ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
120ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1991
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- 2.450 χρόνια μη δημοκρατίας — ΝΟΝΙΚΑΣ, ΣΠΥΡΟΣ
- Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ — χωρίς ὄνομα στόν κατάλογο
Κείμενο φύλλου
ἡ Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ
ΜΙΧΑΛΗΣ Ζ. ΚΟΠΙΔΑΚΗΣ, Τὸ Γ ́ Μακκαβαίων καὶ ὁ Αἰσχύλος
Τὸν τελευταῖο καιρὸ οἱ αἰφνιδιασμοὶ διαδέχονται τὶς ἐκπλήξεις καὶ τἀνάπαλιν. Ἔτσι
ὁ Μ. Μπερνάλ, γιὰ παράδειγμα, μᾶς πληροφόρησε ὅτι οἱ ̓Αρχαῖοι Ἕλληνες ἦσαν ...μαῦροι(«
́Η Μαύρη ̓Αθηνᾶ»), ἐνῶ ὁ ̓Ιωάννης Βαπτιστὴς Ντυροζὲλ «ἀπέδειξε» ὅτι ἡ πολιτισμικὴ
προσοφρὰ τῆς ̓ Ελλάδος στὴν Εὐρώπη εἶναι ἀνύπαρκτος. Μιὰ ἄλλη προσωπικότητα
ὡσαύτως διεθνοῦς προβολῆς, ὁ Ο. Θοτάοη, βρῆκε «κοινοὺς τόπους καὶ κοινὰ πολιτισμικὰ
ὑπόβαθρα» "Ἑλλήνων καὶ ̓ Ἑβραίων, πρᾶγμα ποὺ σημαίνει ὅτι οἱ δύοι αὐτοὶ πολιτισμοί
εἶναι ὁμογάλακτα τέκνα κάποιου ἄλλου πολιτισμοῦ, ὁ ὁποῖος, ἂν καὶ δὲν κατονομάζεται,
ἀποτελεῖ δημιούργημα τῶν μυθικῶν Σουμερίων, φαντάζομαι. 'Ο Μιχάλης Ζ. Κοπιδάκης,
ἐν τῷ μεταξύ, ὁ συγγραφέας τοῦ βιβλίου «Τὸ Γ ́ Μακκαβαίων καὶ ὁ Αἰσχύλος»,
μᾶς δημιούργησε νέες σπαζοκεφαλιές, ἰσχυριζόμενος ὅτι τὰ «θεόπνευστα» καὶ «πανάρχαια»
βιβλία τῆς Π. Διαθήκης, ποὺ κατὰ τὸν ̓Ιώσηπο καὶ Φίλωνα ἐγράφησαν ἀπ ̓ τοὺς
Μωύσῆ, Δαυίδ κ.ο.κ. καὶ διασώθηκαν ἀναλλοίωτα μέχρι τῶν ἡμερῶν τους ἐξάπαντος, εἷναι
σαφῶς ἐπηρεασμένα ἀπ ̓ τὸν "Ὅμηρο καὶ ̓ Ησίοδο, τοὺς τραγικοὺς ποιητὲς κι ̓ ἰδιαίτερα
τὸν Αἰσχύλο, τὸν 'Ἡρόδοτο καὶ τὸν Δημοσθένη κ.ο.κ.
Γεννᾶται λοιπὸν τὸ ἐρώτημα, μήπως ὁ Ο. «οτάοη ἔχει δίκιο, λέγοντας δηλαδὴ ὅτι οἱ
Ἕλληνες καὶ 'Εβραῖοι ἄντλησαν ἀπὸ κάποια κοινὴ πηγὴ τὰ πολιτισμικὰ στοιχεῖα, ποὺ
διεμόρφωσαν σύμφωνα μὲ τὸ χαρακτῆρα τους; Ὅμως «ΚΙ ἂν ἀκόμη ὑποτεθῆ ὅτι ὅλες οἱ
ὁμοιότητες καὶ οἱ ἀναλογίες ὀφείλονται σὲ συμπτώσεις, κοινοὺς τόπους καὶ σ ̓ ἕνα κοινὸ
2.450 χρόνια μὴ δημοκρατίας
Τὸν περασμένο Σεπτέμβριο στὸν ἱστορικὸ λόφο τῆς Πνυκὸς ἑορτάσθηκαν τὰ
2.500 χρόνια τῆς δημοκρατίας μὲ πρωτοβουλία τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς τῶν
“Ελλήνων καὶ τὴ συμμετοχῆ πολλῶν ἄλλων προέδρων ἀπὸ διάφορες χῶρες τοῦ
κόσμου. Τὸ ἔτος 509 π.Χ. ὁ ἀριστοκράτης Κλεισθένης, ̓Αλκμαιωνίδης τὴν καταγωγή,
στὴν προσπάθειά του νὰ ἐπιβληθεῖ τοῦ πολιτικοῦ του ἀντιπάλου ̓Ισαγόρα,
ἐπίσης ἀριστοκράτου, «ποντάρησε» στὸ παιχνίδι τοῦ λαϊκισμοῦ καὶ κέρδισε.
Τὸ προϊὸν τοῦ παιχνιδιοῦ ὀνομάστηκε «Δημοκρατία», ποὺ στηρίχτηκε στὴν ᾱμεση
συμμετοχὴ τῶν πολιτῶν τῆς ̓Αθήνας στὴν διαχείριση τῶν κοινῶν, μία ὃπόσχεση
ἄκρως δελεαστική, πρωτότυπη καὶ σωστὴ στὴ βάση της. Ὁ Κλεισθένης
μὲ τὸ πολιτικὀ αὐτὸ «εὕρημα» ἄφησε ἐκτὸς μάχης τὸν ̓Ισαγόρα, προσεταιρίστηκε
τὸ πλῆθος καὶ κυριάρχησε στὴν πολιτικὴ σκηνή.
Ὃ Κλεισθένης εὐαγγελίστηκε τὴν «ἰσότητα» ἔναντι τῆς ἰσχυούσης μέχρι τότε
ἰσοπολιτείας καὶ ἰσονομίας. Τὸ νέον ἄγγελμα τοῦ Κλεισθένους περὶ ἰσότητος
στηρίχθηκε στὴν ἀπίστευτα παρανοϊκὴ ἰδέα τῆς ἀναδείξεως τῶν πολιτικῶν ἀξιωματούχων
τῆς πόλεως (βουλευτῶν, δικαστῶν, πρυτάνεων, ἀρχόντων, ταμιῶν
κ.λπ.) διὰ «κληρώσεως». Δηλαδὴ ἔξυπνοι καὶ βλᾶκες, δημιουργικοὶ καὶ τεμπέληδες,
ταλαντοῦχοι καὶ ἀτάλαντοι, εὐσυνείδητοι καὶ ἀσυνείδητοι νὰ εἶναι ὅλοι
ἴσοι. Κι ̓ ὅμως αὐτὴ ἡ θεωρία καὶ πρακτικὴ ἦταν ἡ ἀκρογωνιαία λίθος τοῦ οἱκοδομήματος
τῆς ἄμεσης συμμετοχικῆς δημοκρατίας τῶν πολιτῶν. Καὶ ὄχι μό-