ΤΟ ΧΡΟΝΟΙΓΡΑΦΙΙ)ΜΑ Τὸ τεῖχος τοῦ νέφους Πῆγα μιὰ νύχτα τὸ καλοκαίρι ποὺ πέρασε μὲ ἕνα µηχανόβιο φίλο µου μὲ ἕνα θηρίο (650 κυβικᾶ) στὸν ἀδελφό του ᾿Αγαμέμνονα στὸ Μαρούσι. ΄Ο ἀδελφὸς τοῦ φίλου µου, ὁ ᾿Αγαμέμνων. μοῦ φάνηκε ἐνδιαφέρουσα περίπτωση: Διπλασίασε τὸν πληθυσμὀὸ τῆς 'Ελλά- δας (εἶχε 4 παιδιά), ἤτανε ἔλλογο ὄν. ἔμπειρος μηχανικὸς-ἀντιπρόσωπος μὲ λαμπρὲς σπουδὲς στὴν ᾿Αμερική. Δὲν ξέρω πῶς τὸ ἔφερε ἡ συζήτηση μετὰ τὸ φαΐ καὶ μιλήσαμε γιὰ τὸ νέφος καὶ τὸ δρό- μὸ Σταυροῦ- ᾿Ελευσίνας ποὺ θὰ ἔλυνε τὸ πρόβλημα. καθὼς καὶ τὰ καταλυτικᾶ αὐτοκίνητα. Ὃ ᾽Αγαμέμνων μοῦ εἶπε πολλὰ ἐκπληκτικὰ πράγματα, πού, ἂν τὰ συνοψίσουμε, ἔχουν ὡς ἑξῆς: «Ὁ κύριος λόγος ποὺ δημιουργεῖται σήμερα τὸ νέφος στὴν ᾿Αθήνα εἶναι τὰ παραφι- νοῦχα πετρέλαια. Γύρω στὸ 1978, ὅταν δημιουργήθηκε πρόβλημα διεθνῶς μὲ τοὺς “Αρα- βες γιὰ τὰ πετρέλαια, ἡ τότε ἑλληνικὴ κυβέρνηση, γιὰ νὰ περικόψει τὶς δαπάνες. παρήγ- γελνε φτηνὸ πετρέλαιο ἀπὸ τὴ Λιβύη, ποὺ δὲν τὸ ἔπαιρνε σχεδὸν κανείς, ἐπειδὴ ἦταν πα- ραφινοῦχο. Καὶ ἐπέτρεψε καὶ τὴν πετρελαιοκίνηση τῶν ταξί. ᾿Αργότερα ἡ ἑπόμενη κυ- βέρνηση ἔκανε 20ετὲς συμβόλαιο μὲ τὴ Ρωσία, γιὰ νὰ προμηθεύεται ἀπὸ ἐκεῖ πετρέλαιο ποὺ περιεῖχε θεῖο. Οἱ Ρῶσοι ὅμως σκέφτηκαν, ''γιατὶ νὰ πουλᾶμε πετρέλαιο, μπορεῖ κάπο- τε νὰ τὸ χρειαστοῦμε” καὶ πουλοῦσαν ὅπλα στὴ Λιβύη ἀγοράζοντας ἀπὸ αὐτὴν πετρέ- λαιο, τὸ ὁποῖο μεταπουλοῦσαν στὴν ᾿ Ελλάδα. Ἔτσι ἔχουμε πάλι παραφινοῦχο πετρέ- λαιο. Τὸ πρόβλημα τοῦ νέφους στὴν πρωτεύουσά µας εἶναι ἡ αἰθαλομίχλη. Η παραφίνη κρυσταλλώνεται σὲ ἕνα ὁρισμένο ὕψος στὴν ἀτμόσφαιρα πάνω ἀπὸ τὴν πόλη καὶ συγκρα- τεὶ τὴν αἱθαλομίχλη. Ὅταν φυσᾶει βοριᾶς ἀπὸ τὰ βουνὰ περνάει πάνω καὶ δὲν διώχνει τὴν παραφίνη. Μόνο ὅταν φυσάει νοτιᾶς ἀπὸ τὴ θάλασσα πιὸ χαμηλᾶ τὴν διασκορπίζει καὶ χάνεται». «Καὶ τὰ καταλυτικὰ αὐὑτοκίνητα...:» ρώτησα ἐγώ. «Ὅσο κι ἂν φαίνεται περίεργο αὐτὰ αὐξάνουν τὸ πρόβλημα. Δὲν παρᾶγεται βέβαια μό- λυβδος καὶ αὐτὸ εἶναι καλό, ἀλλὰ γιὰ πόλεις σὰν τὸ Λονδῖνο ἢ τὴ Νέα ᾿Ὑόρκη, ὅπου δὲν χρησιμοποιεῖται παραφινοῦχο πετρέλαιο. Τὰ καταλυτικᾶ αὐτοκίνητα ὅμως γιὰ νὰ λει- τουργήσουν. καταναλώνουν περισσότερο καύσιμο, ὁπότε ἐδῶ θὰ αὐξάνουν τὴν ἔκλυση παραφίνης, ποὺ δημιουργεῖ τὸ πρόβλημα. ᾿ Επίσης τὰ αὐτοκίνητα μὲ καταλύτη παρᾶγουν περισσότερο ὅζον, ὅπως ἐπισήμαναν περιβαλλοντολόγοι στὴν Καλιφόρνια». Τότε τὸν ρώτησε ὁ ἀδελφός του: «Καὶ ὁ δρόμος ταχείας κυκλοφορίας Σταυροῦ- ᾿Ελευσίνας, ποὺ ἀναγγέλθηκε καὶ προ- γραμματίζεται; Δὲν ἐλαττώνει, ὅπως λένε, τὸ πρόβλημα μὲ τὶς μεγάλες ταχύτητες,». ΄Ο ᾽Αγαμέμνων τοῦ ἀπάντησε: «΄Ο δρόμος αὐτὸς εἶναι ἑτεροχρονισμένος. "Ηταν ἕνα ᾽Αμερικανικὸ σχέδιο τοῦ 1956. Οἱ ᾽Αμερικανοί τότε, ἐπειδὴ φοβόντουσαν μὴν κατέβουν οἱ Ρῶσοι στὴ Μεσόγειο ἀπὸ τὰ Δαρδανέλλια, ἤθελαν νὰ ἑνώσουν τὰ πλοῖα τους ἀπὸ τὴν ᾿Ελευσίνα μὲ τὴν ἐνδοχώρα καὶ συνέλαβαν τὸ σχέδιο αὐτοῦ τοῦ δρόμου, ποὺ θὰ ἦταν ἀνοιχτὸς μὰ σκαμμένος κάτω ἀπ᾽ τὸ ἐπίπεδο τῆς γῆς, γιὰ νὰ μὴν βομβαρδίζεται εὔκολα καὶ νὰ μποροῦν νὰ προσγειώνονται τὰ ἀἄεροπλᾶνα τους, τὰ ὁποῖα μὲ τὴν τότε τεχνολογία δὲν μποροῦσαν νὰ ἀνεφοδιάζονται στὸν αέρα. Τώρα τὸ ᾿Υπουργεῖο Δημοσίων Ἔργων (ΥΠΕΧΩΔΕ) βρυκολάκιασε αὐτὸ τὸν δρό- μο-τάφρο, γιὰ νὰ γλυτώσουμε δῆθεν ἀπὸ τὸ νέφος καὶ τὸ κυκλοφοριακό. Εχει λεφτὰ ὅ- µως µόνο γιὰ τὶς ἀπαλλοτριώσεις. Γιὰ νὰ δελεάσει τὸν ὑποψήφιο χρημµατοδότη-κατα- σκευαστή. τοῦ παρέχει σὰν ἀντισταθμιστικὰ ὀφέλη ἀκίνητα στοὺς τρεῖς-τέσσερις κόμ- βους. ποὺ μόνο αὐτοὶ θὰ ὑπάρχουν, γιὰ νὰ χτίσει ἐκεῖ ἐμπορικὰ κέντρα καὶ νὰ τὰ ἐκμε- ταλλεύεται καὶ ὅπου θὰ γίνεται φοβερὸς συνωστισµός. ΄ Η πολεοδομική συγκοινωνιακἠ κίνηση ὅμως στὴν ᾿ Αθήνα εἶναι βασικὰ ἀπὸ βορρᾶ πρὸς νότο καὶ ἀνάποδα καὶ μ᾽ αὐτὸ