ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
126ΙΟΥΝΙΟΣ 1992
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Εφθαρμένη αρχαιοελληνική διάλεκτος το γλωσσικό ιδίωμα των Σκοπίων — ΠΑΝΑΓΟΣ, ΣΑΡΑΝΤΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΠΑΝ
᾿Εφθαρμένη ἀρχαιοελληνικὴ διάλεκτος
τὸ γλωσσικὸ «ἰδίωμα» τῶν Σκοπίων
Ὃ Γερμανὸς καθηγητὴς «. Μείραπά στὸ βιβλίο του «᾿ Εθνογραφία τῆς Μακε-
δονίας, ἱστορικο-εθνολογικόν, γλωσσικο-στατιστικὸν µέρος» ἀναφέρει τὰ ἑξῆς:
«Ὅταν ἀκούῃ τις τοὺς ᾿Αρωμάνους ἐν Μοναστηρίῳ ἢ τοὺς ᾿Αλβανοὺς ἐν Κορυ-
τσᾷ νὰ ὁμιλοῦν τὴν ἑλληνικήν, ἐκπλήττεται διὰ τὴν συμφωνίαν τῆς γλώσσης αὖ-
τῶν πρὸς τὴν γραφοµένην. Αὕτη ἐδιδάχθη εἰς αὐτοὺς διὰ τῶν σχολείων καὶ οὗ-
τως εἰσῆλθεν καὶ εἰς τὴν πρὸς ἀλλήλους ἐπικοινωνίαν». 'Ο καθηγητής, γνωστὸ
ὄργανο τῆς λογοκρατίας, σφάλλει βεβαίως χαρακτηρίζοντας τοὺς ἀνθρώπους αὖ-
τοὺς ᾿Αρωμάνους καὶ ᾿ Αλβανούς, τῶν ὁποίων τὸ φιλόσοφον καὶ φιλόμουσόν
τους καὶ µόνον τοὺς ἀποδεικνύει Ἕλληνες. "Ομως δὲν θ᾽ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ θέµα
τῆς "Ελληνικότητος τῶν κατοίκων τῆς Β. Μακεδονίας καὶ ᾿Ηπείρου, ἀφοῦ διε-
ξοδικὰ ἔχει ἀναλυθεῖ στὸν «Δαυλό», τεύχη [23, Μάρτιος 1992 καὶ [25 Μάιος
Ι992. Θὰ προσθέσω ἁπλῶς λίγα νέα στοιχεῖα, ἀπόψεις ξένων ἐπιστημόνων, κα-
θολικἀ παραδεκτῶν, ποὺ ἀποκρούουν τὴν ἄποψη τοῦ Ο. ΜΜείραπά.
Σύμφωνα λοιπὸν μὲ τὸν ᾿ Ελβετὸ ἱστορικὸ ΝΜ. ΦίΔΠΗΠ, «ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς
Μακεδονίας --Νοτίου τε καὶ Βορείου-- µέχρι καὶ τοῦ τελευταίου, ὁμιλοῦν κα-
θαρῶς ἑλληνικά». «Οἱ δὲ κάτοικοι τῆς γεωγραφικῆς περιοχῆς “Μακεδονία” εἰ-
ναι Ἕλληνες» (1.5. ΚοιζεΚ, Τσεχοσλοβάκος ἐθνολόγος). «Μακεδονικὸν κράτος
καὶ μακεδονικἡ ἐθνότης - ἡ ὁποία µόνον ὑπὸ τῶν Βουλγάρων κομιτατζήδων Ἄ-
µνήθη -- οὐδέποτε ὑπῆρξε», ἀποφαίνεται ὁ Βέλγος ἱστορικὸς καὶ ἐθνολόγος Ατ-
ΠΟΙ ναη Οεηηερ.
᾿Αποστομωτικὴ ἀπάντηση ἐν τῷ μεταξὺ τόσο στὸ Ο. Ννεϊραπα ὅσο καὶ σ᾽ ὅ-
λους τοὺς μίσθαρνους «πολιτικοὺς τῶν ᾿Επιστημῶν», ποὺ ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ
προπαγανδίζουν τὸ δόγμα τῶν Κομιτατζήδων, δίνει ὁ Τσέχος ἱστορικὸς καὶ ἐ-
θνολόγος 6... 1Πτεζεκ, ὁ ὁποῖος, στηριζόμενος ἀποκλειστικὰ σ᾽ ἀρχαιοελληνι-
κές, Ρωμαϊκὲς καὶ Βυζαντινὲς ἐπιγραφές, ἀπέδειξε ὅτι τὰ γλωσσικὰ ὅρια τῆς ἕλ-
ληνικῆς ἐπικράτειας μέχρι καὶ τὸν 7ο μ.Χ. αἰῶνα ἄρχιζαν ἀπ᾽ τὶς ἐκβολὲς τοῦ
Γενυσοῦ ποταμοῦ στὴν ᾿Αδριατική, περνοῦσαν πάνω ἀπὸ τὰ Σκόπια καὶ τὴ Σό-
φια, προχωροῦσαν κατὰ μῆκος τῆς ὀροσειρᾶς τοῦ Αἴμου καὶ κατέληγαν στὸν Εὔ-
ξεινο Πόντο. "Ολόκληρη λοιπὸν ἡ περιοχὴ τοῦ σημερινοῦ κράτους τῶν Σκοπί-
ὧν ἀπὸ τὰ χρόνια τῆς ᾿Ολυμπιάδος τοῦ ᾿Ιφίτου (δος π.Χ. αἰώνας) μέχρι καὶ τὸ
Το μ.Χ. αἰῶνα ἀνῆκε ἀποκλειστικὰ στοὺς Ἕλληνες.
᾿Ασφαλῶς οἱ Ἕλληνες τῆς Μακεδονίας, γενικά, «διαγωνιζόμενοι πρὸς τοὺς
βαρβάρους ὑπὲρ τῆς τῶν Ελλήνων ἐλευθερίας», ὑπέστησαν πλεῖστες συμφορές’
ἰδιαίτερα ἀπ᾿ τὸν 7ο μ.Χ. αἰῶνα καὶ ἐντεῦθεν, ἀφ᾽ ὅτου δηλαδὴ πύκνωσαν οἱ ἐ-
πιδρομὲς τῶν πληρωμένων σ(κ)λάβων καὶ σέρβων (Ξ ὑπηρετῶν ἐπίσης, ὅπως τὸ
ὄνομά τους μαρτυρεῖ: 5ετνας Λατ. Ξ σκλάβος, δοῦλος, ὑπηρέτης). Οἱ δυσκολίες
τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν πολλαπλασιάστηκαν. Ὅμως οὔτε ἀφελληνίσθηκαν οὔτε
βεβαίως καὶ ἀφανίστηκαν. «Ὁ λαὸς ὁ ἐκ τῶν ἀγροτῶν καὶ ἐν ταῖς συμφοραῖς