ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
118ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1991
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Νικόλας, γλύπτης-χαράκτης — ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΣ, ΚΛΕΑΝΘΗΣ
Κείμενο φύλλου
ωωωκ
κι οὃ««ὕἃκ«υου
ΝΙΚΟΛΑΣ, γλύπτης-χαράκτης
Εἶναι καλλιτεχνικὸ ψευδώνυμο τοῦ Νικολάου Παυλόπουλου. Γεννήθηκε τὸ
1909 στὸ χωριὸ ́Άγιος Γεώργιος τοῦ Πηλίου. ̓Απεφοίτησε τὸ 1935 ἀπὸ τὴν ̓Ανωτάτη
Σχολὴ Καλῶν Τεχνῶν λαβὼν ὅλα τὰ ἐτήσια βραβεῖα γλυπτικῆς, καθὼς
καὶ τὸ γενικὸν ̓Αβερώφειον. Παραλλήλως ήτο μαθητὴς τοῦ Παρθένη στὴν ζωγραφική.
̓Απὸ πολὺ νωρὶς ὁ Νικόλας ἔθεσε καὶ ἔλυσε τὸ καλλιτεχνικό του πρόβλημα
ὡς πρὸς τὴν τεχνοτροπία ποὺ θὰ ἀκολουθοῦσε. Διάλεξε τὸν δρόμο ποὺ χάραξαν
οἱ μεγάλοι Ἕλληνες γλύπτες Φειδίας, Πραξιτέλης, ̓Αγοράκριτος, Χάρις,
Σχολή Σικυῶνος. ̓Η ἀταλάντευτος αὐτὴ πορεία τοῦ Νικόλα τὸν προστάτεψε ἀπὸ
στείρους πειραματισμοὺς καὶ ἡ ἐξοικονόμησις δυνάμεων τοῦ ἐπέτρεψε νὰ πάη
μακρύτερα ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους του.
̓Επειδὴ γνώριζε ὅτι πολλα ἑλληνικὰ γλυπτὰ βρίσκονται στὴν ̓[ταλία καὶ ὅτι
ἡ ̓[ταλικὴ γλυπτική ἀναγέννησις εἶναι ἑλληνική, φροντίζει νὰ πάρη ὑποτροφία
τῆς ̓Ιταλικῆς κυβερνήσεως καὶ νὰ μεταβῆ στὴ Ρώμη. Βρῆκε τὸν ἐκεῖ καθηγητή
ἄπασχολημένο μὲ τὴν διδασκαλία τῶν φοιτητῶν. Περιμένοντας νὰ τελειώσῃ ὁ
καθηγητής, ἔκανε τὸ σκίτσο του. Τόσο ἐντυπωσιάστηκε ὁ καθηγητὴς ἀπὸ τὴν
ζωγραφικἢὴ τελειότητα τοῦ Νικόλα, ποὺ τοῦ ἐπέτρεψε ἐλεύθερη φοίτηση. ̓Αφοῦ
πῆρε τὸ πρῶτο βραβεῖο, ἐπέστρεψε στὴν "Ελλάδα μὲ δίκαιη ἀπαίτηση ἕδρας διδασκαλίας.
Γιὰ μικροπολιτικοὺς λόγους δὲν τοῦ τὴν ἔδωσαν.
Τὸ ἐργαστήριο τοῦ Νικόλα ἦταν τὸ μέρος συγκεντρώσεως τῶν πνευματικῶν
ἀνθρώπων. Ὅλοι γνώριζαν τὴν καταπληκτική του ἐργατικότητα. Ξεκινοῦσε τὴν
ἐργασία του μὲ τὸ πρῶτο φῶς τοῦ ἥλιου καὶ συνέχιζε μέχρι ἀργὰ χωρὶς τὴν χρῆσι
τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς χάρις στὴν φώὠτεινότητα τοῦ μαρμάρου. Συνήθιζε νὰ ἐπεξεργάδεται
τὰ δημιουργήματά του ὁ ἴδιος προσωπικῶς ἀπὸ ἀρχῆς μέχρι τέλους,
δηλ. σκάλιζε ὁ ἴδιος καὶ ὄχι οἱ μαρμαρογλύπτες καὶ ἔχυνε μὲ τὰ χέρια του
τὸν χαλκὸ στοὺς κλιβάνους του. Πολλοὶ σημερινοί τεχνίτες ἔμαθαν τὴν Τέχνη
ἀπὸ τὸν Νικόλα. Κριτήριο γιὰ νὰ προσλάβη βοηθὸ στὸ ἐργαστήριό του ήταν, ὁ
βοηθὸς «νὰ μὴν ἔχῃ ρολόι».
Ἢ φυσική του εὐγένεια καὶ ἡ εὐρυμάθειά του τὸν εἶχαν κάνει πολύτιμο φίλο
στοὺς συνεργάτες τοῦ «Δαυλοῦ». Γνώριξε ὅλα τὰ κείμενα τοῦ «Δαυλοῦ» καὶ ὅταν
κάτι ἤθελα καὶ δὲν μποροῦσα νὰ ψάχνω, δὲν χρειαζόταν παρὰ νὰ τοῦ τηλεφωνήσω.
Συνήθιζε νὰ διηγεῖται εὔθυμες ἱστορίες' πρὸς τὸ τέλος τῆς ζωῆς του ὡς νοσηλευόμενος
σὲ νοσοκομεῖο ἐμψύχωνε τοὺς ἄλλους συνασθενεῖς καὶ τοὺς διασκέδαζε
μὲ ἀνέκδοτα ἀπὸ τὴν μακρόχρονη θητεία του στὸν καλλιτεχνικὸ κόσμο.
Γνώριζα, ὅτι νοσηλεύεται ὁ Νικόλας ἀπὸ τὰ τρανταχτὰ γέλια ποὺ ἄκουγα ἀπὸ
τὸν θάλαμο, καὶ ἂς ήταν κλειστὴ ἡ πόρτα. Ο θάνατος τοῦ Νικόλα ἦταν αἰφνίδιος.
Τὰ μάτια του ἔκλεισε ὁ χειρουργὸς (ἀναγνώστης-συνδρομητὴς ἐπίσης τοῦ
«Δαυλοῦ») κ. Δημήτρης Παπαδημητρίου, ὁ ὁποῖος στὸ ἐφημερεῖο μοῦ εἶπε: «Ὅπως
ὅταν ἦταν στὴ ζωή, τὰ μάτια του ἦταν γαλάζια, εὔθυμά καὶ ζωηρά, ἔτσι ᾱκριβῶς
ήταν καὶ μετὰ τὸν θάνατό του».
Παιδιὰ δικά του ὁ Νικόλας δὲν ἀπέκτησε' ὡς παιδιά τοῦ θεωροῦσε τὰ ἀμέτρητα
ἀγάλματα ποὺ ἔσπειρε στὴν ̓Αγία ̓Ελληνικὴ Γῆ κτηθέντα καὶ ἐπεξεργασμένα
ἀπὸ τὴν ̓Αγία "Ελληνική Γῆ.
Ἔχω τὴν ἀκράδαντο πεποίθηση ὅτι ὁ Γλύπτης τώρα εὑρίσκεται στὸν κόσμο
τῶν ̓Ιδεῶν, ὅπως τὸν περιέγραψε ὁ Πλάτων. ̓Ακολουθεῖ στὴν πομπὴ τῶν θεῶν
τὸν Δαίδαλο, τὸν μεγάλο τεχνίτη ποὺ τὸν θαύμαζε, ὅταν ἦταν μαζί μας.