ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α. ΚΟΥΡΒΕΤΑΡΗΣ3 Κρίση ἐθνικῆς ταυτότητας τῶν "Ελλήνων τῆς Διασπορᾶς Ἢ κρίση τῆς ἐθνικῆς ταυτότητας τῶν "Ἑλλήνων τῆς διασπορᾶς ἔχει τὶς ρί- ζες της στὴν ἀναζήτηση τῆς ἐθνικῆς ταυτότητας τῶν ᾿ Ελλήνων λίγο πρὶν καὶ μετὰ ἀπὸ τὴν ἐθνική τους ἀνεξαρτησία ἀπὸ τὴν ᾿Οθωμανικὴ αὐτοκρατορία. Ἢ ἐθνικὴ ταυτότητα τοῦ νέου ἑλληνικοῦ ἔθνους-κράτους στὰ µέσα τοῦ Ι9ου αἰώνα ἐπηρεάσθηκε ἀπὸ δύο ἀντίθετες κοσµοθεωρίες ἢ ἰδεολογίες. 'Ἡ μιὰ εἶναι γνω- στὴ σὰν «ἑλληνιστικὴ-ἀνθρωπιστικὴ» κίνηση, ποὺ ἀναζήτησε τὴν ἐθνικὴ ταυτό- τητα τοῦ νέου ἑλληνικοῦ ἔθνους-κράτους στὸ ἀρχαῖο ἑλληνικὸ κλασσικὸ πρότυ- πο. Τὸ πρότυπο αὐτὸ γαλουχήθηκε καὶ ἐξιδανικεύθηκε στὴ Δύση. ᾿ Αποτέλεσε δέ τὴ βάση τῆς ᾿ Αναγέννησης καὶ τοῦ ἀνθρωπισμοῦ στὴ Δύση. ᾿Ενῶ ἡ Δύση εἶχε τὴν ᾿ Αναγέννηση στὰ γράμματα, τέχνες καὶ ἀργότερα στὶς ἐπιστῆμες, οἱ ἕλλη- νες ἔχασαν τὴν ἀνεξαρτησία τους καὶ τὴν ἐθνική τους ταυτότητα κάτω ἀπὸ τοὺς Τούρκους. Φυσικὰ πολλοί λόγιοι τοῦ Βυζαντίου μετὰ τὴν ἅλωση τῆς Κωνστα- ντινούπολης (1453) ἔφυγαν στὴ Δύση καὶ συνετέλεσαν στὴ Δυτικὴ ᾿Αναγέννη- ση. Οἱ ἕλληνες διανοούμενοι τῆς διασπορᾶς κυρίως στὴ Δύση ἀναζήτησαν τὴν ἐθνική τους ταυτότητα στὸ ἀνθρωπιστικὸ-ξλληνικὸ-κλασσικὸ πρότυπο. Ποιὰ ἦταν τὰ χαρακτηριστικά γνωρίσματα τοῦ κλασσικοῦ ἀνθρωπιστικοῦ αὖ- "Οκ. Γ.Α.Κ. είναι τακτικὸς καθηγητὴς τῆς Κοινωνιολογίας στὸ Πανεπιστήµιο τοῦ Βορείου ]λλι- νόις (ΗΠΑ). ε 4 ρ Η Ἀοινωνιχὴ συμπεριφορα µας Εἰς ἄρθρον του δημοσιευθὲν εἰς τὸ τεῦχος ᾿Απριλίου 1992 τοῦ «Δαυ- χ θ - « ΔΝ Ν , [ ι / ο” ο / 4« λοῦ» ὑπὸ τὸν τίτλον «Οἱ διαπροσωπικὲς σχέσεις τῶν Ελλήνων» ὁ καθηγη- ς σχ ς ΥΣ Ν ’ ’ ͵ , λα Ν Ν τὴς κύριος Γεώργιος Κουρβετά σχολιάζει καὶ ἑρμηνεύει μὲ πολλὴν πα- { ϱμη η ’ Δ » ὔ Ν Ν ΩΣ ρατηρητικότητα καὶ ἐνημερότητα, ὅμως καὶ μὲ μίαν σχετικῶς ἐλαφρὰν ὑ- περβολήν, τὸ φαινόμενον τῆς ἐπιδράσεως τῆς «ἀστικοποιήσεως» τῆς σύγ- χρονης "Ελληνικῆς ζωῆς καὶ τῆς εἰς συνέπειαν αὐτῆς σοβαρῆς μειώσεως τῶν εὐρυτέρων κοινωνικῶν σχέσεων τῶν κατοίκων τῶν μεγάλων πόλεων. Ὃ κύριος καθηγητὴς σωστὰ σημειώνει, ὅτι συνέπεια αὐτῆς τῆς «ἀστι- χοποιήσεως», καὶ κάποιων ἄλλων βεβαίως αἰτίων, εἶναι ἡ παρατηρούμενη κλειστὴ χοινωνικότης τῶν "Ελλήνων µόνον εἰς ἕνα στενῶς οἰκογενειαχὸν χύχλον καί, τὸ πολύ, τὸν κάπως εὐρύτερον συγγενικὸν πάντοτε χύχλον. Ἢ εὐρύτερη, ἡ δηµοσιότερη ἐπιχοινωνία τῶν κατοίκων τῶν ἄστεων μεταξύ των δὲν εἶναι αἰσθητὴ καὶ μάλιστα κάποια δυσπιστία, κάποια ἐπιφυλακτι- χότης κρατοῦν τοὺς ἀνθρώπους εἰς σχεδὸν ψυχρὴν ἀπόστασιν. σον