ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
127ΙΟΥΛΙΟΣ 1992
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Άλλοτ' αλλοία φρόνει — ΑΙΟΛΟΣ, ΠΑΝ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Γι ΟΙ 1 ΚΑΙ ΔΙΑΝΤΙΜΑ
Ἅ”Αλλοτ᾽ ἀλλοῖα φρόνει
Γίναι δύσκολο νὰ φανταστῆ κανεὶς τὸν ἩΗράκλειτο, τὸν ᾿Αριστοτέλῃ, τὸ
Θουκυδίδη κ.ο.κ. νὰ ἀναιροῦν μιὰ θεωρία τους ποὺ πρὸ ὀλίγου εἶχαν διατυπώσει
|) νὰ λέγουν ἀντίθετα πράγματα ἀπ᾿ αὐτὰ ποὺ μέχρι πρό τινος ἰσχυρίζοντο, ἁ-
πλῶς καὶ μόνο διότι τοὺς ἔγιναν ἀπὸ τρίτους ὁποιεσδήποτε πιέσεις ἢ τοὺς ρί-
χτηκαν δελέατα. Οἱ θεωρίες καὶ τὰ ἔργα τους, κατὰ γενικὴν παραδοχή, χαρακτη-
ρίζονται ἀπὸ πνεῦμα εὐθύνης καὶ ἀνεξαρτησίας. [Τυχὸν ἐξελίξεις στὴν σκέψη
τους ὀφείλονται μόνο σὲ νέα δεδομένα ἢ μεταβολὲς καὶ ἀλλαγὲς ποὺ προκαλεῖ ὁ
νόμος τῆς παγκόσμιας ροῆς].
Δυστυχῶς οἱ ἰδιότητες αὐτὲς δὲν φαίνεται νὰ χαρκτηρίζουν τοὺς σημερινοὺς
ἐπιστήμονες καὶ φιλοσόφους, οἱ ὁποῖοι δὲν διστάζουν, ὅταν τοὺς διατάσσουν οἱ
ὑποβολεῖς των, νὰ λέγουν διαφορετικὰ καὶ ἀντίθετα πράγματα ἀπὸ μέρα σὲ μέρα.
Πρόκειται γιὰ νέο τύπο ἐπιστημόνων καὶ φιλοσόφων, ποὺ θυμίζουν τοὺς ἀνεμό-
μυλους, γι᾿ αὐτὸ καὶ κανεὶς δὲν τοὺς ἔχει ἐμπιστοσύνη.
Αὐτὸ συμβαίνει, γιατὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν σκέπτονται ἀφ᾽ ἑαυτῶν καὶ δι᾽
ἑαυτούς: δὲν μελετοῦν ἀπὸ ἔρωτα πρὸς τὴν σοφία: δὲν ἐρευνοῦν, ἐπειδὴ αἰσθάνο-
νται τὴν ἀνάγκη νὰ μάθουν... Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ μοιάζουν μὲ τὸ κακὸ μαθητὴ ἐ-
κεῖνο τοῦ Εὐκλείδη, ὁ ὁποῖος ἤθελε «ἐξ ὧν μανθάνει κερδαίνειν», γι᾿ αὐτὸ καὶ
ζητοῦν χρηµατοδότη, χάριν τοῦ ὁποίου ὑπόσχονται νὰ σκέπτωνται καὶ νὰ ἐνερ-
γοῦν. Ὅλοι γνωρίζουν σήμερα, ὅτι οἱ σύγχρονοι φιλόσοφοι καὶ ἐπιστήμονες ἀ-
νήκουν κάπου, εἴτε σ᾽ ἐπιστημονικὲς τάσεις καὶ ρεύματα εἴτε σὲ θρησκευτικὰ
δόγματα καὶ πολιτικο-κοινωνικὲς θεωρίες εἴτε σὲ βιομηχάνους καὶ μεγιστᾶνες
τοῦ πλούτου. ᾿Ἐπόμενο εἶναι νὰ προσπαθοῦν νὰ ὑποτάσσουν καὶ νὰ προσαρμό-
ζουν τὴ γνώση καὶ τὴν ἀλήθεια στὰ συμφέροντα τοῦ ἀφέντη τους, ἀφοῦ ἀπ᾽ αὐ-
τὸν ἐξαρτᾶται ἡ προκοπὴ κι ἡ καταξίωσή τους...
Δὲν ἀποκλείεται νὰ ἔχουν πολλὲς γνώσεις οἱ σημερινοὶ ἐπιστήμονες καὶ φιλό-
σοφοι, περισσότερες ἴσως τοῦ Ἡρακλείτου καὶ τοῦ Πλάτωνος. Αὐτὸ ὅμως δὲν
σημαίνει ὅτι ἔχουν καὶ Γνώση. Ἔτσι ἐξηγεῖται, ὅτι σήμερα δὲν προάγεται ὁ
Πολιτισμός. ᾿Αντιθέτως' τὸ πνευματικὸ κατεστημένο ἐν πολλοῖς εἶναι ὑπεύθυνο
γιὰ τὴν σημερινὴ ἐξαχρείωση κι ἐξαγρίωση τῶν ἄνθρωπων, γιὰ τὴν καθολικὴ
σύγχυση κι ἀμφιβολία ποὺ ἐπικρατεῖ, γιὰ τὸν «κόσμο» τοῦ παραλόγου μέσα στὸν
ὁποῖο ζοῦμε. Γιατὶ «πᾶσα ἐπιστήμη χωριζομένη δικαιοσύνης καὶ τῆς ἄλλης ἀρε-
τῆς πανουργία, οὐ σοφία φαίνεται», ὅπως καὶ «πολυπειρία καὶ πολυμαθία μετὰ
κακῆς ἀγωγῆς πολὺ μείζων ζημία γίνεται», παρατηρεῖ ὁ Πλάτων.
᾿Αφορμὴ ποὺ γράφονται οἱ σκέψεις αὐτὲς ἔδωσε ὁ ᾿Ιωάννης Βαπτιστὴς Ντυ-
ροζέλ, ὁ συγγραφεὺς τῆς Ἱστορίας τῆς Εὐρώπης" ἑνὸς ἔργου ἀμφιβόλου ποιότη-
τος καὶ ἀξίας, τὸ ὁποῖο προκάλεσε μεγάλο σάλο στοὺς κύκλους τῆς φιλοσοφού-
σης καὶ καλλιτεχνούσης Εὐρώπης, γιατὶ ἀγνοεῖ, δὲν ἀναφέρεται καθόλου στὴν
“Ελλάδα, τὴν ᾿Ελλάδα ποὺ γέννησε τὴν Εὐρώπη καὶ τῆς χάρισε γλῶσσα καὶ ὄ-
νομα καὶ ἐπιστῆμες καὶ πολιτισμό.