ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
133ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1993
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ελληνισμός καϊ Χριστιανισμός στο Βυζάντιο — ΜΠΕΞΗΣ, ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ
- Χριστιανισμός - Ελληνισμός: Η άλλη όψη — ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, Δ.
Κείμενο φύλλου
ΕΥΑΓΡΓΕΛΟΣ ΜΠΕΞΗΣ
Ἑλληνισμὸς καὶ Χριστιανισμὸς στὸ Βνζάντιο
(23. ΥΦΕΣΗ ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟΥΣ ΟΨΙΜΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ)
νάμεσα στὸ 842 καὶ 867 στὸ Βυζάντιο βασίλευε ὁ Μιχαὴλ ὁ Γ ́ ὁ ἐπονομαζόμενος
«Μέθυσος». Τὸ ἐπωνύμιο αὐτό, ποὺ τοῦ ἀπεδόθη ἀπὸ φανατικοὺς τῆς
̓Ἐκκλησίας, εἶχε σκοπό, ὅπως καὶ ἄλλοτε συνέβη («Δοπρώνυμος», «Παραβάτης»
χ.ἄ.), τὴν ἠθικὴ μείωση ἑνὸς ἀνθρώπου ποὺ πρόσφερε στὴν ὑπόθεση τοῦ "Ἑλληνισμοῦ.
Τὰ θρησχευτικὰ δρώμενα τῆς ἐποχῆς του τὸν ἄφηναν ἀδιάφορο. Διεπίστωνε
πλεονεξία καὶ φαρισαϊσμὸ τῶν ἐχπροσώπων τῆς ̓Εχκλησίας. Ὁ πατριάρχης δὲν
τοῦ ἐνέπνεε τὸν πρέποντα σεβασμό. "Ετσι, ὅταν ἐρωτᾶται γιὰ τὸ ποιός εἶναι ὁ καλύτερος
ἀρχιποιμένας, χωρὶς νὰ πολυσκεφτεῖ, ἀπαντᾶ: «'Ο Θεόφιλος», δηλαδὴ ὁ
γελωτοποιός του. Πολλὲς φορὲς ὁ Θεόφιλος συνηθίζει νὰ ντύνεται πατριάρχης καὶ
νὰ παίρνει μέρος σὲ παρωδίες λειτουργιῶν, ὅπου τὸν ρόλο τοῦ δεύτερου πατριάρχη
ὑποδύεται ὁ ἴδιος ὁ Μιχαήλ. "Ἔτσι χορὸς ἀπὸ 10 παπάδες, ποὺ τοὺς ὑποδύονται μὲ
τὴν σειρά τους μίμοι, τραγουδᾶ μὲ χιθάρες στὰ χέρια. Τὸ σημαντικότερο δὲ τῆς ὅλης
ὑποθέσεως εἶναι ἡ ἑξῆς καταπληκτικὴ ἀφήγηση ποὺ μᾶς ἔχει διασωθεῖ: Κάποτε,
ὅταν ὁ πατριάρχης ̓]γνάτιος πραγματοποιεῖ λιτανεία, ὁ Μιχαὴλ ὁ ὁ Γ ́ διοργανώνει
μιὰ ἀντιλιτανεία --- παρωδία τῆς πραγματικῆς, μὲ σκοπὸ νὰ γελοιοποιήσει
Ἀ Τὸ πρῶτο μέρος τῆς ἔρευνας αὐτῆς δημοσιεύθηκε στὸ προηγούμενο 132 τεῦχος τοῦ «Δ».
ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ -- ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ἢ ἄλλη ὄψη
Σχέσις συμπληρώσεως ἣ σχέσις ἀποκχκλεισμοῦ;
Κύριε διευθυντά,
Στὶς ἐρευνητικές, χάριν τῆς ἀληθείας, στῆλες τοῦ ἀγαπητοῦ μας «Δαυλοῦ» (τ.
130, ̓Οκτ. 92) παρεισέφρυσε --- τὸ ὀνομάζω ἐγώ --- μιὰ παρουσίαση τοῦ βιβλίου
τοῦ κ. Δ. Κάππα μὲ τίτλο «Η Τρίτη Διαθήκη», ποὺ εἶχε τὴν καλωσύνη νὰ παρουσιάση
ὁ κ. Σαράντος Πάν, ὅπου ἔκπληκτοι παρακολουθήσαμε μερικὰ πράγματα ἐντελῶς
ἀδιανόητα καὶ ἀθεμελίωτα, ποὺ προεκάλεσαν -- εἶμαι βέβαιος --- ἀληθινὸ
«σόκ» εἰς τοὺς ἐγκρατεῖς ἀναγνῶστες σας, ὡς εἰδικὸ καὶ διακεκριμένο κοινό.
[...]
Δὲν εἶναι, φρονοῦμε, δύσκολο νὰ καταλάβη ὁ κ. Κ., ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς ὑπῆρἔεν
ἡ πολυτραγουδισμένη δόξα τοῦ 'Ἑλληνισμοῦ. Διότι ὁ ἀνθρωπιστικὸς ̓ Ελληνισμὸς
μέσα εἰς τὸν Χριστιανισμὸν εὑρῆκε τὸ πλῆρες νόημά του καὶ τὴν δικαίωσή
του σὰν φιλοσοφίας, διότι χωρὶς τὸν Χριστιανισμὸ θὰ παρέμενεν ἀνούσιος καὶ βυθώδης
ὡς οἱ γραώδεις μύθοι (Παῦλος, Α ́ Τιμ. 4,7). Πρέπει νὰ ἀντιληφθῆ ὁ κ. Κ.,
καθὼς καὶ κάθε “Ἕλλην ποὺ ἤθελε ἑρμηνεύσει καὶ προβάλει τὸ ̓ Ελληνικὸν θαῦμα
γενετικῶς, ὅτι, δόξα τοῦ ̓ Ελληνισμοῦ καὶ γιὰ τὴν κρίσιμο περίοδο τῶν μετὰ τὴν
----α