ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΟΥΤΟΥΛΑΣ Οἱ ἱστορικὲς καταβολὲς τοῦ Χριστιανισμοῦ Τὸ ζήτημα τῶν σχέσεων "Ἑλληνισμοῦ- ]ουδαϊσμοῦ- Χριστιανισμοῦ ἔχει ἀπασχολήσει πολλοὺς ἐρευνητὲς ἐπὶ πολλοὺς αἰῶνες. Συχνὰ οἱ σχετικὲς ἔρευνες κατέληγαν σὲ συμπεράσματα ἐν πολλοῖς αὐθαίρετα, ἀπάδοντα τῆς ἱστορικῆς πραγματιχότητας, ἀνάλογα μὲ τὴν ἱστορικὴ στιγμὴ κάθε φορά: «Τὸ ἄμεσο ὑπέδαφος, ποὺ ἐξέθρεφε τὸν ἀρχικὸ Χριστιανισμό, πρέπει ν ̓ ἀναζητηθῇ στὸν ̓Ιουδαὶσμὸ κι ὄχι στὸν “Ελληνισμὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Σημαίνει ἄραγε τοῦτο ὅτι πρέπει νὰ ἀποχλεισθῇ κάθε παρουσία καὶ σημασία τοῦ ̓Ελληνισμοῦ στὶς ἱστορικὲς καταβολὲς τοῦ Ἆριστιανισμοῦ, ́Η ἀπάντηση στὸ ἐρώτημα αὐτὸ δὲν εἶναι ἁπλῆ" ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ περιπλοχώτερα προβλήματα τῆς ̓Ἱστορίας. ̓Η αἰτία τῆς δυσκολίας συνίσταται σὲ τοῦτο: ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος ὁ ̓Ιουδαϊσμὸς καὶ ὁ ̓Ελληνισμὸς ἄντιπροσωπεύουν γιὰ τὴν ἐποχὴ ἐκείνη δύο πνευματικὰ καὶ πολιτιστικὰ μεγέθη τόσο ἀσυμβίβαστα μεταἔύ τους, ὥστε ἀρκεῖ νὰ διαπιστωθῇ ἡ παρουσία τοῦ ἑνός, γιὰ νὰ ἄποχλεισθῆῇ αὐτόματα ἡ παρουσία τοῦ ἄλλου. ̓Η ἀντίθεση μεταξὺ ̓Ιουδαϊῖσμοῦ καὶ "Ελληνισμοῦ ὑπῆρξε τόσο σφοδρή, ὥστε νὰ ὁδηγήση σὲ σκληρούς, μακροχρόνιους καὶ πολλὲς φορὲς αἱματγροὺς ἀγῶνες ἄλληλοεξοντώσεως. ̓Απὸ τὸ ἄλλο ὅμως μέρος, μέσα σ ̓ αὐτὴ τὴν ἐξοντωτικὴ πάλῃ πραγματοποιόταν μιὰ σταθερὴ καὶ βαθειὰ διείσδυσγ τοῦ ̓Ελληνισμοῦ στὸν ̓]ουδαϊσμὸ ἀλλὰ καὶ ἀντίστροφα. Ο Ελληνισμός, ποὺ κυριαρχοῦσε πολιτιστικὰ στὸν ἱστορικὸ χῶρο τοῦ ̓Ιουδαϊσμοῦ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, προκαλοῦσε τὴν ἀντίδρασγ τοῦ ̓Ιουδαϊσμοῦ, ἀκριβῶς γιατὶ μὲ τὴν ἄναπόφευκτγ διείσδυσή του γινόταν ἀπειλητικὸς γιὰ τὴν ἴδια τὴν ὑπόσταση τοῦ ̓Ιουδαϊσμοῦ. Ἔτσι ᾱντίθεση καὶ ἐπίδραση ἐνεργοῦν ταυτόχρονα καὶ κάνουν τὴν ἱστορικὴ εἰκόνα πιὸ πολύπλοκή ἀπὸ ὅσο ἐμφανίζεται συνήθως στὰ μάτια ἐπιπόλαιων ἐρευνητῶν»'. Σ αὐτὸ τὸ ἱστορικὸ πλαίσιο πρέπει ἐπίσης νὰ τονισθεῖ ἰδιαίτερα ἡ μεσσιανικὴ προσδοκία τῶν ̓Γουδαίων γιὰ ἐπανάσταση ἐναντίον τῶν καταχτητῶν καὶ ἐθνικὴ ἀποκατάσταση τοῦ ̓Ισραήλ. “Οσον ἀφορᾷ στὸ ἱστορικὸ πρόσωπο τοῦ ̓Γησοῦ ἀπὸ τὴ Ναζαρέτ, ὑπάρχουν κάποια σημεῖα κοινῶς ἀποδεχτὰ καὶ ἀδιαμφισβήτητα σήμερα ἀπ ̓ τοὺς ἱστορικοὺς ἐρευνητές: Π) Ἢ παρουσία τοῦ ̓[ησοῦ ὡς «χαρισματικοῦ ἡγέτη», ποὺ συνεπαίρνει τὶς μάζες καὶ θεραπεύει ἀσθενεῖς δωρεάν’. (Κι ὅλα αὐτὰ --σημειωτέον--- σὲ μιὰ περίοδο μεσσιανικῶν ἡγετῶν καὶ ἐθνικῶν ἐξεγέρσεων κατὰ τῶν Ρωμαίων. 'Ἡ ἀποχαλυπτικὴ ἰουδαϊκὴ φιλολογία εἶναι ἕνα χαρακτηριστικότατο δεῖγμα τῆς κοινῆς πεποίθησης καὶ ἀναμονῆς γιὰ τὴν ἔλευση ἑνὸς ἐθνικοῦ Ἠγέτη-μεσσία γιὰ τὴν ἐκδίωξη τῶν ξένων καταχκτητῶν καὶ τὴν ἀπελευθέρωση τοῦ ̓Ισραήλ”). [ΠῚ ἵΟ ̓Ιησοῦς ἀπαρνήθηκε τὸν ἐθνικιστικὸ-μεσσιανικό του ρόλο (ἐδῶ βρίσχκεται καὶ ἡ πραγματικὴ αἰτία τῆς «προδοσίας τοῦ ̓Γούδα») καὶ ταυτόχρονα ἦρθε σὲ ρήξη μὲ τὸ ἱερατεῖο, τὴν θρησχευτικὴ ὑποχρισία καὶ τὴν καθεστηχυῖα τάξη τοῦ ̓]σ-