ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΟΥΤΟΥΛΑΣ «ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ) (Υ): ο» ου 4 ς Η πηγὴ τοῦ Μεσσιανισμοῦ 1. ΘΕΟΚΡΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΡΧΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ Ἢ ἀρχὴ τῆς θεοποίησης τοῦ βασιλιᾶ στὴν Μεσοποταμία (Σαργὼν ὁ Α ́ τῆς ̓Αχκὰδ) καὶ στὴν Αἴγυπτο (Φαραὼξ ὁ γυιὸς τοῦ Θεοῦ Ρὰ- "Ἠλιου) χάνεται στὰ βάθη τῆς προϊστορίας. ̓Αντίθετα στὶς ̓Ελληνικὲς Χῶρες σπάνια ἣ ποτὲ ὑπῆρξε θεοποίηση τοῦ δεσπότη, εἴτε «μονάρχης ἀπόλυτος» ἦταν αὐτὸς εἴτε «τύραννος». 'Η ὕπαρξη Ἠ ὄχι θεοποίησης τοῦ βασιλιᾶ ἥταν μάλιστα καὶ ἡ εἰδοποιὸς διαφορὰ μεταξὺ τῆς ἑλληνικῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς βαρβαρικῆς δεσποτείας: «Οὐδένα γὰρ ἄνθρωπον δεσπότην, ἀλλὰ τοὺς θεοὺς προσκυνεῖτε» (Ἐενοφῶντος, Κύρου ̓Ανάβασις 13). Μόνο μετὰ τὶς κατακτήσεις τοῦ ̓Αλεξάνδρου καὶ τῆς Ρώμης τὸ θεοχρατικὸ πρότυπο τῶν ἀνατολικῶν σημιτικῶν μοναρχιῶν τείνει νὰ γίνει ἡ «πολιτικοθρησκευτιχὴ ἰδεολογία» τοῦ Ππιρεγίαπι ΠΟΠΙΒΠΙΗΠΙ, δηλ. τῆς Μεσογειακῆς «Οἰκουμένης» (τὴν ὁποία τελικὰ κληρονόμησε ἡ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία). Σύμφωνα μ ̓ αὐτὸ ὁ αὐτοκράτωρ εἶναι «υἱὸς Διός»: «...τοῦ Διὸς γέννημα ἱερὸν καὶ εἰκὼν ἐστὲν ἡ ἐπὶ τῆς γῆς βασιλεία» (Θεμιστίου, Λόγος 1, 143α). Μάλιστα στὴν μεγάλη "Ποεειια”. ἐπιγραφὴν τοῦ 196 π.Χ. ὁ Πτολεμαῖος ὁ ̓Επιφανὴς (205-181 π.Χ.) φέρει μαζὶ μὲ τὰ ἄλλα θεῖα προσωνύμια καὶ τοὺς τίτλους «θεὸς ἐκ θεοῦ» καὶ «εὐκὼν ζῶσα τοῦ Διός». (Ν.Π. Κποχ, θοπιε Ηε][επὶἰφείο Εἰεπιεηπίς ἵπ Ῥτἰπηιίνε (μτίςεἰαηάέγ, σ. 37-40). ̓Επίσης μετὰ τοὺς χρόνους τοῦ ̓Οκταβιανοῦ Αὐγούστου (Ίος αἰ. μ.Χ.) προστίθεται στὴν θεοποίηση τοῦ Ρωμαίου αὐτοκράτορα ὁ τίτλος τοῦ «σωτῆρος τοῦ κόσμου» καὶ τοῦ «Μεσσίου»!/ [ ̓Αλλὰ καὶ σὲ προχριστιανικὲς ἐπιγραφὲς τοῦ 2ου αἰ. π.Χ. βρίσχουμε τὰ ἑξῆς: « ̓Επεὶ ἡ αἰώνιος καὶ ἀθάνατος τοῦ παντὸς φύσις, τὸ μέγιστον ἀγαθὸν πρὸς ὑπερβαλλούσας ἐνεργείας ἀνθρώποις ἐχαρίσατο, Καίσαρα τὸν σεβαστὸν ἐνεγκαμένγ τῷ καθ ̓ ἡμᾶς εὐδαίμονι βίῳ, πατέρα μὲν τῆςφξαυτοῦ πατρίδος θεᾶς Ρώμης, Δία δὲ πατρῷον καὶ σωτῆρα τοῦ κοινοῦ τῶν ἀνθρώπων γένους» (Ταγ[ίουτ, Τε αἰνἰπίιν οὗ (ἢς οπιᾶπ ΕΠΙΡΕΤΟΤς, 1991. Αρρεηαϊχ ΠΠ. σ. 267). Βλέπε ἐπίσης τὸν ἐπίσημο τίτλο τῶν Ρωμαίων αὐτοχρατόρων: «...ἔτος Α ́, Αὐτοκράτορος Καίσαρος [} αἴου Μεσσίου Κουίντου Τραϊανοῦ Δεκίου Εὐσεβοῦς Εὐτυχοῦς Σεβαστοῦ, Παῦνι Α ́ (Ξ 14 "Ιουνίου 250)» (Ρ. Μεγετ: 7216 171} 61} διι5 ἄεγ αεοίαηίσεβεη (Ηγἰιεπνεγ/{ο]δυπρ στὸ ΑΡ[απά[απρεη ἀεγ ΚόηὶρΙοεν Ῥγαυββίβεμεη ΑΚαάεπιϊε εν Ν ̓ ἰββθεηβομαίίθη, Ῥῃ1[ο05. Ηϊβι. ΚΙ. 1910, Βετ]ίη 1910. Αη]ιαπς ΑΡΠ. Ν ἀρ. 2 6.5). ̓Επίσης πρβλ. καὶ τὴν φράση τοῦ Εἰγπιῖοις Μαϊεγηα5: «Θαρρεῖτε, μύσται τοῦ θεοῦ σεσῳωσμένου, ἔσται γὰρ ὑμῖν ἐκ πόνων σωτηρία» (Ε. Μαϊετηις, Περὶ πλάνης ΧΧΙΠΠ)[1Π. Κατόπιν τῶν παραπάνω γίνεται ἀντιληπτό, ὅτι κατὰ τοὺς αἰῶνες τῶν ρωμαΐϊκῶν καταχτήσεων διαμορφώνεται ὡς πολιτικοθρησχευτικὴ ἰδεολογία τῆς ἀναδυόμενης Αὐτοχρατορίας τὸ θεοχρατικὸ πρότυπο τῶν παλαιῶν σημιτικῶν μοναρχιῶν τῆς Μεσοποταμίας καὶ τῆς Αἰγύπτου. 'Η πολιτικὴ αὐτὴ ἰδεολογία τῆς θεοποιήσεως τοῦ Ρωμαίου αὐτοχράτορα συνίσταται σὲ τρεῖς παραμέτρους: α) Θεολογικὲς