ΤῸ ΑΝΕΚΛΟΤΟ ΔΗΓΗΜΑ ΤΟΥ -υ--ᾱ ΔΗΜ. ΜΗΠΟΣΙΝΑΚΗΣ Ἔτσι ἄρχισε ἡ πάλη Κάπου πεντακόσια μέτρα ἀπὸ τὴν πλα- τεῖα τοῦ Σταθμοῦ, πρὸς τὸ Μαρούσι, ἀρχί- ζει ἡ ὁδὸς ᾿Ανατολῆς. ᾿Εκεῖ, στὴν ἀρχὴ τῆς σχεδόν, εἶναι τὸ καφενεδάκι τοῦ Μάρ- κου Μπούρλου, ἑνὸς καλωσυνάτου σκυ- ριανοῦ, ποὺ προσφέρει, ἐκτὸς ἀπὸ καφέ, καὶ ποτὸ μὲ μεζέ. Τὸ χειμῶνα τίλιο, χαμο- μήλι καὶ ἄλλα μαντζούνια. Ξεφτίζουν σιγὰ- σιγὰ κι᾿ αὐτὰ τὰ μαγαζιά, ποὺ παίρνεις κά- τι καὶ κουβεντιάζεις ἄνετα. Πελατεία ἡ γνωστή. Λὲς αὐτὸ ποὺ σοὔρχεται ὥς τὰ χείλη, σοῦ περνάει, ἀνακουφίζεσαι. ὦ Μᾶρκος ὀνόμασε τὸ μαγαζί του «Καφε- νεῖον τὸ ᾿Ονειροπωλεῖον». Τὶς προάλλες εἶχεν ἀνάψει γιὰ καλὰ ἡ κουβέντα γιὰ τὶς ἀπεργίες. 'Ο µαστρο-Λευ- τέρης, παλιὸς τορναδόρος, καθότανε στὴ γωνιά του, πάντα μὲ παρέα. Θέλουνε νὰ τὸν ἀκοῦνε νὰ μιλάει, εἶναι εὐχάριστος. Εἶχαν ἀρχίσει οἱ ψύχρες, ἔπιναν τὴν τσικουδιά τους. Μιὰ παρέα πιὸ πέρα μιλοῦσεν ἔντονα γιὰ τοὺς ἀπεργιακοὺς ἀγῶνες, ποὺ πρέπει νὰ κάνουν. 'Ο µαστρο-Λευτέρης ἄκουγε κλεφτὰ κάπου-κάπου. “Ἕνας νιούτσικος, πιὸ νευρικὸς ἀπ᾿ τοὺς ἄλλους, φώναζε: «Η πάλη πρέπει νὰ συνεχιστεῖ. Εἶναι πάλη τοῦ κλάδου μας, τῆς τάξης μας. Τὸ καταλάβα- τε; Τί γίνεται μὲ τὶς ὑπερωρίες;». 'Ο μα- στρο-Λευτέρης μειδίασεν ἐλαφρά, χαϊ- δεύοντας τὸ μουστάκι του. --ο Γιατὶ γελᾶς, μάστορα; Δὲ συμφωνεῖς; τὸν ρώτησεν ἕνας ἀπ᾿ τὴν παρέα του. - Ἔχ, ὄχι, ἡ δική µας πάλη δὲν ἄρχι- σεν ἔτσι. ταν ἀλλοιώτικη, διαφορετική, καὶ γι᾿ αὐτὸ πάντα τὴ θυμᾶμαι... εἶπε, τονί- ζοντας τὶς λέξεις του καὶ σὰν νὰ ἔφερνε στὸ μυαλό του τὰ παλιά. -- Αμ, πῶς ἤτανε; τὸν ρώτησεν ἕνας ἄλλος. ---Μπορεῖ σ᾽ ἄλλους, σ᾽ ἄλλα µέρη, νά- ταν διαφορετικὰ κι᾿ ἡ δική µου ἱστορία νὰ σᾶς φανεῖ παράξενη... τόνιζεν ἤρεμα τὶς λέ- ξεις ὁ μαστρο-Λευτέρης... Σὲ μᾶς ἦταν πιὸ δύσκολα τὰ χρόνια. ταν λίγο πρὶν ἀπ᾿ τὸν πόλεμο. Τὰ σύννεφα στὸν οὐρανὸ ὅλο καὶ πύκνωναν. ᾿Ανησυχίες, φασαρίες. Καὶ στὸν τόπο μας τὰ πράματα ἦταν σκοῦρα. Δὲν ξέραμε τὶ θὰ φέρει ἡ ἑπόμενη μέρα. Τὴν "Ἑταιρεία τὴν εἶχαν δικοί μας, ντό- πιοι. Μᾶς λέγανε, πὼς δὲν πήγαινε καὶ κα- λά, πὼς δὲν μπορούσαμε ν᾿ ἀνοίξουμε ἄλ- λους φυρέδες, νὰ μεγαλώσουμε. Μᾶς ἔλε- γαν ἀκόμη πὼς παρουσιάστηκαν ξένοι, πρό- θυμοι ν᾿ αὐξήσουν τὸ μετοχικὸ κεφάλαιο τῆς ᾿ Εταιρείας. Τὸ πρᾶγμα δὲν ἦταν ἁπλό, ἐμεῖς ἔπρεπε νὰ δείξουμε ἔργο, νὰ αὐξή- σουμε σημαντικὰ τὴν παραγωγή. Ἤξεραν, πὼς μποροῦσε νὰ γίνει. Τὸ χωριό μας ἐκεῖ κάτω στὴν Κορώνη κρύβει θησαυρὸ στὴ γῆ του. Καὶ τότες ἦταν ποὺ πρωτομπῆκαν οἱ ὑ- περωρίες. Στὴν ἀρχὴ μᾶς εἶπαν, ὅποιος θέ- λει, ὕστερα ὅμως τὶς ὑπερωρίες τὶς κανόνι- ζεν ἡ "Ὑπηρεσία. Βασικὰ ἔπιανε αὐτοὺς ποὺ δούλευαν στοὺς φυρέδες, τὶς ὑπόγειες γαλαρίες, καὶ στὴ Διαλογή. Τοὺς ἄλλους λιγότερο, δὲν τοὺς εἶχαν καὶ πολὺ ἀνάγκη. Αὐτὸ ἄρεσε σὲ πολλούς, στοὺς περισσότε- ρους, γιατὶ παίρναμε ἀρκετὰ λεφτά, λιμα- σμένοι καθὼς ἤμασταν, τῆς ἀνάγκης ἄν- θρωποι. "Ὅμως ἔμπαινες στὸ ἔργο στὶς 7 τὸ πραί κι ἔβγαινες στὶς 7 τὸ βράδυ. Κι᾿ αὐτὸ ἦταν πολὺ βαρύ, ἰδιαίτερα γι᾿ αὐτούς ποὺ δούλευαν στοὺς φυρέδες. ᾽Αλλὰ τὰ πράγ- ματα πήγαιναν καλά. Μπορεῖ νὰ ὑπῆρχε, ᾱ- ριὰ καὶ ποῦ, καμμιὰ διαμαρτυρία, κυρίως τὰ βράδυα, ἀπὸ τὴ µεγάλη κούραση κι ὅταν ἐρχόταν ἡ μέρα τῆς πληρωμῆς ὅμως πέρ- ναγε, ὅλοι ἦταν βολεμένοι. Κι ἄκου πῶς ἄρχισε σὲ μᾶς τότε ἡ πά- λη: Ἂν δὲν κάνω λάθος, οἱ Γερμανοὶ εἶχαν χτυπήσει τὴν Πολωνία. Τὰ πράγματα προ- μηνύονταν δύσκολα. Φαινόντουσαν τὰ σύννεφα στὸν οὐρανό, ὅπως σοῦ εἶπα, πιὸ βαριὰ καὶ ἀπειλοῦσαν βροχή, ὄχι βροχή, χαλάζι. 'Ο Μανώλης, ἕνα συγχωριανάκι µου, εἶχε τελειώσει τὸ Γυμνάσιο τῆς Καλαμά- τας. Διάβαζε πολύ, ἦταν καλὸς μαθητής, λιγάκι ὀνειροπαρμένος. Γράφτηκε στὸ