Οἱ «τυραννόσαυροι» τῆς λογοτεχνίας ́Ο κόσμος τῶν λογοτεχνῶν δὲν εἶναι ἕνας «ὄμορφος κόσμος, ἠθικός, ἀγγελικὰ πλασμένος», ὅπως πιστεύουν οἱ πολλοί. Τρανὴ ἀπόδειξη στὶς μέρες μας καὶ ἡ διαβόητη ὑπόθεση Νάσιουτζικ. «Μισαλληλότατον τῶν λογίων τὸ γένος», ἔλεγαν οἱ παλιοί. Σὲ γενικὲς γραμμὲς ὅμως, δὲν εἶμαι τελείως ἀπογοητευμένος ἀπὸ τὸ συνάφι μας γιατὶ ὑπάρχουν καὶ κάποια «σύν» τους... ̓Υπάρχουν ὅμως μερικὲς περιπτώσεις (παρα)λογοτεχνῶν, οἱ ὁποῖοι τυραννοῦνε ὑπερβολικᾶὰ τοὺς ὁμοτέχνους τους, τοὺς ὁποίους βαφτίζω «τυραννόσαυρους» τῆς λογοτεχνίας. Αὐτούς, ἅμα τοὺς ἀντικρύσει ὁ νέος ἰδιαίτερα λογοτέχνης, πρέπει νὰ ἀλλάζει ἀμέσως πεζοδρόμιο, γιὰ νὰ «παράρει τὴν κοπανιά», ποὺ ὁπωσδήποτε, ἀπὸ ἐμπάθεια, θὰ τοῦ ρίξουν. Γιὰ νὰ τοὺς ἀνακαλύψω, βούτηξα μὲ τὸ κεφάλι στὸν κουβᾶ μὲ τὰ βρωμόνερα τῆς παραλογοτεχνίας καὶ τῆς ὑποκουλτούρας, καί, περήφανος καὶ μὲ ἕνα μάτι λιγότερο, σᾶς τοὺς παρουσιάζω: κατατάσσονται χοντρικὰ σὲ τέσσερις τύπους. Μπορεῖ νὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι, τοὺς ὁποίους ---εὐτυχῶς-- δὲν γνώρισα. Θὰ προσπαθήσω νὰ σκιαγραφήσω τὸ πορτραῖτο τους κατὰ τὸ ὑπόδειγμα τοῦ Θεόφραστου ἤ, ἀπὸ τοὺς νεώτερους, τοῦ Λασκαράτου: |) Ὃ πρῶτος εἶναι ὁ « ̓ Αγαθοδαίμων», ὁ πιὸ χάλια τύπος ἀπ ̓ ὅλους. ̓Αγαθὸς τὴν ὅψη, δαίμων τὴν ψυχή. Κοκκινίζει ἀπὸ σεμνοτυφία σὰ ρουμπίνι, μόλις τοῦ ἀπευθύνεις τὸ λόγο, κάνει τὸ σταυρό του, μόλις σὲ βλέπει μπροστά του καὶ ἀκούει τὸ ὄνομά σου, μὰ πίσω ἀπὸ τὴν πλάτη σου σὲ θάβει μὲ χρυσὰ φτυάρια. Ως ἐδῶ τίποτα τὸ περίεργο καὶ ἀσυνήθιστο. Τὸ κακὸ μ ̓ αὐτὸν εἶναι, ὅτι σκαρώνει καὶ θρησκευτικὰ ποιήματα, ἐνῶ ἔχει παραβεῖ τὶς μισὲς τουλάχιστον ἀπὸ τὶς δέκα ἐντολές, καὶ ψάχνει τὸ ἔργο καὶ τὴ ζωὴ τῶν συναδέλφων του, ὄχι γιὰ νὰ ἐμπλουτισθεῖ, ἀλλὰ γιὰ νὰ τοὺς βρεῖ ἀσθενῆ καὶ μελανὰ σημεῖα, γιὰ νὰ τὰ στηλιτεύσει. Θυμίζει σ ̓ αὐτὸ τὸν μῦθο τοῦ Αἰσώπου ἢ τὸ ρητὸ τοῦ Εὐαγγελίου γιὰ τοὺς Φαρισαίους. Τὸ χειρότερο εἶναι, ὅτι ρέπει στὴ σατανικὴ ἴἵντριγκα, χαρακτηριστικὸ φανταστικὀὸ δεῖγμα τῆς ὁποίας εἶναι καὶ τὸ ἑξῆς: "Ας ποῦμε ὅτι ξέρει καὶ κατάφερε μὲ πετρώνειες Κκολακεῖες νὰ γίνει προσωπικὸς φίλος τοῦ κ. Βαλμᾶ, ἐκδότη τοῦ φιλολογικοῦ περιοδικοῦ «Νέα 'Ελλάς». Σὲ βλέπει καὶ σοῦ λέει: «Στεῖλε κάτι στὸν Βαλμᾶ ἐκ μέρους μου». ̓Εσὺ πιστεύεις στὶς ἀγαθὲς καὶ μεσιτικές του προθέσεις καὶ στέλνεις στὸν κ. Βαλμᾶ ἕνα γράμμα ὡς ἀκολούθως: «Κατὰ σύσταση τοῦ ἔγκριτου λογοτέχνη κ. ̓Αγαθοδαίμονα σᾶς στέλνω ἕνα ἀνέκδοτο ποίημά μου, γιὰ νὰ κρίνετε, ἂν εἶναι κατάλληλο νὰ δημοσιευθεῖ στὸ ἔγκυρο περιοδικό σας...». Τοῦ λὲς ὅτι τὸ ἔστειλες καὶ ὁ ̓Αγαθοδαίμων σοῦ ἀπαντᾶ μὲ αὐτοπεποίθηση: «Θὰ δημοσιευθεῖ». Ὅταν ὁ κ. Βαλμᾶς τὸ λάβει, παίρνει τηλέφωνο τὸν ̓ Αγαθοδαίμονα καὶ τὸν ρωτᾶ: «Μοῦ ἔστειλε ὁ κ. Τρεχαγυρευόπουλος ἕνα ποίημα ἐκ μέρους σου. Τὸν γνωρίζεις,». «Τί ἔκανε λέει; Σοῦ ἔστειλε ποίημα ἐκ μέρους μου; Αὐτὸς ὁ ἀνεκδιήγητος;! Ξέρεις τί μοῦ ἔλεγε τὶς προάλλες γιὰ σένα; Ὅτι δὲν ἔχεις πηγαῖο ἔργο, ὅτι εἶσαι ντενεκὲς ξεγάνωτος καὶ ὅτι πῆρες τὸ ̓Εθνικὸ Βραβεῖο Βιβλίου, ἐπειδὴ λάδωσες τὴν ἐπιτροπή». Ὕστερα ἀπὸ αὐτὸ ὁ κ. Βαλμᾶς, κουρντισμένος καὶ ἔχοντας δικαιολογημένα τὰ μπουρίνια καὶ τὰ διαόλια του, εὐγενέστατα σοῦ ἀπαντᾶ γραπτῶς: «Τὸ ποίημά σας δὲν μᾶς ἱκανοποίησε. Στεῖλτε μας κάτι ἄλλο». Τὸ λὲς αὐτὸ πικραμένος στὸν ̓Αγαθοδαίμονα καὶ ἐκεῖνος σοῦ ἀπαντάει μαινόμενος ὡς ταῦρος ἐν ὑαλοπωλείῳ ἢ ἐξαγριωμένος «ὥσπερ μικρὰν τίγρητα», ὅπως ἔγραψε κάποτε στὸ σχολεῖο μου ἕνας μαθητὴς τοῦ δημοτικοῦ: «ἴΑστον αὐτὸν! Εἶναι ἀστοιχείωτος καὶ πεισματάρης. Ἔδωσα μάχη, γιὰ νὰ μπεῖ τὸ ποίημά σου, ἀλλὰ αὐτὸς ὁ κρετῖνος ὁ Βαλμᾶς δὲν ἤθελε μὲ κανένα τρόπο νὰ τὸ βάλει». Ἔτσι ὁ ̓Αγαθοδαίμων καταφέρνει, δυὸ ἀνθρώπους ποὺ δὲν ἤξεραν κἂν πρὶν ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, νὰ τοὺς κάνει νὰ τσακωθοῦν μεταξύ τους, καὶ ἐκεῖνος νὰ τρίβει χαιρέκακα τὰ χέρια του σὰν τὸν Σάυλωκ, ὅταν τοῦ μετρᾶνε λίρες. Πολλοὶ πιστεύουν, πὼς πίσω ἀπὸ κάθε κακὸ ποὺ γίνεται στὸν λογοτεχνικὸ χῶρο κρύβεται αὐτὸς ὁ τύπος. Ἕνα εἰδος ̓Ιάγου, ποὺ κινεῖ τὰ νήματα. 2) Ὃ δεύτερος τύπος εἶναι ὁ «Βεζούβιος». Τὸν λέω ἔτσι, γιατὶ εἶναι ἡφαιστειώδης ἰδιοσυγκρασία καὶ ὁ πιὸ κραυγαλέος ἀπ ̓ ὅλους. ̓Επίσης καὶ γιατὶ ἡ ἔμπνευσή του ἔχει