Π.Δ. ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ Ἢ κατὰ γράμμα ἑρμηνεία τῶν λέξεων καὶ ἡ «κλασσικὴ» ἑρμηνεία τῶν λεξικῶν «ΛΕΓΩ», «ΚΕΡΩΣ» καὶ «ΔΟΓΟΣ» Ι. Ἕνα ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα θέματα ποὺ συνδέονται μὲ τὴν ἑρμηνεία τῶν κειμένων τῆς πανάρχαιας Ἑλληνικῆς γραμματείας, γιὰ ἐμένα, εἶναι ἡ ἀναζήτησι τοῦ αὐθεντικοῦ νοηματικοῦ περιεχομένου τῶν πανάρχαιων λέξεών της. Εἶναι βέβαιο ὅτι: ἀπὸ τὴν στιγμὴ ποὺ ἡ «λέξις» σχηματίσθηκε γιὰ νὰ ἐκφράσῃ κάτι, καὶ καθ ̓ ὅλη τὴν ἐπὶ χιλιετίες πορεία της, πλουτίσθηκε ἀλλὰ καὶ ἐξετέθη στὸν κίνδυνο τῆς παρερμηνείας, τὸ δὲ χειρότερο ὅλων, ἀρκετὲς φορὲς ἔχασε τὸ ἀρχικὸ αἴτιο τῆς δημιουργίας της τὸ ὑπὸ τῶν Μουσείων δοθέν. Δὲν θὰ ἠδυνάμεθα δέ, ἴσως ποτέ, νὰ ἀνεύρωμε τὸν τρόπο τῆς ἀποδείξεως ὅτι ἑρμηνεύσαμε αὐθεντικὰ τὴν λέξι, δηλ. τὸν γνήσιο τρόπο, ποὺ ἐπεδίωξαν οἱ «ποιηταὶ» τῶν Μουσείων λόγων, ἐὰν δὲν καταφεύγαμε στὴν κρυπτόμενη ἐντὸς τῶν γραμμάτων σημασία. Πρέπει νὰ τονίσω ἐδῶ ὅτι: αὐτὴ ἡ ἀδυναμία ἀποδείξεων τῆς αὐθεντικότητος ὡδήγησε ἀπὸ τὸν δον π.Χ. αἰῶνα πλῆθος συγγραφέων στὴν ἔρευνα τῶν πολλῶν σημασιῶν τῶν λέξεων, ἐχόντων ὡς ἀντικείμενο τὸ λεξικὸ τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας. «Ὁ καταρτισμὸς γλωσσαρίων ἀρχὴν ἔλαβεν ἐκ τῶν περὶ τὸν Ὅμηρον μελετῶν. Σκοπὸν ταῦτα εἶχον νὰ διδάξωσι τοὺς νέους τὴν σημασίαν τῶν ἀπηρχαιωμένων ἢ διαλεκτικῶς ποικιλλουσῶν ἢ ἀπὸ τῆς συνήθους πεζῆς χρήσεως παρεκκλινουσῶν λέδεων ἢ φράσεων, τῶν λεγομένων γλωσσῶν. Οὕτω λοιπὸν προέκυψαν συναγωγαὶ ἐκπονηθεῖσαι ὑπὸ τῶν γλωσσογράφων, οἵτινες καὶ ἀτέχνως καὶ ἀνακριβῶς πολλάκις ἠρμήνευσαν, διὸ καὶ οἱ μεταγενέστεροι, ὡς ἐπιστημονικώτερον περὶ τοῦ πράγματος διαλαβόντες, ἐθεωρήθησαν ἀκριβέστεροι» («Ἱστορία καὶ Βιβλιολογία τῆς ̓Ελληνικῆς Λεξικογραφίας», ἐκ τοῦ Γερμανικοῦ ΠοιπάριοἩ ἄετ Κ|αςσιεπεη Αἱίετίαπι ὙΜΙςςεηςοΒαΠΡί νοη ἵνναη Μετ, ΠΠ τόμ. ΟτίεοΠίςομε ΓεχιοορΓαρΠηῖε νοη ΑιίθηΓΙείῃΠ σελ. 587-605). “Η λεξικογραφία ἑπομένως ἠδύνατο νὰ ἀναζητῆ τὶς σημασίες τῶν λέξεων κατὰ τὴν πορεία τους διὰ μέσου τῶν χιλιετιῶν (ἱστορικὴ ἔρευνα), ποτὲ ὅμως τὴν αὐθεντικὴ ἑρμηνεία. 2. Ο Γερμανὸς φιλόλογος Οὔλριχ φὸν Βιλαμόβιτς-Μέλλεντορφ ἀσχοληθεὶς ἰδιαίτερα μὲ τὰ ̓Ομηρικὰ ἔπη (1848-1931) ὑπεστήριζε ὅτι «αὐτὸ ποὺ ἑρμηνεύει, διὰ τὴν ἑλληνικὴν γλῶσσα τὴν λέξιν δὲν εἶναι ἡ ἐτυμολογία αὐτῆς». Ποῦ ὅμως ὁδηγούμεθα; “Ὑπάρχει αὐθεντικὴ ἑρμηνεία; Νομίζω, ὅτι ἡ ἀποκάλυψι σήμερα ὅτι τὸ νοηματικὸ περιεχόμενο τῶν ἑλληνικῶν λέξεων ἑρμηνεύεται διὰ τῶν στοιχείων (γραμμάτων) ποὺ τὶς συνθέτουν, ἴσως νὰ ἀποτελῇ τὴν πληρέστερη αὖθεντικὴ ἑρμηνεία τῶν λέξεων τοῦ ἑλληνικοῦ ἀλφαβήτου. Η κωδικὴ σημασία τῶν γραμμάτων ἦταν ἴσως τὸ «λεξικὸ» τῆς πανάρχαιας γλώσσας. Αὐτὸ τὸ ἑρμηνευτικὸ βοήθημα δὲν ἐπέτρεπε καὶ δὲν ἐπιτρέπει, ἐὰν κανεὶς τὸ κατανοήση ἀπόλυτα,