ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
118ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1991
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ο οικονομιστής — ΠΑΝΑΓΟΣ, ΣΑΡΑΝΤΟΣ
Κείμενο φύλλου
ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ «ἄΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΧΩΡΙΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ
-
9
9
Ο οἰκονομιστὴς
Οἰκονομιστὴς (Ποπιο Οεοοηοπηϊοι!5) λέγεται, αὐτὸς ποὺ γιὰ τίποτε ἄλλο δὲν
νοιάζεται πέραν τοῦ νὰ «τὰ οἰκονομᾶ», ἐμπορευόμενος κι ἐκμεταλλευόμενος τοὺς
πάντες καὶ τὰ πάντα. 'Ο τύπος αὐτὸς «χρᾶται τῷ βίῳ καθάπερ μαχαίρᾳ, πάντα
ποιῶν κατὰ τὴν λαβήν», ὅπως λέει ὁ Διογένης.
ἌΧΚΧᾺΆΑ
οἰκονομιστής, ἂν καὶ σχετίζεται, στενὰ θἄλεγα, τόσο μὲ τὸν καπιταλιστὴ
ὅσο καὶ τὸν καταναλωτὴ ---τύπους, ποὺ ἔχουν ἤδη παρουσιαστεῖ.--, διαφέρει ἐν
τούτοις αἰσθητὰ τόσο τοῦ πρώτου ὅσο καὶ τοῦ δευτέρου, ὥστε δίκαια ἀπασχολεῖ
τὴ στήλη μας. Ο τύπος αὐτὸς δὲν καίγεται ἀπ ̓ τὸ πάθος τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας
κι οὔτε μπορεῖ νὰ πῆ κανεὶς ὅτι ἀποτελεῖ θύμα τοῦ καταναλωτισμοῦ. Γι ̓ αὐτὸν ἡ
πολιτικὴ ἐξουσία ἀποτελεῖ μέσον πλουτισμοῦ καὶ ὁ καταναλωτισμὸς ἐφεύρεσή
του.
ΧᾺᾺ
Ὃ οἰκονομιστὴς εἶναι φορεὺς καὶ ἐκφραστὴς τοῦ φτηνοῦ ὑλιστικοῦ πνεύματος
καὶ τῆς ἰδιοτέλειας, τῆς καπηλείας καὶ τῆς ἐκμετάλλευσης. ̓Ο κόσμος γι ̓ αὖτὸν
ἀποτελεῖται ἀποκλειστικὰ ἀπὸ ὕλη καὶ ὑλικὰ ἀγαθά, ἡ δὲ ζωὴ δὲν εἶναι παρὰ
ἕνα διαρκὲς παζάρι, μιὰ ἀδιάκοπη συναλλαγή. Καὶ τὰ πάντα γι ̓ αὐτὸν ἀποτελοῦν
ἀντικείμενα συναλλαγῆς κι ἀγροπωλησίας: θεσμοὶ καὶ ἰδέες, ὑπηρεσίες καὶ ἄνθρωποι,
καταστάσεις καὶ πράγματα. Μὲ κερδοσκοπικὴ διάθεση ἐξετάζει τὰ πάντα
καὶ σ ̓ ὅλα δίνει τιμὲς ἐμπορικές. "Ολα πουλιοῦνται κι ὅλα ἀγοράζονται ἀδιακρίτως:
'Ἡ πατρίδα κι ἡ ἐπιστημονικὴ γνώση, ἡ τιμὴ τῆς οἰκογενείας του κι
ἡ φιλία, ἡ οἰκία τοῦ γείτονά του καὶ τὸ σταθμευμένο αὐτοκίνητο στὴν πλατεῖα
τοῦ χωριοῦ του...
Χα κ
Ὃ οἰκονομιστής εἶναι ἀναξιοπρεπής, δουλικὸς καὶ συμβιβασμένος. Δὲν παραδέχεται
τὴν ὕπαρξη ἰδανικῶν κι ὑψηλοὺς στόχους δὲν ἔχει" ἀρετὴ δὲν τὸν ἀγγίζει
καμμιὰ κι οὔτε ποὺ καταδέχεται νὰ μιλήση γι ἀξίες. Γι’ αὐτὸν ὅ,τι ἔχει
σημασία εἶναι τὸ κέρδος κι ὁ πλουτισμός, ὁ εὐδαιμονισμὸς κι ἡ εὐημερία, ποὺ
μεταφράζεται στὴν ἀπόκτηση ὑλικῶν ἀγαθῶν καὶ πολλῶν ἀνέσεων.
ΧΑ
Ὃ οἰκονομιστὴς εἶναι ἀναιδὴς καὶ στερεῖται παντελῶς αἰσθημάτων: δὲν σέβεται
τὸν ἑαυτό του οὔτε τοὺς ἄλλους, τοὺς ὁποίους ἀντιμετωπίζει ὡς μέσα καὶ
ὄργανα καὶ ποτὲ ὡς αὐτόνομες ὀντότητες κι αὐταξίες. Δὲν δένεται συναισθηματικὰ
μὲ τοὺς ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους εἷναι πρόθυμος νὰ προδώση καὶ νὰ ἐγκαταλείψη
ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν. ̓Επιδιώκοντας ἀποκλειστικὰ τὸ κέρδος, προσεγγίζει
καὶ προσεταιρίζεται μόνον αὐτοὺς ποὺ προσφέρονται γιὰ κάτι τέτοιο, ἐνῶ περιφρονεῖ
κι ἀπομακρύνει ἀπ ̓ τὸ περιβάλλον του ὅσους τοῦ ἀντιστέκονται ἢ τοὺς
ἔχει ἤδη «ξεζουμίσει». 'Ο τύπος αὐτός δὲν ἔχει ἀναστολὲς καὶ ἠθικοὺς φραγ-