ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
128-129ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 1992
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Οι βλαβερές συνέπειες της μονοτονικής γραφής — ΨΩΜΑΔΑΚΗΣ, Κ.
Κείμενο φύλλου
ΔΑΥΛΟΣ/ 28-29, Αὔγ.-Σεπτ. 1992
7468
τῆς ἀλλοδαπῆς, ποὺ μόνο ἐξ ἀκοῆς γνωρίζουν
τὴ Μητέρα ̓Ἑλλάδα. ̓Ανασύσταση
τῶν ̓Ολυμπιακῶν ̓Αγώνων, ὅπου θὰ λαμβάνουν
μέρος καὶ ὅλοι οἱ ἀπόδημοι ἽΕλληνες
--ἀπὸ κάθε ἑλληνικὴ κοινότητα μὲ ᾱντιπροσωπίες
ἀθλητῶν --- καὶ ἡ διεξαγωγή
τους θὰ γίνεται στὴ μητρόπολη τοῦ 'Ελληνισμοῦ
κατὰ τακτὰ χρονικὰ διαστήματα
σύμφωνα μὲ τὰ κλασσικὰ πρότυπα.
Θεωροῦμε, ὅτι εἶναι ζωτικότατης σημασίας
μιὰ τέτοια στρατηγικῆς φύσεως κίνηση
καὶ ἐλπίζουμε νὰ τύχει εὐνοϊκῆς ἀποδοχῆς
ἀπὸ τὸ σύνολο τοῦ πνευματικοῦ
καὶ πολιτικοῦ κόσμου. Τὰ κέρδη ποὺ ἔχει
νὰ ἀποκομίσει ὁ ̓Ελληνισμὸς (κοινωνικά,
πολιτιστικά, οἰκονομικά, πολιτικὰ) εἶναι
τεράστια, τὸ δὲ κόστος ἀμελητέο.
Ὁ ̓Ἑλληνισμὸς μπορεῖ καὶ πρέπει νὰ
ἀντλήσει --- γιὰ νὰ ἀναγεννηθεῖ --- μέσα ἀπὸ
τίς πανάρχαιες παραδόσεις καὶ τὰ
κλασσικά πρότυπα, ἀρκεῖ μόνο νὰ συνειδητοποιήσει
τὴ δύναμή του, γιὰ νὰ λάμψει
πάλι τὸ ̓Ελληνικὸ Πνεῦμα, τὸ ̓Αγνὸ καὶ
̓Αθάνατο.
Μετὰ τιμῆς
Κωνσταντῖνος Κοῦρος
Δούσμανη δ-Ι0, Γλυφάδα (τηλ. 8940308)
Οἱ βλαβερὲς συνέπειες
Κύριε διευθυντά,
Εἰς τὸ τεῦχος [20 τοῦ «Δαυλοῦ» ἐδημοσιεύθη
ἐπιστολὴ περὶ τῶν ψυχικῶν διαταραχῶν
μαθητῶν λόγω μονοτονικοῦ. "Ας
μοῦ ἐπιτραπεῖ νὰ κάμω τὶς ἑξῆς δύο παρατηρήσεις:
α) Θεωρῶ ὡς πολὺ πιθανόν, οἱ σημειωθεῖσες
ἀνωμαλίες νὰ ὀφείλωνται εἰς τὸ ὅτι
λόγω τῆς προϊούσης ἁπλουστεύσεως ὄχι
μόνον τοῦ συστήματος στίξεως-τονισμοῦ,
ἀλλὰ καὶ τῆς ὀρθογραφίας (π.χ. μὲ τὴν κατάργησιν
τῶν διπλῶν συμφώνων) οἱ λέξεις
ἔχασαν κάποιον χαρακτῆρα «{ερογλυφικῶν»
ἢ «ἰδεογραμμάτων», τὸν ὁποῖον εἶχαν
λόγῳ ἀκριβῶς τῆς πολυσυνθέτου ὀρθογραφίας
καὶ συνολικῆς ἐμφανίσεώς των, χάρις
ὅμως εἰς τὴν ὁποίαν αὐτὲς κυριολεκτικῶς
«ἐν ριπῆ ὀφθαλμοῦ» ἀνεγιγνώσκοντο, ἀνεγνωρίζοντο
καὶ κατενοοῦντο ὡς ἑνιαῖον σύνολον
καὶ ὄχι ἁπλῶς ὡς ἐν σειρᾶ παράθεσις
γραμμάτων. Τώρα δηλ. πρέπει πράγματι νὰ
συλλαβίζεται γράμμα πρὸς γράμμα κάθε λέἔις.
νὰ ἀνασυντίθεται εἰς τὸ κέντρον ὁράσεως
τοῦ ἐγκεφάλου καὶ νὰ «κατανοεῖται»,
συχνὰ δὲ καὶ ἐν συνδυασμῶ πρὸς τὰ συμφραζόμενα...
Τοῦτο εἶναι φυσικὸν νὰ συνεπάγεται
πρόσθετον διανοητικὸν φόρτον διὰ
τὸν τρυφερὸν καὶ ἐν ἀναπτύξει εὑρισκόμενον
παιδικὸν ἐγκέφαλον.
β) ̓Ανωμαλίες τοῦ προφορικοῦ λόγου
λόγω μονοτονικοῦ παρατηροῦνται καὶ εἰς
τοὺς ἐνήλικες καὶ δὴ εἰς τοὺς ἐκφωνητὲς
τῶν ραδιο-τηλεοπτικῶν μέσων. Αὐτὲς ἐντοπίζονται
εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν κτητικῶν
ἀντωνυμιῶν «μου», «σου», «του»,
«μας», «σας», «των» ἢ «τους», αἷ ὁποῖαι ἄλ-
τῆς μονοτονικῆς γραφῆς
λοτε ἐτονίζοντο μὲν ὅταν εἶχαν τὴν ἔννοιαν
ἀντικειμένων -- προσωπικῶν ἀντωνυμιῶν
(π.χ. μοῦ εἶπε, σᾶς ἔφερα κ.λπ.).
ἄλλοτε δὲ ἦσαν ἄτονοι ἐγκλιτικαὶ καὶ εἰχαν
τὴν θέσιν κτητικῆς ἀντωνυμίας (π.χ. τὸ
σπίτι μου,, τὰ παιδιά σας). Δὲν ὑπῆρχε πρόβλημα
οὔτε γιὰ τὸν ἀναγνώστη οὔτε γιὰ
τοὺς ἀκροατάς του.
Ἤδη ὅμως μετά τὴν ἀνεξήγητη ἔπιμονὴ
τῶν «μεταρρυθμιστῶν» νὰ μὴν τὶς ἐντάἔουν
καὶ αὐτὲς στὶς λίγες ἐξαιρέσεις τοῦ
γενικοῦ κανόνος περὶ μὴ τονισμοῦ τῶν μονοσυλάβων
λέξεων (ὅπως συνέβη μὲ τὶς λέξεις
που-πού, πως-πώς, ἡ-ἡ) οἱ ἐκφωνηταὶ
τῶν κειμένων ἀδυνατοῦν νὰ διακρίνουν, πότε
ἕνα ἐκ τῶν ὡς ἄνω μορίων εἶναι ἄτονη
καὶ πότε τονιζόμενη λέξις...
Τὰ φραστικὰ λάθη ποὺ προκύπτουν,
κωμικὰ ἕως καὶ ἐξοργιστικά, κατατάσσονται
εἰς τὶς ἑξῆς δύο κατηγορίες:
Α) Ἕνα μόριον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ
ἐκφέρεται ὡς τονιζόμενη προσωπικἠ ἀντωνυμία
τῆς ἑπομένης λέξεως, ἐκφέρεται ὡς ᾱτονη
κτητικὴ ἀντωνυμία τῆς προηγουμένης
λέξεως:
Παραδείγματα:
|) (Ο λόγος περὶ παραθαλασσίων βράχων):
Τὰ κύματά τους ἔσκαψαν κι ̓ ἐδημιούργησαν
σπηλιές...
(ἀντί: Τὰ κύματα τοὺς ἔσκαψαν κι ̓ ἐδημιούργησαν
κλπ.).
2) ̓Ανέλαβε τὰ καθήκοντά της, διεξαγωγῆς
ἐκλογῶν...
(ἀντί: τὰ καθήκοντα τῆς διεξαγωγῆς...)
3) "Ανθρωποι ποὺ τὴν γνώρισαν σκια-