ΤΟ ΑΝΕΚΑΟΤΟ ΔΙΉΓΗΜΑ . ΤΟΥ «ἀν ΑΝΝΑ ΤΖΙΡΟΠΟΥΛΟΥ -- ΕΥ̓ΣΤΑΘΙΟΥ οὐ Ἕλληνας καλεῖσθαι... Ἤμουν τότε φοιτήτρια τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς στὸ Πανεπιστήμιο ̓Αθηνῶν. Καθὼς ἔμενα στὸν Πειραιᾶ, χρησιμοποιοῦσα καθημερινά τὸν ̓Ηλεκτρικὸ Σιδηρόδρομο, τὸν ὁποῖο εἶχα κατὰ κάποιο τρόπο μετατρέψει σὲ πρόχειρο ἀναγνωστήριο. Θέλω νὰ πῶ, ὅτι ἔκανα αὐτὸ ποὺ συνήθιζαν ὅλοι σχεδὸν οἱ φοιτηταὶ ἐκείνη τὴν ἐποχή. Γιὰ νὰ κερδίσουμε χρόνο, μελετούσαμε τὰ «εὔκολα» μαθήματα κατὰ τὴν διαδρομή. Εἴχαμε δηλαδὴ καθημερινὰ μαζί μας «τὸ βιβλίο τοῦ τραίνου». Στ ̓ ἀλήθεια, ποτὲ δὲ μπόρεσα νὰ ἐξηγήσω, γιατὶ ἐκεῖνο τὸ μεσημέρι ἄλλαξα τὴ συνήθειά μου. Θὲς ἀπὸ κούραση εἴτε ἀκεφιὰ γιὰ μελέτη, θὲς ἀπὸ κάποια -- ἀνεξήγητη παρόρμηση, προτίμησα νὰ ἀγοράσω μιὰ ἐφημερίδα, κίνηση σπάνια γιὰ μένα. Καὶ αὐτὸ ἔγινε ἡ αἰτία, νὰ γνωρίσω τὸν φίλο μου Ζὰν Μισελέ. Ἢ ἐφημερίδα ἦταν ἡ «Βραδυνή», Καὶ στὴ δεύτερη σελίδα της ἐκείνη ἀκριβῶς τὴν ἡμέρα εἶχε δημοσιεύσει μιὰ ἐπιστολή, ποὺ τῆς εἶχε στείλει κάποιος μαθητὴς γυμνασίου ἀπὸ τὴν ́ Ελβετία, ὁ ὁποῖος ἀγόραζε ξἑλληνικὲς ἐφημερίδες, ὅπως μοῦ ἐξήγησε ὁ ἴδιος ἀργότερα. Ἢ ἐπιστολὴ ἄρχιζε ἔτσι ἀκριβῶς: “Εἰμὶ ἐλβέτιος μαθητὴς ὃς παλαιὰν ἑλληνικὴν γλῶσσαν μανθάνει. Ἂν βουλοίμην ἔχειν φίλον ἑλληνικόν,. ὃς ἐμοὶ ἐπιστολὰς γράψειεν ἄν. Διδασκόμεθα ἐν τῇ Σχολῇ. Ἢ γλῶσσα ἡ ἑλληνικὴ λίαν καλὴ ἐστίν. “Η νεωτέρα παρέχει ἐμοὶ πλείστας δυσκολίας... ̓. ̓Εντυπωσιάσθηκα καὶ συγκινήθηκα. Τοῦ ἔγραψα, στὰ γαλλικά, τὴν ἴδια κιόλας ἡμέρα. Ἔμενε κάπου ἔξω ἀπὸ τὴ Νεσατέλ. :Ἡ ἀπάντηση δὲν ἄργησε νὰ ἔρθει. “ Υπὲρ τῆς δεσποίνης ἐν τῇ νέᾳ ἑλληνικῇ. Οὐ κατανοῶ. ̓Ατυχέστατα οὐκ ἀποκρίνομαι τοῖς ἄλλοις. Κατενόησα τὴν ὑμετέραν, ὅτι ἐν τῇ γαλλικῇ γέγραπται». Ἔτσι ἄρχισε μιὰ ἀλληλογραφία πυκνὴ καὶ μιὰ φιλία σταθερὴ καὶ γόνιμη. Ζητοῦσε πληροφορίες γιὰ χίλια δυὸ πράγματα. Κάθε τὶ τὸ ἑλληνικὸ τὸν μάγευε. "Ονειρό του, τὸ προσκύνημα στὴν ̓Ελλάδα. «... Ἔν τῇ σχολῇ μανθάνομεν περὶ τῶν φιλοσόφων. τῶν ποιητῶν, τῶν παντοίων στρατηγῶν. Θαυμάζομεν σφόδρα...». ̓Εθαύμαζα καὶ ἐγώ. ̓Εθαύμαζα τὸν ἕλληνιστὴ καθηγητή του, ποὺ εἶχε ἐμφυσήσει τόσο ἀγάπη γιὰ τὸ ̓Ελληνικὸ Πνεῦμα σ ̓ αὐτοὺς τοὺς ἰόχρονους μαθητάς, ποὺ εἶχε ἐπιτύχει νὰ διδάξει τὴν ἀρχαία ἕλληνικὴ σὰ ζωντανὴ γλῶσσα σὲ παιδιὰ ποὺ εἷχαν διαφορετικὸ ἀλφάβητο. "Εκανα συγκρίσεις καὶ μελαγχολοῦσα. ̓Εθαύμαζα ἀκόμη τὴν εὐχέρεια καὶ τὴν περιγραφικἠ ἐφευρετικότητα τοῦ φίλου μου. «Φιλτάτη Αννα, εὑρίσκομαι μετὰ τῶν ἐμῶν σχολικῶν ἑταίρων ἐν τοῖς ὄρεσιν. “Ἢ χιὼν πολλὴ ἐστί, τὸ ψῦχος δριμύ. "Άγω σὺν ξύλοις ἐπὶ τῇ χιόνι»! Εἶχε πάψει ἀπὸ καιρὸ νὰ ὑπογράφει στὰ Γαλλικά. Δὲν ἦταν πιὰ ὁ Ζὰν Μισελέ. Εἶχε γίνει ὁ ̓Ιωάννης Μιχαλέτος. Φαίνεται, ὅτι εἶχε ἐπηρεάσει καὶ τοὺς φίλους του, γιατὶ δειλά-δειλὰ ἄρχισαν καὶ ἄλλα παιδιὰ νὰ μοῦ στέλνουν δυὸ-τρεῖς λεξοῦλες, μὲ τὴν ὑπογραφή τους ἐξελληνισμένη: ΕΙΙΕΠΠΕ «ΟΙίαταίη -- Στέφανος Ζιλλιαρδῖνος: 6Ἀιῤοεγίπε ΜΙεμαιμά --- Αἰκατερίνη Μισώτου: 9οδερῇηε Τεπιργαί --- ̓Ιωσὴφ Τεμπρᾶτος. Προσπαθοῦσα νὰ φαντασθῶ αὐτὴ τὴν παρέα τῶν νέων παιδιῶν στὸ μικρὸ ὀρεινὸ καὶ γραφικὸ χωριουδάκι τῆς Ελβετίας, ποὺ μὲ τὶς εὐαίσθητες κεραῖες τους εἶχαν συλλάβει τὸ πανανθρώπινο μήνυμα τοῦ "Ελληνικοῦ Πολιτισμοῦ καὶ ποὺ τὶς ἐλεύθερες ώρες τους ἔσκυβαν μὲ ἔρωτα ἀληθι- ἐν τῇ ὁδῷ.... τοῦ λιμένος Πειραιῶς εἰς ΕΛΛΑΔΑ". ταν ἐνθουσιασμένος: «... Ἔλαβον ἐπιστολὰς πολλάς. Εἰσὶν