«Περάστε μπροστᾶ» Μὲ τὸν γέροντα πατέρα µου ὑπὸ μάλης, ποὺ πέρασε νικητὴς καὶ τροπαιοῦχος τὰ ἐνενήντα καὶ προχωρεῖ ἀκάθεκτος γιὰ νὰ κατακτήσει καὶ τὰ ἑκατό, βρέθηκα ἐκεῖ πρωῖ-πρωϊ, ώρα ἑφτὰ παρὰ τέταρτο, τελευταία σὲ μιὰ οὐρὰ δεκάδων µέτρων, πάνω στὸ πεζοδρόμιο τοῦ θεραπευτηρίου ποὺ «᾿Ανδρέας Συγγρὸς ᾽᾿Ανήγειρε». Κανεὶς δὲ μᾶς πρόσεξε. Μπροστά µου µόνο πλάτες ἀσάλευτες --- τεῖχος ᾱ- διαπέραστο καὶ ἡ καρδιὰ σφιγµένη, μήπως καὶ δὲν ἀντέξει ὁ γέροντας. Μὰ τὸ περήφανο σκαρί, ποὖχε γνωρίσει φουρτοῦνες καὶ φουρτοῦνες, κράταγε γερά. Μέ- χρι ποὺ τὄρριξε στὸ κουβεντολόι μιλώντας δυνατά, καθότι καὶ στ᾿ αὐτιὰ περή- Φανος, καὶ βγαῖναν ὅλα τὰ οἰκογενειακά µας στὴν φόρα, ὁπότε εἶδα τὸ τεῖχος νὰ σαλεύει, νὰ νερουλιάξει καὶ πρόσωπα χλωμά, κουρασμένα, ἀνθρώπους ταλαιπω- ρηµένους, θύματα τῆς µεγαλούπολης. ᾿Αλλὰ ὁ γέροντάς µου κατεῖχε ἕνα πρωτεῖο: ᾿Ηταν ὁ πρεσβύτερος. Καὶ φω- νή ἀκούστηκε, «περάστε μπροστά», κι᾿ ἄλλες φωνὲς καὶ τὸ πλῆθος κόπηκε στὰ δύο, χωρίστηκε σὰν τὰ νερὰ τῆς ᾿Ερυθρᾶς θάλασσας καὶ πέρασε ὁ πρεσβύτης κρυφοχαμογελώντας, δίνοντας δεξιὰ κι ἀριστερὰ τὴν εὐχή του. Βίβα παπποῦ! Κι᾿ ἐγώ, ποὐχ᾽ ἀπομείνει «στήλη ἅλατος», ἄκουσα πάλι τὶς φωνές: -- Περά- στε κι᾽ ἐσεῖς. . - Μα... θὰ καθήσει κάπου νὰ μὲ περιμένει. --- Δὲν εἶναι σωστὸ νὰ τὸν ἀφήσετε µόνο. Περάστε. Καὶ δὲν ἦταν χάρη. ᾽ταν προσταγή. Καὶ πέρασα. Κι᾿ ἔνιωσα παράξενα, σὰ νάχε φύγει ξαφνικὰ ἀπὸ πάνω κι᾿ ἀπὸ μέσα µου τὸ βάρος μιᾶς ὁλόκληρης ζωῆς, σὰ νὰ ξεπλύθηκα σὲ κολυμβήθρα ἁγνότητας καὶ χαριτώθηκα μὲ τὴ χαρὰ καὶ τὴν καρδιὰ τῆς παιδούλας. Γιατὶ ἀγαποῦσα. ᾿Αγαποῦσα αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἤθελα νὰ γυρίσω πίσω καὶ νὰ μείνω ἀνάμεσά τους. ᾿Αλλὰ ὁ παπποῦς εἶχε πάρει φόρα, καὶ μὲ τὸ μπαστουνάκι του προχωροῦσε βιαστικὸς πρὸς τὴν ἀνοιχτὴ θύρα τοῦ βάθους, ποὺ ἔχασκε μισοσκότεινη. Καὶ τότε εἶδα. Εἶδα σκουπιδαριὸ καὶ κονσερβοκούτια κι᾿ ἀποτσίγαρα καὶ ποτηράκια πλαστικὰ καὶ μιὰ ξεχαρβαλωμέ- νη σιδερένια σκάλα πεταμένη κάτω, ναυάγιο κάποιου ἄλλου καιροῦ καὶ τρισά- θλιο μουντζουρωμένο κατασκεύασμα, ὄπου σερβίρονταν καφέδες ἀπὸ χέρια ὕ- ποπτης-καθαριότητας. Καὶ στὴ συνέχεια τὸ βρώμικὸ ὑπόγειο (τύφλα νἄχει ἡ ᾿Αραπιά), κι᾿ ἀφοῦ στήθηκα μπροστὰ στὴ θυρίδα (1). ήρθε ἡ σειρά µου, γιὰ νὰ βάλει κάποιος κά- ποια ὑπογραφή, νὰ μοῦ δώσει ἄλλος κάποιο χαρτάκι καὶ νὰ μ᾽ ἐξαποστείλει στὴ θυρίδα (3), ἀπ᾿ ὅπου, σὰν ἦρθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου καὶ µετά τὴ δεύτερη ὑ- πογραφἡ καὶ τὸ δεύτερο χαρτάκι, μὲ παρέπεμψαν στὰ ἐνδότερα. Κι᾽ ἐκεῖ πάλι κοσµάκης, νὰ τοῦ κλαῖν τὰ μάτια του κι᾿ ἐγὼ νὰ κυττάζω μὲ φρίκη τ᾿ ἅπλυτα πατώματα καὶ τοῦ χρόνου τὴ σκουριά. Καὶ νὰ μ᾽ ἔχει πιάσει ἀηδία, ώστε, ὅταν μοῦ ἐπέστρεψαν τὸ μολύβι ποὺ εἶχα δανείσει, τὸ πέταξα κά- που μὲ τρόπο. Καὶ σὲ κανᾶ-δυὸ ὧρες ἄνοιξαν κάποιες πόρτες, ἔρριξαν μιὰ ματιὰ στὸ κόκκι- νο σημαδάκι τῆς μύτης τοῦ γέροντα καί, «ἀνεβῆτε στὸ Συμβούλιο», εἶπαν. Καὶ σέρνοντας τὸ γέροντα, καὶ «ρωτώντας πᾶς στὴν Πόλη», φτάσαμε µπρο- στὰ στὴν πόρτα τοῦ «Συμβουλίου», ὅπου ἡ πινακίδα μὲ τὴ γραφή: «Τὸ Συμβού- λιο ἀρχίζει 11.30». Καὶ ἔγινε ἡ καρδιά µου περιβόλι. Κάθησε πάλι, παπποῦ, στὸν πάγκο σου γι᾿ ἄλλες δυόµισυ ὧρες, νὰ βλέπεις τ᾿ ἀργόσχολα δεσποινάρια τῶν γραφείων νὰ σουλατσάρουν στοὺς διαδρόμους μὲ τὰ γυμνὰ γαμπάκια τους, μήπως καὶ σοῦ κάνει καλὸ στὴν ὑγεία. Καὶ τὰ ρεύ- ματα νὰ παίζουν τρεχαλητὰ καὶ τὰ χεράκια τοῦ γεροντάκου νὰ ἔχουν παγώσει; «Τ᾽ ἦρθαν νὰ κάνουν αὐτὲς ἐδῶ; Βρὲ δὲν πᾶνε στὸ χωριό τους, νὰ φυτέψουν κρεμμύδια, ποὺ καταντήσαµε νὰ τ᾿ ἀγοράζουμε γιὰ μαυροχάβιαρο ἀπὸ τὸ ἐξω- --