ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
127ΙΟΥΛΙΟΣ 1992
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Λατινική: εκβαρβαρισμένη Ελληνική — ΓΑΤΣΙΑΣ, ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ
- Οι μυκηναϊκοί τύποι της Λατινικής — ΚΟΥΤΟΥΛΑΣ, ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ
Κείμενο φύλλου
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Κ. ΓΑΤΣΙΑΣ
Λατινική: Ἡ πρώτη ἐκβαρβαρισμένη
διάλεκτος τῆς “Ἑλληνικῆς Γλώσσας (β)
Γιὰ τὸ δημοσιευθὲν στὸν «Δαυλὸν» (τ. 124, ̓Απρίλιος 1992) ἄρθρο μου μὲ τίτλο
«Λατινικά: ̓Η ἀρχαιότερη γνωστὴ κακοποίηση τῆς ̓Ελληνίδος Φωνῆς» ἐδέχθηκα,
ὡς μὴ ὤφειλε, ἅμα τῇ δημοσιεύσει ἰταμὴ τηλεφωνικὴ ἐν πρώτοις ἐπίθεση ἀπὸ
ἐπιστημολογοῦντας καὶ ---παραδόξως--- θεολογοῦντας τινάς, δύο «ἕλληνες» καὶ ἕνα
ξένο (νοτιοαμεριχκανὸ ἑβραῖο κατὰ τὴν δική του δήλωση, προφανῶς παπιστὴ κατὰ
τὴν δική μου ἐκτίμηση). Τὴν μῆνιν αὐτῶν ἐπικέντρωσε ἰδίως τὸ ὑπ ̓ ἐμοῦ γραφέν,
σελ. 7182: «... Ο ἐκβαρβαρισμὸς τῶν ἑλληνικῶν σημασιῶν εἶναι θέμα μιᾶς ἄλλης
μελέτης, τὸ πῶς δηλαδὴ λατῖνοι, φράγκοι, ἑβραῖοι, ἄραβες, σλαῦοι, ἰνδοὶ κ.λπ. πῆραν
δικές μας ἔννοιες καὶ τοὺς ἄλλαξαν τὸ περιεχόμενο». Τὸ ὀρθὸ θὰ ἦταν, ὅπως
τοὺς ὑπέδειξα, νὰ ἀναμείνῃ κανεὶς τὰς «διατριβάς» των, καθ ̓ ὅτι γραπτὸς ἀντίλογος
ἁρμόζει σὲ γραπτὸ λόγο καὶ δὴ ἐπώνυμος. Οἱ χύριοι αὐτοὶ ἦσαν θιασῶτες τῆς
ἰδέας ὅτι «... ἡ πλέον ἀνεπτυγμένη γλῶσσα εἶναι ἡ Λατινική». ̓Εστήριξαν τὴν ἄποψή
των στὴν καλλιέργεια τῆς λατινικῆς ἐπὶ δύο χιλιετίες καὶ μάλιστα σὲ περίοδο
πού, κατ ̓ αὐτούς, ἡ ἑλληνικὴ ὑπεχώρει (τάχα «σκοτεινός», «βυζαντινὸς» μεσαίων,
τουρκοκρατία, τουρκο-βλαχο-σλαυο-φραγχολεβαντίνικα ἰδιώματα τῶν... νεοελλήνων...)
καὶ ἔγινε κατ ̓ αὐτοὺς στὴν ἴδια περίοδο ὑψίστη «ἀνάπτυξις» τῆς λατινικῆς,
καθιερωθείσης ὡς μοναδικῆς ἐν τῇ ἐπιστήμη, τεχνικῇ, τῷ δικαίῳ καὶ δή, τῇ Φιλοσοφία,
τῇ μεταφυσικῇ καὶ τῇ θεολογία γλώσσας...
Τοὺς ἐξήγησα, ὅτι ἐγὼ δὲν ἀντιλέγω, πὼς «...γενικὰ γίνεται ἀποδεκτό, ὅτι οἱ
γλῶσσες τῶν “προοδευμένων”
λαῶν πῆραν...» ὄχι μόνο ἀπ ̓ τὰ ἑλληνικὰ ἀλλὰ καὶ
ἀπ ̓ τὴν λατινική, «...οὕτως ώστε καὶ τὰ λατινικὰ συνέβαλαν στὸν σχηματισμὸ τῶν
Οἱ μυκηναϊκοὶ γλὠσσικοὶ τύποι τῆς Λατινικῆς
Εἶναι κοινὰ ἀποδεκτὸ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Λατινική γλῶσσα εἶναι ἡ μητέρα ὅλων,
σχεδόν, τῶν Δυτικοευρωπαϊκῶν γλωσσῶν. Γνωστὴ εἶναι ἐπίσης καὶ ἡ παλαιὰ
γλωσσολογικὴ ἄποψη, ὅτι ἡ Λατινικὴ εἶναι μία ἑλληνικὴ διάλεκτος καὶ μάλιστα
αἰολικοῦ τύπου (Ομγίήμς, Μεγετ, Κουμανούδης, ΕἸοκ κ.ἄ.)..
Στὸ παρὸν ἀρθρίδιο θὰ ἐντοπίσουμε λατινικὲς λέξεις, ὅπου διασώζονται ἀρχαιότατοι-προδιαλεκτικοὶ
τύποι τῆς ἑλληνικῆς, οἱ ὁποῖοι δὲν διασώζονται σὲ διαλεκτικὲς
μορφὲς (Ιωνική, Δωρικὴ κ.λπ.), παρὰ μόνο μερικὲς φορὲς ἀναγνωρίζονται
στὴν ὑπερδιαλεκτικὴ Μυκηναϊκὴ ̓Ελληνικὴ τῆς Γραμμικῆς Β (ποὺ ἀποκρυπτογραφήθηκε,
ὡς γνωστόν, τὸ [952 ἀπὸ τὸν Μ. Ψεπιγίς),
(1) ̓Ενδεικτικὰ ἂς ξεκινήσουμε τὴν ἔρευνά μας μὲ τὴν λέξη “νἱαθο ̓ Ξ βλέπω.
Ἢ ἐτυμολογία τῆς λέξεως αὐτῆς ἀνάγεται στὸν ἀρχαιοελληνικὸ Εἰδ-, ποὺ εἶναι ἕνα
ἀπὸ τὰ θέματα τοῦ ῥήματος «ὁρῶ». ̓Η λ. νίπυπι (Ξ κρασὶ) ἀνάγεται στὴν ἑλληνικὴ
--