ΤΟ ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ Οἱ «τυραννόσαυροι» τῆς λογοτεχνίας ΄Ο κόσμος τῶν λογοτεχνῶν δὲν εἶναι ἕνας «ὄμορφος κόσμος, ἠθικός, ἀγγελικὰ πλασμέ- νος», ὅπως πιστεύουν οἱ πολλοί. Τρανὴ ἀπόδειξη στὶς μέρες µας καὶ ἡ διαβόητη ὑπόθεση Νάσιουτζικ. «Μισαλληλότατον τῶν λογίων τὸ γένος», ἔλεγαν οἱ παλιοί. Σὲ γενικὲς γραμ- μὲς ὅμως, δὲν εἶμαι τελείως ἀπογοητευμένος ἀπὸ τὸ συνάφι µας γιατὶ ὑπάρχουν καὶ κά- ποια «σύν» τους... ᾿Υπάρχουν ὅμως μερικὲς περιπτώσεις (παρα)λογοτεχνῶν, οἱ ὁποῖοι τυ- ραννοῦνε ὑπερβολικᾶὰ τοὺς ὁμοτέχνους τους, τοὺς ὁποίους βαφτίζω «τυραννόσαυρους» τῆς λογοτεχνίας. Αὐτούς, ἅμα τοὺς ἀντικρύσει ὁ νέος ἰδιαίτερα λογοτέχνης, πρέπει νὰ ἀλλά- ζει ἀμέσως πεζοδρόμιο, γιὰ νὰ «παράρει τὴν κοπανιά», ποὺ ὁπωσδήποτε, ἀπὸ ἐμπάθεια, θὰ τοῦ ρίξουν. Γιὰ νὰ τοὺς ἀνακαλύψω, βούτηξα μὲ τὸ κεφάλι στὸν κουβᾶ μὲ τὰ βρωµόνερα τῆς παραλογοτεχνίας καὶ τῆς ὑποκουλτούρας, καί, περήφανος καὶ μὲ ἕνα μάτι λιγότερο, σᾶς τοὺς παρουσιάζω: κατατάσσονται χοντρικὰ σὲ τέσσερις τύπους. Μπορεῖ νὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι, τοὺς ὁποίους ---εὐτυχῶς-- δὲν γνώρισα. Θὰ προσπαθήσω νὰ σκιαγραφήσω τὸ πορτραῖτο τους κατὰ τὸ ὑπόδειγμα τοῦ Θεόφραστου ἤ, ἀπὸ τοὺς νεώτερους, τοῦ Λασκαρά- του: |) Ὃ πρῶτος εἶναι ὁ «᾿ Αγαθοδαίµων», ὁ πιὸ χάλια τύπος ἀπ᾿ ὅλους. ᾿Αγαθὸς τὴν ὅ- ψη, δαίμων τὴν ψυχή. Κοκκινίζει ἀπὸ σεμνοτυφία σὰ ρουμπίνι, μόλις τοῦ ἀπευθύνεις τὸ λόγο, κάνει τὸ σταυρό του, μόλις σὲ βλέπει μπροστά του καὶ ἀκούει τὸ ὄνομά σου, μὰ πί- σω ἀπὸ τὴν πλάτη σου σὲ θάβει μὲ χρυσὰ φτυάρια. Ως ἐδῶ τίποτα τὸ περίεργο καὶ ἀσυνή- θιστο. Τὸ κακὸ μ᾽ αὐτὸν εἶναι, ὅτι σκαρώνει καὶ θρησκευτικὰ ποιήματα, ἐνῶ ἔχει παραβεῖ τὶς μισὲς τουλάχιστον ἀπὸ τὶς δέκα ἐντολές, καὶ ψάχνει τὸ ἔργο καὶ τὴ ζωὴ τῶν συναδέλ- φων του, ὄχι γιὰ νὰ ἐμπλουτισθεῖ, ἀλλὰ γιὰ νὰ τοὺς βρεῖ ἀσθενῆ καὶ μελανὰ σημεῖα, γιὰ νὰ τὰ στηλιτεύσει. Θυμίζει σ᾽ αὐτὸ τὸν μῦθο τοῦ Αἰσώπου ἢ τὸ ρητὸ τοῦ Εὐαγγελίου γιὰ τοὺς Φαρισαίους. Τὸ χειρότερο εἶναι, ὅτι ρέπει στὴ σατανικὴ ἴἵντριγκα, χαρακτηριστικὸ φανταστικὀὸ δεῖγμα τῆς ὁποίας εἶναι καὶ τὸ ἑξῆς: "Ας ποῦμε ὅτι ξέρει καὶ κατάφερε μὲ πετρώνειες Κκολακεῖες νὰ γίνει προσωπικὸς φίλος τοῦ κ. Βαλμᾶ, ἐκδότη τοῦ φιλολογικοῦ περιοδικοῦ «Νέα 'Ελλάς». Σὲ βλέπει καὶ σοῦ λέει: «Στεῖλε κάτι στὸν Βαλμᾶ ἐκ µέρους µου». ᾿Εσὺ πιστεύεις στὶς ἀγαθὲς καὶ µεσιτικές του προθέσεις καὶ στέλνεις στὸν κ. Βαλμᾶ ἕνα γράμμα ὡς ἀκολούθως: «Κατὰ σύσταση τοῦ ἔγκριτου λογοτέχνη κ. ᾿Αγαθοδαίµονα σᾶς στέλνω ἕνα ἀνέκδοτο ποίηµά µου, γιὰ νὰ κρίνετε, ἂν εἶναι κατάλληλο νὰ δημοσιευθεῖ στὸ ἔγκυρο περιοδικό σας...». Τοῦ λὲς ὅτι τὸ ἔστειλες καὶ ὁ ᾿Αγαθοδαίµων σοῦ ἀπαντᾶ μὲ αὐτοπεποίθηση: «Θὰ δη- μοσιευθεῖ». Ὅταν ὁ κ. Βαλμᾶς τὸ λάβει, παίρνει τηλέφωνο τὸν ᾿ Αγαθοδαίµονα καὶ τὸν ρωτᾶ: «Μοῦ ἔστειλε ὁ κ. Τρεχαγυρευόπουλος ἕνα ποίημα ἐκ μέρους σου. Τὸν γνωρίζεις,». «Τί ἔκανε λέει; Σοῦ ἔστειλε ποίημα ἐκ μέρους μου; Αὐτὸς ὁ ἀνεκδιήγητος;! Ξέρεις τί μοῦ ἔλεγε τὶς προάλλες γιὰ σένα; Ὅτι δὲν ἔχεις πηγαῖο ἔργο, ὅτι εἶσαι ντενεκὲς ξεγάνω- τος καὶ ὅτι πῆρες τὸ ᾿Εθνικὸ Βραβεῖο Βιβλίου, ἐπειδὴ λάδωσες τὴν ἐπιτροπή». Ὕστερα ἀπὸ αὐτὸ ὁ κ. Βαλμᾶς, κουρντισμένος καὶ ἔχοντας δικαιολογημένα τὰ μπουρί- νια καὶ τὰ διαόλια του, εὐγενέστατα σοῦ ἀπαντᾶ γραπτῶς: «Τὸ ποίημά σας δὲν μᾶς ἱκανο- ποίησε. Στεῖλτε μας κάτι ἄλλο». Τὸ λὲς αὐτὸ πικραμένος στὸν ᾿Αγαθοδαίμονα καὶ ἐκεῖνος σοῦ ἀπαντάει μαινόμενος ὡς ταῦρος ἐν ὑαλοπωλείῳ ἢ ἐξαγριωμένος «ὥσπερ μικρὰν τί- γρητα», ὅπως ἔγραψε κάποτε στὸ σχολεῖο µου ἕνας μαθητὴς τοῦ δημοτικοῦ: «ἴΑστον αὐ- τὸν! Εἶναι ἀστοιχείωτος καὶ πεισματάρης. Ἔδωσα μάχη, γιὰ νὰ μπεῖ τὸ ποίημά σου, ἀλλὰ αὐτὸς ὁ κρετῖνος ὁ Βαλμᾶς δὲν ἤθελε μὲ κανένα τρόπο νὰ τὸ βάλει». Ἔτσι ὁ ᾿Αγαθοδαίμων καταφέρνει, δυὸ ἀνθρώπους ποὺ δὲν ἤξεραν κἂν πρὶν ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, νὰ τοὺς κάνει νὰ τσακωθοῦν μεταξύ τους, καὶ ἐκεῖνος νὰ τρίβει χαιρέκακα τὰ χέ- ρια του σὰν τὸν Σάυλωκ, ὅταν τοῦ μετρᾶνε λίρες. Πολλοὶ πιστεύουν, πὼς πίσω ἀπὸ κάθε κακὸ ποὺ γίνεται στὸν λογοτεχνικὸ χῶρο κρύβεται αὐτὸς ὁ τύπος. Ἕνα εἰδος ᾿Ιάγου, ποὺ κινεῖ τὰ νήματα. 2) Ὃ δεύτερος τύπος εἶναι ὁ «Βεζούβιος». Τὸν λέω ἔτσι, γιατὶ εἶναι ἡφαιστειώδης ἰ- διοσυγκρασία καὶ ὁ πιὸ κραυγαλέος ἀπ᾿ ὅλους. ᾿Επίσης καὶ γιατὶ ἡ ἔμπνευσή του ἔχει