ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΛΑΒΡΒΑΜΕ ΣΟΛΩΝ Π. ΚΥΔΩΝΙΑΤΗΣ, ̓Αρμονικὲς χαράξεις καὶ σχετικὴ ἐργασία Κ. Δοθλέτογλου (μελέτημα), ̓Αθῆναι 1983, σελ. 48. Ἔξοχη σὲ περιεκτικότητα, σαφήνεια καὶ κυρίως σὲ συμπερασματικὲς θέσεις ἡ μικρὴ αὐτὴ ἀλλὰ ἀπὸ πολλὲς σκοπιὲς σημαντικὴ μελέτη τοῦ ἀκαδημαϊκοῦ καὶ καθηγητοῦ τοῦ Ε.Μ. Πολυτεχνείου. Ὁ Σ.Κ. ἀφορμὴ μόνο παίρνει ἀπὸ πρόσφατη ἐργασία τοῦ μηχανικοῦ Κ. Δοθλέτογλου, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ὁ Παρθενῶνας οἰκοδομήθηκε μὲ βάση τὸ πυθαγόρειο θεώρημα, γιὰ νὰ διερευνήση σὲ μεγάλο ἰστορικὸ καὶ οὐσιαστικὸ βάθος τὸ πρόθλημα -- ποὺ ἀπασχόλησε πολλοὺς παλιότερα καὶ ἕως τὶς μέρες μας-- τῆς σχέσεως μεταξὺ Τέχνης καὶ μαθηματικῶν καὶ πιὸ συγκεκριμένα μεταξὺ ἀρχιτεκτονικῆς ἁρμόνίας καὶ ἀριθμῶν. 'Ο καθηγητὴς Κυδωνιάτης, τεχνικὸς αὐτός, εἶναι κατηγορηματικὸς στὴν τελικὴ κρίση του: «Εἶναι θαυμαστὴ ἡ ἀνακάλυψη συνιπάρξεως μαθηματικῶν νόμων, ἐκεῖ ποὺ ἡ χάρις καὶ τὸ κάλλος ξεπηδοῦν αὐθόρμητα, γιὰ νὰ προκαλέσουν ὑψηλὲς αἰσθητικὲς ἀπολαύσεις. ̓Αλλά, ὡς ἐκεῖ. Γιατὶ δὲν πρέπει νὰ γίνει ποτέ δεκτό, ὅτι ἡ Ἑπιστήμη στὰ ἔργα Τέχνης μπορεῖ νὰ ὑποκαταστήσει τὸν κύριο παράγοντα κάθε καλλιτεχνικῆς δημιουργίας. Καὶ ὁ παράγων αὐτὸς εἶναι ἡ ἔμπνευσις». Ὃ καθηγητὴς εὔστοχα παρατηρεῖ --κι ἔμμεσα ἐπικρίνει τὴν ἀντίθετη ἀντίληψη-- ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ ἐκλογικευθὴ ἡ Τέχνη καὶ ὅτι οἱ λογοκρατικὲς ἐρμηνεῖες της «γίνονται σὲ ἐποχὲς ὑπερτροφίας τῆς νοήσεως, ὅταν δηλαδὴ τὸ συναίσθημα ἔχει ἀτονήσει. ἄν ὄχι φυγαδευθεῖ ἀπὸ κάποιο πρακτικὸ πνεῦμα, ποὺ ἐμφωλεύει, γιὰ νὰ ὑποκαταστήσει καὶ ἐξοστρακίσει κάθε ὑψηλὴ δημιουργία(...). Μαζὶ μὲ τὴν αἰγυπτιακὴ καὶ τὴ ρωμαϊκὴ καὶ ἡ δική μας [ἐποχή] διεκδικεῖ παρόμοιους τίτλους». Θὰ ἧταν παράλειΨη. κλείνοντας τὸ σύντομο αὐτὸ σημείωμα, νὰ μὴν ὑπογραμμίσω τὴν εὑρεῖα βιθλιογραφικὴ τεκμηρίωση τοῦ μελετήμματος, ἀλλά, κυρίως, τὴν κλασσικὴ λιτότητα, ποὺ χαρακτηρίζει τὸ κείμενο τοῦ Σ,Κ. γενικὰ στοιχεῖα γιὰ τὸ ἑλληνικώτατο καὶ πνευματικώτατο νησὶ τῆς Λέσθου, ἔργο του ὁ παλαίμαχος διαπρεπὴς δημοσιογράφος τῆς Μυτιλήνης ὄχι μόνο προσφέρει ἐπαρκῆ ἐνημέρωση γιὰ ὅποιον ἐνδιαφέρεται νὰ μάθη ὁτιδήποτε σχετικό, ἀλλὰ καὶ κατορθώνει ἔμμεσα νὰ φιλοτεχνήση πιστὰ τὴν ἰδιότυπὴ πνευματικὴ φυσιογνωμία τοῦ λεσθιακοῦ λαοῦ, τοῦ ποιητικοῦ καὶ δυναμικοῦ συνάμα, τοῦ παραδοσιακοῦ καὶ πρωτοπόρου, ποὺ μὲ τόσες κορυφαῖες δυνάμεις ἔχει ἐμπλουτίσει τὸν ἑλληνικὸ πολιτισμὸ ἀπὸ τὰ πανάρχαια χρόνια ὡς τὶς μέρες μας. Τὸ βιθλίο τοῦ Μ.Ε. ἀποτελεῖ σημαντικὴ συμθολἠ στὴν προθολὴ τῆς αἰγαιακῆς ̓Ελλάδας, τῆς ψυχῆς αὐτῆς καὶ τοῦ νοῦ τοῦ Ελληνισμοῦ, ποὺ σήμερα ἀπειλεῖται ἀπὸ τὴν σύγχρονη βαρθαρότητα καὶ ἁρπακτικότητα, ΝΙΚΟΛΑΟΣ Λ. ΦΟΡΟΠΟΥΛΟΣ, Ἑπτὰ ἀνάτυπα ἰσάριθμων μονογραφιῶν ἀπὸ τὰ «Δωδεκανησιακὰ Χρονικά» (ἱστορικὰ μελετήματα), ̓Αθήνα 978 79." Μὲ τίτλους «Φιλικὲς σχέσεις τῆς μονῆς ̓Ιωάννου τοῦ Θεολόγου μὲ τὶς καθολικὲς δυνάμεις τῆς Δύσεως», « ̓Ιωάννης Λογοθέτης, ἕνας μεγάλος δάσκαλος στὰ τουρκοκρατούμενα Δωδεκάνησα», «Δανιήλ Κεραμεύς, ὁ διδάσκαλος καὶ σχολάρχης τῆς Πατμιακῆς Σχολῆς», «Δημήτριος Ἱ. Θέμελης, ὁ Πάτμιος ἀγωνιστὴς φιλικός», «Νικόλαος Γ. Μαυρῆς (1899 - 1978)». καθὼς καὶ μὲ δύο βιθλιοκρισίες του ἔργων σχετικῶν μὲ τὸν πολιτισμὸ καὶ τὴν ἱστορία τῆς Δωδεκανήσου, ὁ γνωστὸς φιλόλογος Ν.Φ. ἐμπλουτίζει τὴ δωδεκανησιακὴ βιθλιογραφία καὶ δίνει σημαντικὴ ὤθηση στὶς δωδεκανησιακὲς σπουδὲς ἀλλὰ καὶ γενικώτερα στὴν σπουδὴ τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας τοῦ ιη ́ καὶ τθ ́ αἰῶνος: ὡρισμένα ἀπὸ τὰ θέματα καὶ πρόσωπα, στὰ ὁποῖα ἀναφέρονται οἱ μονογραφίες αὑτὲς, κατέχουν σημαντικὴ θέση στὴν πανελλήνια προετοιμασία τῆς ἐγέρσεως τοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ στὴ μετεπαναστατικὴ ἀνάπτυξη τοῦ Ἔθνους. Σπουδαία ἣ τεκμηρίωση καὶ ἐποπτικότητα τῶν πολὺ ἀξιοπρόσεκτων αὐτῶν ἱστορικῶν ἐργα- ̓ σιῶν τοῦ Ν.Φ. ΜΙΜΗΣ Χ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ. Λέσθος, τὸ νησὶ τῆς ἁρμονίας (ἱστορικὸς καὶ πληροφοριακὸς ὁδηγός). Μυτιλήνη. σελ. 76. Στὸ σχετικὰ σύντομο. ἀλλὰ πλουσιώτατο σὲ πληροφορίες, ἱστορικά. λαογραφικά, ἀρχαιολογικά καὶ ΙΑΣΩΝ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Ψηφῖδες (φιλοσοφικοὶ ᾱφορισμοί), «Δωδώνη», σελ. 88.