ωωωκ κι οὃ««ὕἃκ«υου ΝΙΚΟΛΑΣ, γλύπτης-χαράκτης Εἶναι καλλιτεχνικὸ ψευδώνυμο τοῦ Νικολάου Παυλόπουλου. Γεννήθηκε τὸ 1909 στὸ χωριὸ ΄Άγιος Γεώργιος τοῦ Πηλίου. ᾿Απεφοίτησε τὸ 1935 ἀπὸ τὴν ᾿Α- νωτάτη Σχολὴ Καλῶν Τεχνῶν λαβὼν ὅλα τὰ ἐτήσια βραβεῖα γλυπτικῆς, καθὼς καὶ τὸ γενικὸν ᾿Αβερώφειον. Παραλλήλως ήτο μαθητὴς τοῦ Παρθένη στὴν ζω- γραφική. ᾿Απὸ πολὺ νωρὶς ὁ Νικόλας ἔθεσε καὶ ἔλυσε τὸ καλλιτεχνικό του πρό- βλημα ὡς πρὸς τὴν τεχνοτροπία ποὺ θὰ ἀκολουθοῦσε. Διάλεξε τὸν δρόµο ποὺ χά- ραξαν οἱ μεγάλοι Ἕλληνες γλύπτες Φειδίας, Πραξιτέλης, ᾿Αγοράκριτος, Χάρις, Σχολή Σικυῶνος. ᾿Η ἀταλάντευτος αὐτὴ πορεία τοῦ Νικόλα τὸν προστάτεψε ἀπὸ στείρους πειραματισμοὺς καὶ ἡ ἐξοικονόμησις δυνάμεων τοῦ ἐπέτρεψε νὰ πάη μακρύτερα ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους του. ᾿Επειδὴ γνώριζε ὅτι πολλα ἑλληνικὰ γλυπτὰ βρίσκονται στὴν ᾿[ταλία καὶ ὅτι ἡ ᾿[ταλικὴ γλυπτική ἀναγέννησις εἶναι ἑλληνική, φροντίζει νὰ πάρη ὑποτροφία τῆς ᾿Ιταλικῆς κυβερνήσεως καὶ νὰ μεταβῆ στὴ Ρώμη. Βρῆκε τὸν ἐκεῖ καθηγητή ἄπασχολημένο μὲ τὴν διδασκαλία τῶν φοιτητῶν. Περιμένοντας νὰ τελειώσῃ ὁ καθηγητής, ἔκανε τὸ σκίτσο του. Τόσο ἐντυπωσιάστηκε ὁ καθηγητὴς ἀπὸ τὴν ζωγραφικἢὴ τελειότητα τοῦ Νικόλα, ποὺ τοῦ ἐπέτρεψε ἐλεύθερη φοίτηση. ᾿Αφοῦ πῆρε τὸ πρῶτο βραβεῖο, ἐπέστρεψε στὴν "Ελλάδα μὲ δίκαιη ἀπαίτηση ἕδρας δι- δασκαλίας. Γιὰ μικροπολιτικοὺς λόγους δὲν τοῦ τὴν ἔδωσαν. Τὸ ἐργαστήριο τοῦ Νικόλα ἦταν τὸ µέρος συγκεντρώσεως τῶν πνευματικῶν ἀνθρώπων. Ὅλοι γνώριζαν τὴν καταπληκτική του ἐργατικότητα. Ξεκινοῦσε τὴν ἐργασία του μὲ τὸ πρῶτο φῶς τοῦ ἥλιου καὶ συνέχιζε µέχρι ἀργὰ χωρὶς τὴν χρῆ- σι τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς χάρις στὴν φώὠτεινότητα τοῦ μαρμάρου. Συνήθιζε νὰ ἐ- πεξεργάδεται τὰ δημιουργήµατά του ὁ ἴδιος προσωπικῶς ἀπὸ ἀρχῆς µέχρι τέ- λους, δηλ. σκάλιζε ὁ ἴδιος καὶ ὄχι οἱ μαρμαρογλύπτες καὶ ἔχυνε μὲ τὰ χέρια του τὸν χαλκὸ στοὺς κλιβάνους του. Πολλοὶ σημερινοί τεχνίτες ἔμαθαν τὴν Τέχνη ἀπὸ τὸν Νικόλα. Κριτήριο γιὰ νὰ προσλάβη βοηθὸ στὸ ἐργαστήριό του ήταν, ὁ βοηθὸς «νὰ μὴν ἔχῃ ρολόι». Ἢ φυσική του εὐγένεια καὶ ἡ εὐρυμάθειά του τὸν εἶχαν κάνει πολύτιμο φίλο στοὺς συνεργάτες τοῦ «Δαυλοῦ». Γνώριξε ὅλα τὰ κείµενα τοῦ «Δαυλοῦ» καὶ ὅταν κάτι ἤθελα καὶ δὲν μποροῦσα νὰ ψάχνω, δὲν χρειαζόταν παρὰ νὰ τοῦ τηλεφωνή- σω. Συνήθιζε νὰ διηγεῖται εὔθυμες ἱστορίες' πρὸς τὸ τέλος τῆς ζωῆς του ὡς νο- σηλευόμενος σὲ νοσοκομεῖο ἐμψύχωνε τοὺς ἄλλους συνασθενεῖς καὶ τοὺς διασκέ- δαζε μὲ ἀνέκδοτα ἀπὸ τὴν μακρόχρονη θητεία του στὸν καλλιτεχνικὸ κόσµο. Γνώριζα, ὅτι νοσηλεύεται ὁ Νικόλας ἀπὸ τὰ τρανταχτὰ γέλια ποὺ ἄκουγα ἀπὸ τὸν θάλαμο, καὶ ἂς ήταν κλειστὴ ἡ πόρτα. Ο θάνατος τοῦ Νικόλα ἦταν αἰφνί- διος. Τὰ μάτια του ἔκλεισε ὁ χειρουργὸς (ἀναγνώστης-συνδρομητὴς ἐπίσης τοῦ «Δαυλοῦ») κ. Δημήτρης Παπαδημητρίου, ὁ ὁποῖος στὸ ἐφημερεῖο μοῦ εἶπε: «Ὅ- πως ὅταν ἦταν στὴ ζωή, τὰ μάτια του ἦταν γαλάζια, εὔθυμά καὶ ζωηρά, ἔτσι ᾱ- κριβῶς ήταν καὶ μετὰ τὸν θάνατό του». Παιδιὰ δικά του ὁ Νικόλας δὲν ἀπέκτησε' ὡς παιδιά τοῦ θεωροῦσε τὰ ἀμέ- τρητα ἀγάλματα ποὺ ἔσπειρε στὴν ᾿Αγία ᾿Ελληνικὴ Γῆ κτηθέντα καὶ ἐπεξεργα- σμένα ἀπὸ τὴν ᾿Αγία "Ελληνική Γῆ. Ἔχω τὴν ἀκράδαντο πεποίθηση ὅτι ὁ Γλύπτης τώρα εὑρίσκεται στὸν κόσμο τῶν ᾿Ιδεῶν, ὅπως τὸν περιέγραψε ὁ Πλάτων. ᾿Ακολουθεῖ στὴν πομπὴ τῶν θεῶν τὸν Δαίδαλο, τὸν μεγάλο τεχνίτη ποὺ τὸν θαύμαζε, ὅταν ἦταν μαζί μας.