ΗΑΝΟΣ ΤΣΙΝΑΣ Οἱ ἀριθμοὶ παρὰ τοῖς Ἕλλησιν ᾿Απὸ τὴν αὐγὴν τῆς νοήσεως τοῦ ἀνθρώπου παρέστη ἡ ἀνάγκη ἐκφράσεως πρὸς τοὺς ὁμοίους αὐτοῦ διαφόρων ἐσωτερικῶν καταστάσεων ἑνὸς ἑκάστου ἀτό- µου ἢ καὶ ὁμάδος ὁλοκλήρου, ὡς τοῦ φόβου, τοῦ πόνου, τῆς λύπης, τῆς χαρᾶς κ.ᾱ. Ταῦτα ἐξεφράζοντο κατ᾽ ἀρχὰς διὰ κραυγῶν καὶ ἀτάκτων κινήσεων ἢ ὑπο- ᾿τυπωδῶν ζωγραφικῶν ἀπεικονίσεων. ᾿Αλλὰ σὺν τῷ χρόνῳ ἐσυστηματοποίησεν ὁ ἄνθρωπος καὶ τὰς κινήσεις καὶ τὰς κραυγὰς καὶ τὰς ζωγραφικὰς ἀπεικονίσεις εἴς τινα συμβολικὰ σήματα, καὶ βραδύτερον προέκυψε ἐκ τῶν κραυγῶν ὁ προφορι- κὸς στοιχειώδης κατ᾽ ἀρχὰς λόγος, τὰ δὲ ἐκ τῆς ζωγραφικῆς ἀπεικονίσεως σύμ- βολα, ἄλλα μὲν παρέμειναν εἰς τὸν χῶρον τῆς ζωγραφικῆς καὶ ὤθησαν τὴν ἐκδή- λωσιν αὐτὴν τοῦ ἀνθρώπου πρὸς ἐξέλιξιν καὶ ἄλλα ἔλαβον ἄλλην τροπὴν καὶ ἐ- ξειλίχθησαν εἰς τὰ σύμβολα ἐκεῖνα, ἅτινα σήμερον ὀνομάζονται γράμματα, τὸ “Ελληνικὸν δὲ καὶ τὸ Λατινικὸν ἀλφάβητον εἶναι, νομίζομεν, ἡ τελειοτέρα ἔκ- φρασις τοῦ συμβολικοῦ τούτου συστήματος, διότι τοῦτο παρέχει, ἰδίως τὸ ᾿Ελ- ληνικὸν ἀλφάβητον, μεγάλας ἐκφραστικὰς δυνατότητας. ᾿Εκ τῶν πλέον μικρῶν φθόγγων, καὶ οὐχὶ καταστάσεων, ὡς συμβαίνει εἰς ἄλλας γραφὰς (εἰς τὴν κινεζι- κὴν γραφὴν λ.χ.), τὸ σύστημα βαίνει εἰς τὰς λέξεις καὶ ἐκεῖθεν εἰς τὸ ὅλον πλέγ- μα, διὰ τοῦ ὁποίου, ὅταν ἦλθεν ἡ ὥρα, ἐξεφράσθη ὁ ᾿Ελληνικὸς λόγος. Ὅταν ἡ ἀνθρωπίνη διάνοια ἠνδρώθη πλήρως, παρέστη ἀνάγκη προσδιορι- σμοῦ τῶν ἀφηρημένων πλέον ἐννοιῶν καὶ ἐπειδὴ τὰ μέχρι τότε ἐν χρήσει ἐκφρα- στικὰ μέσα, ὡς λ.χ. ἡ γλῶσσα, δὲν ἐπήρκουν, ἀνεζητήθησαν ἄλλα, ὡς λ.χ. ἡ μουσική. ᾿Αλλὰ ἡ ἐπινόησις τῶν ἀριθμῶν ὑπῆρξε τόσον ἐπιτυχής, ὥστε ἀπεδεί- χθησαν οὗτοι τὸ τελειότερον πάντων τῶν προηγουμένων σύστημα, εἰς τρόπον ὥ- στε οἱ Πυθαγόρειοι φέρονται ὡς ταυτίσαντες τοὺς ἀριθμοὺς μὲ τὴν οὐσίαν τῶν πραγμάτων. Λέγομεν φέρονται, διότι ἡ ταύτισις τῶν ἀριθμῶν μὲ τὴν οὐσίαν τῶν πραγμάτων εἶναι παρὰ τοῖς Πυθαγορείοις θεωρητικὴ καὶ οὐχὶ πράγματι ὑπάρ- χουσα. Ἢ ἕννοια, ἣν ἔδωσαν οἱ Πυθαγόρειοι εἰς τοὺς ἀριθμούς, προέκυψε καὶ ἐξ ἀλ- λων ἴσως λόγων, ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ ὅτι προφανῶς δὲν ἱκανοποίησαν αὐτοὺς αἱ δο- θεῖσαι, ὡς πρωταρχικαὶ ἀρχαὶ τοῦ κόσμου, ὑπὸ τῶν προηγουμένων αὐτῶν ᾿ Ελλή- νων φιλοσόφων. Οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν ἔθεσαν ὡς πρωταρχικὴν ἀρχὴν τοῦ κό- σµου τὸ πῦρ (᾿ Πράκλειτος). ᾿Επειδὴ ὅμως τὸ πῦρ ἢ ὁ ἀὴρ (ὡς ἔλεγεν ὁ ᾿Αναξιμέ- νης), ὅστις ἦτο ἁπτὸν στοιχεῖον τῆς φύσεως, ἦσαν, κατὰ τοὺς Πυθαγορείους, στοιχεῖα τοιαῦτα, ὥστε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκφρασθῆ δι᾽ αὐτῶν ἡ ἔννοια πολ- λῶν ἐν τῷ κόσμῳ λειτουργιῶν, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ αὕτη ἡ ἔννοια τοῦ παντὸς καὶ τῶν ἐπὶ μέρους αὐτοῦ πραγμάτων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκφρασθῆ, ἐχρησιμοποιήθη παρὰ τῶν Πυθαγορείων ὁ ἀριθμός, εἰς ὃν ἐδόθη ὅλως διάφορον νόημα, ἦτοι: ἐ- συμβολίσθη δι᾽ αὐτοῦ καὶ τὸ ἀφηρημένον καὶ ἑπομένως τὸ θεωρητικῶς ὑπάρχον μέρος ἑκάστου πράγματος ἢ ἀντικειμένου καὶ τὸ οὐσιαστικόν. ᾿Ο τρόπος οὗτος διηυκόλυνεν αὐτούς. ὥστε δι᾽ ἑνὸς ἀριθμοῦ εἶχον πρὸ ὀφθαλμῶν καὶ τὴν θεωρη-