Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΑΤΣΑΛΗΣ, Ὃ κατακλυσμὸς τοῦ Δευκαλίωνος Ὃ Γ.Κ. ̓Ατσάλης, «προβληματισμένος ἴσως γιὰ τὴ μοίρα τοῦ ἀνθρώπινου γένους. ἵσως καὶ συγκινημένος ἀπὸ τὸ καταστροφικὀ μένος τοῦ κατακλυσμοῦ», ἐξετάζει στὸ βιβλίο του αὐτὸ τὴν κρίσιμη καὶ δραματικὴ ἐκείνη γιὰ τὴν ἱστορία στιγμὴ καὶ μάλιστα μὲ ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον, καθὼς λέγει, σὰν κάτι ποὺ συνέβη στοὺς δικούς μας προγόνους ἀλλὰ καὶ σὰν γεγονὸς γενικοῦ ἐνδιαφέροντος (σελ. 7-8). Στὸ πρῶτο κεφάλαιο τοῦ βιβλίου του, πού ̓χει τὸν ὑπότιτλο «Μῦθος καὶ “Ἱστορία», ἐντοπίζει μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ τὴ δυσκολία κατανόησης τοῦ μύθου τοῦ κατακλυσμοῦ ἀλλὰ καὶ τῆς Μυθολογίας τῶν ̓ Ἑλλήνων ἐν γένει ἐξαιτίας τοῦ δογματισμοῦ. «ποὺ καταδυνᾶστευε μέχρι τὴ σημερινὴ ἐποχὴ τὸν ἄνθρωπο καὶ ποὺ σὰν ἀποτέλεσμα εἶχε νὰ τὸν ἄπομακρύνη μὲ τὴν προκατάληψή του ἀπ ̓ τὴν ὠμὴ πραγματικότητα» (σελ. 5 καὶ 9-4). Βέβαια ὁ δογματισμὸς κι οἱ προκαταλήψεις, ποὺ δυστυχῶς οὐδόλως ἐξέλιπαν, δὲν ἀποτελοῦν φυσικὰ ἢ τυχαῖα βλαστήματα τοῦ νοῦ τοῦ ἀνθρώπου. ὅπως εἴθισται νὰ λέγεται, ἀλλὰ ἐφευρέσεις καὶ μηχανὲς τῶν παρὰ φύσιν ἐξ-ουσιαστῶν, ποὺ ἀναρριχήθηκαν στὴν ἐξ-ουσία μετὰ τὸν κατακλυσμὸ ποὺ ἐξετάζουμε, οἱ ὁποῖοι, γνωρίζοντας ὅτι ἡ ἱστορικὴ ἀλήθεια εἶχε ἐνταφιασθεῖ στὴ λάσπη τοῦ κατακλυσμοῦ, διέδωσαν στοὺς φοβισμένους κι ἀνυπεράσπιστους ἀνθρώπους (μιὰ κι οἱ διογενεῖς σοφοὶ καὶ ἥρωες ἀφανίστηκαν), ὅτι αἰτία τοῦ κατακλυσμοῦ ὑπῆρξε ἡ ἀνυπακοὴ κι ἡ ἀσέβεια στοὺς τάχα «ἐλέῳ θεοῦ» βασιλεῖς, κι ὅτι γιὰ νὰ μὴν πάθουν κι αὐτοὶ τὰ ἴδια, ὤφειλαν νὰ δέχωνται τὶς ὅποιες διαταγὲς καὶ τὰ ὅποια θέσφατά τους ἀδιαμαρτύρητα... Στὸ δεύτερο κεφάλαιο τοῦ βιβλίου του ὁ Γ. ̓Ατσάλης ἀπαριθμεῖ τὶς ἀρχαῖες πηγὲς ποὺ μνημονεύουν τὸν κατακλυσμὸ καὶ παρατηρεῖ ὄντως ὅτι ὁ «ἡσιόδειος κύκλος» οὐδόλως ἀναφέρει τὸ τρομερὸ αὐτὸ συμβάν. ́Ὅμως τὸ προσπερνᾶ ἐπὶ τροχάδην χωρὶς ν ̓ ἀναζητήση τὰ αἴτια! Ἴσως ὁ συγγραφεὺς ν ̓ ἀγνοῆ ὅτι ἡ «Θεογονία», τὸ κατ ̓ ἐξοχὴν ἱστορικὸ ἔπος (κι ὄχι θρησκευτικο-διδακτικό, ὅπως τὸ θέλει ἡ λογοκρατία), δὲν ἀποτελεῖ ἔργο τοῦ ̓Εσχατολογικὰ Εἰς μνήμην τοῦ ̓Ηλία Τσατσόμοιρου Ὅταν ὅλες οἱ μνῆμες παρελαύνουν μπροστά μας μέσα σὲ μιὰ στιγμή, τοῦτο εἶναι ὅραμα θανάτου καὶ ἐπιβεβαίωση ζωῆς. Ὅλο τὸ παρελθὸν ἀπογυμνώνεται ἀπὸ τὴ διάρκειά του καὶ παίρνει διαστάσεις αὐτοὐπέρβασης καὶ ὑπαρξιακῆς διαφάνειας. Δὲν ἀντέχει ὁ χρόνος στὴν κυριαρχία του καὶ παραχωρεῖ τὴ θέση του στὴν αἰωνιότητα. Σὲ κάθε τέτοια στιγμή ὅλοι οἱ στοχασμοὶ ἐπανέρχονται στὴν πρωταρχική τους ἐκπόρευση. Τοῦτο τὸ ἀναπόδραστο ἔχει μέσα του τὴν ἀποκάλυψη, ποὺ λειτουργεῖ σὰν μιὰ συνεχῶς προωθούμενη ὁριακὴ κατάσταση μεταλλαγῆς, ὅπου μεταμορφώνονται οἱ ποιότητες σὲ νόημα καὶ αἴσθηση ἑνὸς εὐρύτερου δέους ἐλευθερίας, σὲ μιὰ ἀρχετυπικὴ διαίσθηση ἀκινησίας ἢ καὶ ἀχρονικότητας. Εἶναι ὁ χῶρος, ὅπου ὑπάρχουν ὅλες οἱ ἀπαντήσεις, ὅλες οἱ καμπύλες ποὺ ἀρχίζουν ᾱπὸ τὸν ἑαυτό μας, ὅλα τὰ νέα μας πρόσωπα, ὅλες οἱ μορφές. Πρέπει νὰ περνᾶμε ἀπὸ αὐτὲς τὶς μεταμορφώσεις συνειδητᾶ, νὰ συνηθίσουμε στὸ ἀόρατο, νὰ γίνουμε ἐραστές του, νὰ ἀγγίξουμε τὴ πρώτη καταγωγὴ τοῦ ὁνείρου, τὸ ἀπεριόριστο, ποὺ χωρὶς τὸ θάνατο, χωρὶς τὶς καταιγίδες, ποὺ φέρνουν -τὸ-