ΕΥΑΓΡΓΕΛΟΣ ΜΠΕΞΗΣ Ἑλληνισμὸς καὶ Χριστιανισμὸς στὸ Βνζάντιο (23. ΥΦΕΣΗ ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟΥΣ ΟΨΙΜΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ) νάµεσα στὸ 842 καὶ 867 στὸ Βυζάντιο βασίλευε ὁ Μιχαὴλ ὁ Γ΄ ὁ ἐπονομα- ζόμενος «Μέθυσος». Τὸ ἐπωνύμιο αὐτό, ποὺ τοῦ ἀπεδόθη ἀπὸ φανατικοὺς τῆς ᾿Ἐκκλησίας, εἶχε σκοπό, ὅπως καὶ ἄλλοτε συνέβη («Δοπρώνυμος», «Παραβάτης» χ.ἄ.), τὴν ἠθικὴ µείωση ἑνὸς ἀνθρώπου ποὺ πρόσφερε στὴν ὑπόθεση τοῦ "Ἑλληνι- σμοῦ. Τὰ θρησχευτικὰ δρώμενα τῆς ἐποχῆς του τὸν ἄφηναν ἀδιάφορο. Διεπίστωνε πλεονεξία καὶ φαρισαϊσμὸ τῶν ἐχπροσώπων τῆς ᾿Εχκλησίας. Ὁ πατριάρχης δὲν τοῦ ἐνέπνεε τὸν πρέποντα σεβασμό. "Ετσι, ὅταν ἐρωτᾶται γιὰ τὸ ποιός εἶναι ὁ κα- λύτερος ἀρχιποιμένας, χωρὶς νὰ πολυσκεφτεῖ, ἀπαντᾶ: «'Ο Θεόφιλος», δηλαδὴ ὁ γελωτοποιός του. Πολλὲς φορὲς ὁ Θεόφιλος συνηθίζει νὰ ντύνεται πατριάρχης καὶ νὰ παίρνει µέρος σὲ παρωδίες λειτουργιῶν, ὅπου τὸν ρόλο τοῦ δεύτερου πατριάρχη ὑποδύεται ὁ ἴδιος ὁ Μιχαήλ. "Ἔτσι χορὸς ἀπὸ 10 παπάδες, ποὺ τοὺς ὑποδύονται μὲ τὴν σειρά τους μίμοι, τραγουδᾶ μὲ χιθάρες στὰ χέρια. Τὸ σημαντικότερο δὲ τῆς ὅ- λης ὑποθέσεως εἶναι ἡ ἑξῆς καταπληκτικὴ ἀφήγηση ποὺ μᾶς ἔχει διασωθεῖ: Κάπο- τε, ὅταν ὁ πατριάρχης ᾿]γνάτιος πραγματοποιεῖ λιτανεία, ὁ Μιχαὴλ ὁ ὁ Γ΄ διοργα- νώνει μιὰ ἀντιλιτανεία --- παρωδία τῆς πραγματικῆς, μὲ σκοπὸ νὰ γελοιοποιήσει Ἀ Τὸ πρῶτο μέρος τῆς ἔρευνας αὐτῆς δημοσιεύθηκε στὸ προηγούμενο 132 τεῦχος τοῦ «Δ». ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ -- ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ἢ ἄλλη ὄψη Σχέσις συμπληρώσεως ἣ σχέσις ἀποκχκλεισμοῦ; Κύριε διευθυντά, Στὶς ἐρευνητικές, χάριν τῆς ἀληθείας, στῆλες τοῦ ἀγαπητοῦ μας «Δαυλοῦ» (τ. 130, ᾽Οκτ. 92) παρεισέφρυσε --- τὸ ὀνομάζω ἐγώ --- μιὰ παρουσίαση τοῦ βιβλίου τοῦ κ. Δ. Κάππα μὲ τίτλο «Η Τρίτη Διαθήκη», ποὺ εἶχε τὴν καλωσύνη νὰ παρου- σιάση ὁ κ. Σαράντος Πάν, ὅπου ἔκπληκτοι παρακολουθήσαμε μερικὰ πράγματα ἐ- ντελῶς ἀδιανόητα καὶ ἀθεμελίωτα, ποὺ προεκάλεσαν -- εἶμαι βέβαιος --- ἀληθινὸ «σόκ» εἰς τοὺς ἐγκρατεῖς ἀναγνῶστες σας, ὡς εἰδικὸ καὶ διακεκριμένο κοινό. [...] Δὲν εἶναι, φρονοῦμε, δύσκολο νὰ καταλάβη ὁ κ. Κ., ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς ὑπῆρ- ἔεν ἡ πολυτραγουδισμένη δόξα τοῦ 'Ἑλληνισμοῦ. Διότι ὁ ἀνθρωπιστικὸς ᾿ Ελληνι- σμὸς μέσα εἰς τὸν Χριστιανισμὸν εὑρῆκε τὸ πλῆρες νόημά του καὶ τὴν δικαίωσή του σὰν φιλοσοφίας, διότι χωρὶς τὸν Χριστιανισμὸ θὰ παρέμενεν ἀνούσιος καὶ βυ- θώδης ὡς οἱ γραώδεις μύθοι (Παῦλος, Α΄ Τιμ. 4,7). Πρέπει νὰ ἀντιληφθῆ ὁ κ. Κ., καθὼς καὶ κάθε “Ἕλλην ποὺ ἤθελε ἑρμηνεύσει καὶ προβάλει τὸ ᾿ Ελληνικὸν θαῦμα γενετικῶς, ὅτι, δόξα τοῦ ᾿ Ελληνισμοῦ καὶ γιὰ τὴν κρίσιμο περίοδο τῶν μετὰ τὴν ----α