ΠΑΝΟΣ ΤΣΙΝΑΣ ̓Ιουλιανὸς - Κέλσος ΠΟΡΕΙΑ ΕΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΛΑΙΛΑΠΟΣ "Αμα τῇ χαραυγῇ τοῦ ἄάου αἰῶνος ἀνεφάνη ἐν τῷ στερεώματι τῆς Ρωμαϊκῆς αὐὖτοκρατορίας εἷς ὀξυδερχὴς πολιτικὸς καὶ ἱκανὸς στρατιωτικὸς ἡγέτης, ὡς οὗτος ἐθεωρήθη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του καὶ λέγεται καὶ σήμερον, ὁ αὐτοκράτωρ Κωνσταντῖνος. .Ο Κωνσταντῖνος ἐμελέτησε μετά μεγάλης προσοχῆς τὰς ἀδυναμίας τοῦ χριστιανικοῦ κινήματος καὶ ἀπεφάσισε νὰ ἐχμεταλλευθῇ κυρίως μίαν ἐξ αὐτῶν. Διαπιστώσας ὅτι τὸ κίνημα ἥτο ἀκέφαλον καὶ ἔχων ὑπ ̓ ὄψιν τὸ παράδειγμα τοῦ Σενέκα, ὅστις πρῶτος ἐπεδίωξε νὰ προσεταιρισθῇ τοῦτο καὶ νὰ ἀποβῇ ὁ ἀρχηγός του καὶ ὅπερ παράδειγμα δὲν ἐπραγματοποιήθη λόγω τοῦ ἐπισυμβάντος θανάτου τοῦ φιλοσόφου ἐχείνου, ἀπεφάσισε νὰ γίνῃ ὁ ἴδιος ἀρχηγὸς τῶν Χριστιανῶν, ἵνα δυνηθῆ καὶ μετατρέψη τὴν ἐχθρικὴν αὐτῶν διάθεσιν εἰς συμμαχίαν καὶ ὑποστήριξιν τοῦ ἰδίου, πρᾶγμα ὅπερ καὶ ἐπέτυχεν. Ὁ Κωνσταντῖνος πάντως δὲν διεῖδεν, ὅτι ἐνομιμοποίησεν κίνημα, ὅπερ ἐκ τῆς ἕως τότε διαγωγῆς του ἧτο βέβαιον ὅτι θὰ φέρη φανατισμὸν καὶ ἑπομένως δεινά. Αν δὲ ὁ Κωνσταντῖνος δὲν ἤρχετο, ὡς ὁ ἀπὸ μηχανῆς θεὸς τοῦ ἀρχαίου ἀθηναϊκοῦ θεάτρου, νὰ νομιμοποιήσῃ τὸ παράδοξον αὐτὸ κοινωνικὸν ρεῦμα, εἶναι πιθανὸν ὅτι τοῦτο ἐντὸς ὀλίγου χρόνου θὰ διελύετο. ̓Ωργάνωσεν ὅθεν ὁ Κωνσταντῖνος τὴν σύνοδον τῆς Νικαίας, ἡ ὁποία ἔδει νὰ εἷναι σύντομος εἰς χρονικὴν διάρχειαν καὶ ἔδει νὰ ψηφίση ἕν καταστατικόν, ὅπερ καὶ αὐτὸ ἔδει νὰ εἶναι σύντομον εἰς ἔχτασιν. Τὰς λεπτομερείας καὶ τὴν ὑλοποίησιν τῶν ἀποφάσεων τοῦ συνεδρίου θὰ διεκανόνιζε συλλογικόν τι ὄργανον μικρότερον εἰς ἀριθμὸν μελῶν, ὅπερ ἔδει νὰ τελῇ ὑπὸ τὸν ἀπόλυτον ἔλεγχον τοῦ αὐτοκράτορος. Μὲ μίαν καλὴν μεθόδευσιν τὸ συνέδριον ἔληξεν αἰσίως καὶ τὸ καταστατικόν, ὅπερ τοῦτο ἐψήφισεν, ἄφηνε τὸ ὅλον θέμα τῆς νέας ἰδεολογίας εἰς τὰς Γραφάς. Τοῦτο ἐσήμαινεν, ὅτι θὰ ἀνασυνταχθοῦν αἱ Γραφαί, ἂν ὑπῆρχον τοιαῦται, ἣ καὶ θὰ γραφοῦν αὖται ἐξ ὑπαρχῆς, ὥστε αὐτὰς τὰ Γραφὰς πλέον νὰ ἔχῃ ὑπ ̓ ὄψιν εἷς ἕκαστος τῶν πιστῶν καὶ κυρίως εἷς ἕκαστος τῶν τοποτηρητῶν. Οὔτω οἱ ἀνώνυμοι ἀντιγραφεῖς, εἰς τὴν οὐσίαν συντάκται τῶν χειμένων τῶν Χριστιανῶν, ἤρχισαν ἀπὸ τῆς ἑπομένης τοῦ συνεδρίου τῆς Νικαίας τὸ ἔργον, ὅπερ ἐκράτησε δέκα ἕξ ἔτη (325-541). Τὴν ὅλην ἐποπτείαν εἶχεν ὁ Εὐσέβιος, ἐπίσκοπος τῆς Καισαρείας, πρόσωπον ὅπερ διέθετε χῦρος τὴν ὦραν ἐκείνην καὶ ἀπήλαυε τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ αὐτοχράτορος. Τὸ ἔργον τῆς ἀντιγραφῆς τῶν κειμένων τῶν Χριστιανῶν, τῆς συντάξεως ἐν τῇ οὐσίᾳ, ὡς ἤδη ἐλέχθη, ἦτο πολυσχιδὲς καὶ πολύπτυχον. ̓Εκτὸς τῶν ἐσωτερικῶν προβλημάτων τοῦ κινήματος, τὰ ὁποῖα ἔδει νὰ ἐπιλύση, ἐκτὸς τὴν συμφιλιώσεως αὐτοῦ μὲ τὴν ρωμαϊκὴν αὐτοκρατορίαν, ἔδει νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ὑπερπήδησιν τοῦ μεγάλου τείχους, ὅπερ ὑψοῦται ἐμπρός του. Τὸ τεῖχος αὐτὸ ἦτο ἡ ̓ Ελληνικὴ σκέψις καὶ γενικῶς ὁ ̓Ελληνικὸς πολιτισμός. Καὶ ἐνῶ διερωτῶντο περὶ αὐτοῦ οἱ ἀντιγραφεῖς-συντάκται πατέρες, ἦλθεν εἰς αὐτοὺς ἀπρόσκλητος βοηθός τις, ὅστις εἶχεν ἕτοιμον τὴν ὑποδομὴν διὰ τὸ ὅλον αὐτὸ ἐγχείρημα. 'Ο βοηθὸς αὐτὸς ἦτο τὸ διαδεδομένον τὴν ἐποχὴν ἐκείνην πνευματικὸν κίνημα τοῦ «Νεοπλατωνισμοῦ». “Ἱδρυτὴς τοῦ Νεοπλατωνισμοῦ ἧτο ὁ ̓Αμμώνιος Σακκᾶς, ὅστις οὐδὲν ἔργον ἔγραψεν, ἀλλ ̓ ἥτο εἷς νέος, οὕτως εἰπεῖν, Σωκράτης, διδάξας εἰς ̓Αλεξάνδρειαν τὸν Φον αἰῶνα. Εἰς τὸν ̓Αμμώνιον Σαχκᾶν ἐφοίτησαν ὁ Πλωτῖνος καὶ ὁ ̓Ωριγένης. 'Ο ̓Ωριγένης ἐφοίτησεν ἐπίσης εἰς τὸν Κλήμεντα τὸν ̓Αλεξανδρέα. 'Ο Κλήμης ὁ ̓Α-