ΒΙΚΤΩΡ ΑΝΤΖΕΛ3Σ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ 1. -- Οἱ ψυχοτρόπες οὐσίες διὰ μέσου τῆς ἱστορίας Ας κάνουμε μία μικρὴ ἱστορικὴ ἀναδρομὴ γιὰ τὶς γνωστότερες ἀπὸ τὶς ψυχοτρόπες οὐσίες ποὺ ὑπάρχουν καὶ σήμερα. Κατ ̓ ἀρχὰς τὸ ὄπιο, ποὺ παράγεται ᾱπὸ τὸ φυτὸ Ράρανετ ΦοπιπΙ{εγμπι (μήκων ἡ ὑπνοφόρος) τοῦ ὁποίου κάψες (κώδια) ἔχουν βρεθεῖ σὲ παλαιολιθικοὺς οἰκισμοὺς τῆς Κεντρικῆς Εὐρώπης ποὺ χρονολογοῦνται ἀπὸ τὸ 4.000 π.Χ. Η μήκων εἶναι ἐνδημικὸ φυτὸ τῆς Δυτικῆς ̓Ασίας καὶ τῆς Νοτιοανατολικῆς Εὐρώπης. 'Η προέλευσή της ἀπὸ τὴν Μικρὰ ̓Ασία καθιστᾶ σχεδὸν βέβαιο, ὅτι ἦταν γνωστὴ στοὺς Ἕλληνες, ποὺ θὰ ἐγνώριζαν χωρὶς ἀμφιβολία τὶς φαρμακολογικές της ἰδιότητες. Οἱ ἰατρικὲς ἐφαρμογὲς τῆς μήκῶνος τῆς ὑπνοφόρου ἀναφέρονται ἀπὸ τὸν Θεόφραστο, τὸν Διοσκουρίδη., τὸν Πλίνιο, τὸν φιλόσοφο Διαγόρα τῆς Μήλου τὸν 5ο π.Χ. αἰῶνα, καθὼς καὶ ἀπὸ τὸν ̓Ιπποκράτη, ὁ ὁποῖος μαζὶ μὲ τὶς θεραπευτικὲς ἰδιότητες τὶς ὁποῖες ἀνεγνώριζε στὸ ὄπιο συνιστοῦσε παράλληλα τὴν ἀποφυγή του. Εἶναι γνωστή ἐξάλλου (τὸ ὄπιο σὲ μίγματα χρησιμοποιεῖται καὶ ὡς δηλητήριο) ἡ δυνατότητα ἐπιλογῆς ποὺ ἐδόθη στὸ Σωκράτη ἀνάμεσα σὲ ὄπιο καὶ κώνειο. 'Ο ̓Ανδρόμαχος, Ἓλληνας γιατρὸς στὴν αὐλὴ τοῦ Νέρωνα, ἐπινοεῖ τὴν «θηριακή», σκεύασμα ἀποτελούμενο ἀπὸ ἑβδομήντα περίπου βότανα, μεταξὺ τῶν ὁποίων πρωταρχικἡ θέση ἔχει τὸ ὄπιο. Η θηριακἠ ἀποτέλεσε δημοφιλέστατο φάρμακο κατὰ τὴ διάρκεια τῶν Βυζαντινῶν χρόνων καὶ τῆς ̓ Αναγέννησης. Στὴ θηριακὴ (θεριακὴ) ὀφείλεται ἡ λέξη «θεργιακλῆς», ποὺ ὑποδηλώνει ἐξάρτηση ἀπὸ ὄπιο καὶ κατὰ συνεκδοχἠ κάθε εἴδους ἰσχυρὴ ἐξάρτηση. (Μ. Μαρσέλος, «Ναρκωτικά»). ̓ Απὸ τὸν 7ο μ.Χ; αἰῶνα τὸ ὄπιο μεταφέρεται ἀπὸ τοὺς ́Αραβες στὴν Εὐρώπη. ̓Απὸ τοὺς ἰδίους μεταφέρεται ἐπίσης πρὸς ἀνατολάς, στὴν ̓Ϊνδία καὶ τὴν Κίνα. Στὴν Κίνα ἔφθασε ἐποχὴ ποὺ τὸ 13 τῶν κατοίκων ἔκανε χρήση ὀπίου, εἶναι γνωστὸς δὲ ὁ πόλεμος ποὺ ἔγινε μεταξὺ ̓Αγγλίας καὶ Κίνας τὸ 1839 καὶ ὁ ὁποῖος χαρακτηρίστηκε σὰν «πόλεμος τοῦ ὀπίου» στὴν προσπάθεια τῶν Κινέζων νὰ σταματήσουν τὴ λαθραία εἰσαγωγὴ ὀπίου ἀπὸ Βρεταννικὴ ἐταιρεία. Εἶχε προηγηθεῖ ἡ ἐπικήρυξη τοῦ ὀπίου τὸ [792. Συνεχίζοντας τὴν ἱστορικὴ ἀναδρομὴ θὰ πρέπει νὰ σημειώσουμε, ὅτι ἡ μορφίνη ἀπεμονώθη ἀπὸ τὸ ὄπιο τὸ [803 ἀπὸ τὸν βοηθὸ φαρμακοποιοῦ βετίίτπει καὶ πῆρε τὸ ὄνομά της ἀπὸ τὸν “Ἕλληνα θεὸ τοῦ ὕπνου, τὸν Μορφέα. Χρησιμοποιεῖται ἐπίσης καὶ σὲ ἐνδοφλέβια χορήγηση. Δὲν θὰ πρέπει ἐξ ἄλλου νὰ παραλείψουμε νὰ τονίσουμε, ὅτι ἡ παρεντερικὴ χρῆσις της ἀπετέλεσε ἕνα σημαντικὸ βῆμα στὴν ἱστορία τῆς ἰατρικῆς. Σὲ τοῦτο τὸ γεγονὸς ἐξ ἄλλου ὀφείλεται, ὅτι κατὰ τὸν ἁμερικανικὸ ἐμφύλιο πόλεμο ἐμφανίστηκε πολὺ μεγάλο πλῆθος στρατιωτῶν, ποὺ ἧσαν ἐξαρτημένοι ἀπὸ τὴν μορφίνη. Τὸ [898 δημιουργεῖται ἀπὸ τὴν γερμανικὴ ἐταιρεία Βαγετ ἕνα νέο φάρμακο μὲ τὶς ἐνδείξεις: «ἀναλγητικὸ καὶ ἀντιβηχικὸ) μὲ τὸ ὄνομα ἡρωίνη, ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν ἑλληνικῆς προελεύσεως ἘΓῸ κ. Β.Α. εἶναι ψυχίατρος καὶ συγγραφεὺς πολλῶν ἐπιστημονικῶν μελετῶν.