10 ΧΡΟΝΟΙΡΑΦΗΛΜΑ "Ελληνική βιομηχανία Ἕνα βράδυ, στὶς ἀρχὲς τοῦ καλοκαιριοῦ ποὺ πέρασε, καθὼς πηγαίνα- µε πρὸς τὸ Καβούρι, µιλήσαμε μὲ τὸν παλιὸ συμμαθητὴ καὶ φίλο µου Πιέρ, µέσα στὸ αὐτοκίνητό του, γιὰ τὴν ἑλληνικὴ βιομηχανία. Η συζή- τηση ξεκίνησε ὡς ἑξῆς: Καθὼς κατεβαίναµε τὴ Συγγροῦ, μοῦ εἶπε ξαφ- νικὰ ὁ Πιέρ: «Πένομαι μπροστὰ στὸν πατέρα μου, ὁ ὁποῖος πατέρας μου ἐπένετο μπροστά στὸν παπποῦ μου». «Τί δουλειὰ ἔκανε ὁ πατέρας σου;» ρώτησα ἐγώ. «Βιομήχανος». «Καὶ ἐσὺ εἶσαι βιοτέχνης». «Ναί». «Πῶς βλέπεις τὸ μέλλον τῆς ἑλληνικῆς βιομηχανίας;» ζήτησα μὲ πε- ριέργεια νὰ μάθω ἀπὸ ἕναν εἰδικὸ οἰκονομολόγο σὰν τὸν Πιέρ. «Πολὺ ἀργά», μοῦ ἀπάντησε αὐτός. «Δὲν ὑπάρχει κανένα μέλλον». «Τί ἐννοεῖς;» τρόμαξα. ᾿Εκεῖνος πῆρε ἀμπάριζα καὶ ἄρχισε νὰ μοῦ λέει: «᾿Η οἰκονομικὴ κα- τἄσταση θὰ ἐπιδεινώνεται, καὶ ὅλο καὶ περισσότερες ἑλληνικὲς βιομη- χανίες θὰ κλείνουν ὥς τὸ 2000. Ο λόγος εἶναι ἁπλούστατος: Γιὰ νὰ ἐπι- τύχει σήμερα μιὰ βιομηχανικὴ μονάδα, πρέπει ἢ νὰ εἶναι ἀνταγωνιστικὴ ἢ νὰ φτιάχνει πράματα, ποὺ δὲν μποροῦν νὰ φτιάξουν οἱ ἄλλοι. ἪἫ ἑλ- ληνικὴ βιομηχανία δὲν εἶναι τίποτα ἀπὸ τὰ δύο. Οἱ ᾿Αφρικανοὶ καὶ οἱ ᾿Ασιάτες ἔχουν φτηνὰ ἐργατικά, ἐνῶ οἱ Εὐρωπαῖοι προηγμένη τεχνο- γνωσία. Γιὰ νὰ σοῦ φέρω ἕνα παράδειγμα ἀπὸ τὴ χαλυβουργία: τὸ “5- ετβρ ΜειαΙ]’’ ἔχει φύγει ἀπὸ τὴν Εὐρώπη καὶ ἔχει πάει στὴν ᾿Ανατολή. Οἱ Εὐρωπαῖοι ὅμως φτιάχνουν ὑψηλῆς ποιότητος σίδηρο 0718, ποὺ δὲν μποροῦν νᾶ φτιάξουν οἱ ἄλλοι». «Τί εἶναι αὐτός;». «᾿Ανοξείδωτος χάλυβας, ποὺ χρησιμοποιεῖται π.χ. στὰ ἐπαγγελματι- κα ψυγεῖα». «Καὶ ἡ ἑλληνικὴ Χαλυβουργική, ρώτησα μὲ ἀγωνία ἐγώ. «Ἔκλεισε, καὶ τὴ βάψαν σὰν παιδικὴ χαρὰ (µία ὑψικάμινος ἕνα χρῶμα, ἡ ἄλλη ἕνα ἄλλο), γιᾶ νὰ κάνουν ἐκδρομὲς τὰ σχολεῖα. Καὶ ἡ γαλλικὴ χαλυβουργία δὲν πήγαινε καλά. ᾿Αλλὰ ἡ σοσιαλιστική κυβέρ- νηση τὴν ἔσωσε ἀπολύοντας τὰ 2/. τῶν ὑπαλλήλων. Εἴχαμε ὅλη τὴν εὐ- καιρία ἀπὸ τὸ 96], ποὺ ἤμαστε συνδεδεμένο µέλος μὲ τὴν Κοινότητα, µέχρι τὸ Ι9δ1, νὰ φτιάξουμε τὴν ἑλληνικὴ βιομηχανία. Δὲν τὰ καταφέ- ραμε. Οἱ ᾿Ιάπωνες καθήλωσαν τὴν ἀμερικανικὴ αὐτοκινητοβιομηχανία. . ᾿Εμεῖς δὲν καταφέραμε νὰ ἐξάγουμε ἕνα ποδήλατο στὴ Γερμανία». «Ποιό ἦταν τὸ λάθος µας,» ρώτησα τὸν Πιέρ. «Οἱ ἐργάτες µας ἦταν καλοί», μοῦ ἀποκρίθηκε αὐτός. «Ἵ νας Εὐρω- παῖος ἀγρότης, ἔστω καὶ Βαλκάνιος, μπορεῖ νὰ χειριστεῖ μία ὑψικάμινο. Τὸ κακὸ ἦταν μὲ τοὺς ἰδιοκτῆτες καὶ τὰ διοικητικὰ στελέχη καὶ τοὺς ἀρχιέργατες, ποὺ στεροῦντο ἐπαρκοῦς παιδείας. ᾿Αφοῦ ὅλα τὰ μηχανή- -ν