ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
119ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1991
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Σκέψεις για την καταγωγή του γράμματος Α — ΚΑΤΣΙΑΔΡΑΜΗΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ
Κείμενο φύλλου
ΕΠΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ
Σκέψεις γιὰ τὴν καταγωγὴ τοῦ γράμματος Α
Κύριε διευθυντά,
Ὡς γνωστόν, σχετικῶς μὲ τὴν καταγωγὴ τῶν γραμμάτων τοῦ "Ἑλληνικοῦ
̓ ̓Αλφαβήτου ἐπισήμως ἀκόμη ὑποστηρίζεται, ὅτι αὐτὰ εἶναι «Σημιτικά», παρὰ
τὴν ἀντίθετη ἄποψη ἀρκετῶν "Ἑλλήνων καὶ ξένων μελετητῶν καὶ παρὰ τὰ ἆναφερόμενα
στὴν ἀρχαία 'Ελληνικὴ γραμματεία σχετικὰ μὲ τὴν “Ἑλληνικὴ καταγωγή
των (Διόδωρος, Διονύσιος, ̓Απολλόδωρος καὶ πολλοὶ ἄλλοι).
̓Ἐπιτρέψτε μου νὰ ἀναφέρω μία παρατήρησι, ἡ ὁποία συνηγορεῖ κατὰ τὴν
γνώμη μου ὑπὲρ τῆς ἑλληνικότητος τοῦ γράμματος "Αλφα. Πρὸς ὑποστήριξιν
τῆς παρατηρήσεως αὐτῆς ἐρευνᾶται: α) ἡ καταγωγἠ καὶ ἡ ἑλληνικότης τῆς ὀνομασίας
τοῦ γράμματος ”Αλφα, β) ἡ προέλευσις τοῦ Α, ὡς συμβόλου, ἐκ τοῦ συμβολιζομένου,
τὸ ὁποῖον ὑποκρύπτεται ὑπό τό ὄνομα τοῦ γράμματος Α, Υ) ἡ ταύτισις
τοῦ συμβόλου Α μὲ τὸν 'Ἑλληνικὸ χῶρο, δ) ἡ σχέσις συμβόλου καὶ φωνητικῆς
ἀξίας, ε) ἡ ὕπαρξις ἀναλόγου συμβόλου στὴν προαλφαβητικἡ "Ἑλληνικὴ
γραφή, Ε) ἡ αἰτιολόγησις τῆς θἐσεώς του ὡς πρώτου γράμματος τοῦ ̓ Αλφαβήτου
|) ἀπὸ πλευρᾶς μαθηματικῆς κατά τὴν ἑλληνικὴν ἀρίθμησιν, 2) ἀπὸ πλευρᾶς
φωνητικῆς καὶ ὀνοματολογικῆς καὶ τέλος 3) ἀπὸ πλευρᾶς ὀντολογικῆς.
̓Εὰν τὸ γράμμα Α εἶναι ἑλληνικῆς καταγωγῆς καὶ ὄχι δάνειον, δεδομένης
τῆς ἀμέσου σχέσεως τοῦ ̓Ἑλληνικοῦ Πολιτισμοῦ (γλῶσσα, τέχνη, συνήθειες, ἔθιμα
κ.τ.λπ.) μὲ τὸ περιβάλλον του, θὰ πρέπει οἱ ἀνωτέρω ἐρευνώμενες περιπτόσεις,
α ἕως Ε2, ὡς ἔχουσαι κοινὴν ἀναφορὰν (περιβάλλον - πολιτισμὸς) νὰ ἔχουν
καὶ ἀνάλογη σχέσιν.
Η ἄποψις ἡ ὁποία ὑποστηρίζεται ἐδῶ εἶναι, ὅτι τὸ Α εἶναι σχημματοποιημένη
παράστασις τῶν τριγωνικῶν χιονισμένων κορυφῶν τῶν βουνῶν.
α: Καταγωγὴ καὶ ἑλληνικότης τῆς ὀνομασίας τοῦ γράμματος "Αλφα.
̓Εκκινώντας ἐκ τοῦ ὀνόματος παρατηροῦμε τὰ ἑξῆς:
Στὴν ἀρχαία Ἑλληνικὴ γλῶσσα δὲν εἶναι καθόλου σπάνιες λέξεις ποὺ ἀρχίζουν
μὲ τὰ συμπλέγματα αλφ-, αλβ-, αλπ-, αλ-, π.χ. ἆλφ-ός, ἀλφ-ισίβοιὸς, ̓Αλφειός,
ἀλφ-ἄνω, ἄλφ-ιτα, ἆλφ-ή, ἄλφ-ημα, ἄλφ-ιταμοιβός, ἄλβ-ος, ἀλβ-ᾶτοι, ̓Αλβανία,
̓Αλβ-ίων, ΆἈλπ-ος, ἼἈλπ-α, ́Αλπγια, ̓αλ-ς κ.τ.λπ.
̓Αλφός στὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ ἐσήμαινε «ὑπόλευκος λέπρα προσώπου...» καὶ
λευκὸς (καὶ στὰ λατινικὰ αἶδις, 8ἱβ8 σημαίνει λευκός). ̓ Ομοίως ἄλβος σημαίνει
λευκὸς στὰ ἀρχαῖα ἕλληνικά. Οἱ ἀλβᾶτοι ἦσαν οἱ ἐνδεδυμένοι μὲ λευκὰ κ.τ.λπ.
Στὴν Κρήτη ὑπάρχει τὸ χωριὸ ̓Αλφάς. Τοῦτο ἔλαβε τό ὄνομά του προφανῶς ἐκ
τοῦ ἐξορυσσομένου ὑπολεύκου πετρώματος, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται γιὰ διάφορα
τεχνουργήματα.
α.1: "Οπως διαφαίνεται ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πινακίδων τῆς Κρητομυκηναϊκῆς
γραμμικῆς γραφῆς Β, τὸ Φ, θεωρούμενο μεταγενέστερη ἐξέλιξις, δὲν ὑπῆρχε ἀντικαθιστώμενο
ὑπὸ τῶν Π,Β. Στὴν Ἑλληνικὴ εἶναι συνηθέστατη ἡ ἀντικατάστασις
τοῦ Φ ὑπὸ τοῦ ἢ, π.χ. φτερὸν-πτερὸν κ.τ.λπ. Τοποθετώντας στὴν θέσιν τοῦ ᾧ
τὸ ἑπόμενο χειλικὸ Π παράγομε ἐκ τοῦ «ἼΑλφα» τὴν λέξιν «ἼΑλπα».
Μὲ τὸ ὄνομα ”Αλπα (ὁ κάτοικος ̓Αλπηνός) στὴν ἀρχαιότητα ἀνευρίσκομε
πόλι «... τοῦ στενοῦ τῶν Θερμοπυλῶν, τὴν ὁποίαν ἐσχημάτιζεν ἡ ἀπόκρημνος Οἴ-