ΜΕΤΕΩΡΙΣΜΟΙ πνευματικὴ «περιουσία» τῆς ἀνθρώπινης ὁμάδας ἀποτελεῖ τὴ μοναδικὴ προὐπόθεση γιὰ τὴν ἐπιβίωσή της, τὴ συνέχιση τῆς παρουσίας της στὴν ἱστορία. Ἣ ὑλικὴ «περιουσία» --ἔδαφος, πολεμικὴ ἰσχύς, ὀργάνωση, πλοῦτος, βιομηχανία, τεχνολογικὴ ἀνάπτυξη---, ποὺ κατὰ κανόνα θεωρεῖται κοινῶς σὰν ἀπόδειξη δυναμισμοῦ καὶ βιωσιμότητας τῆς ὁμάδας, ἡ μοναδικὴ ἴσως ἀπόδειξη, εἶναι στὴν πραγματικότητα, ἀπὸ ἄποψη φιλοσοφίας τῆς ἱστορίας, ἕνα μηδέν, ἕνα ἀπόλυτο μηδέν, χωρὶς κανέναν ἀπολύτως ρόλο, καμμιάν ἀπολύτως ἐγγύηση διάρκειας, συνέχειας. .-Ολόκληρη ἡ ἵἱστορία εἶναι γεμάτη ἀπὸ ὁριστικὰ ἐξαφανισμένες, ὁριστικὰ πιὰ ἱστορικὰ νὲκρές «ἐθνότητες», πού, ὅταν ἤκμασαν, ἀπὸ ἄποψη ὑλικῆς ὑποδομῆς, στρατιωτικῆς ὀργανώσεως, πλούτου καὶ ἐδαφικῆς ἐξαπλώσεως, ξεπέρασαν πλεῖστα, ἄν ὄχι ὅλα τὰ γνωστὰ ἱστορικὰ ἔθνη. Εἶναι χαρακτηριστικὲς οἱ περιπτώσεις διαφόρων πανίσχυρων στρατιωτικὰ καὶ ὀργανωτικὰ αὐτοκρατοριῶν, ἀπὸ ἐκεῖνες τοῦ ΤιμούρΛένγκ, τοῦ Τσεγκίς-Χὰν καὶ πολλῶν ἄλλων ἀσιατικῶν δυνάμεων μέχρι τὶς ἀνάλογές τους στὴ Δύση, τῶν ̓Αβάρῶν, π.χ., τῶν Σαρματῶν, τῶν Βανδάλων, ἤ τὴν Ἁγία Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία τοῦ Καρλομάγνου, ἄν θέλετε, πού, μολονότι ὑλικὰ κανείς δὲν μπόρεσε νὰ τὶς ἀντιμετωπίσει, ἐν τούτοις αὐτοκαταστράφηκαν καὶ αὐτοεξαφανίσθηκαν ταχύτατα ἀπὸ τὸν ἱστορικὸν ὁρίζοντα σὰν διάττοντες ἀστέρες. Καί, ἐπίσης, ὁλόκληρη ἡ ἱστορία εἶναι γεμάτη ἀπὸ πνευματικὰ ἀκτήμονες ἐθνότητες (πρόχειρα, ἀναφέρω λίγες ἀπὸ τὴ γεωγραφική μας περιοχή: Λυδοί, Φρύγες, Κᾶρες, Κίλικες, Παφλαγόνες, Πισίδες, Θρᾶκες, ̓Ιλλυριοί, Δακοί), ποὺ σήμερα δὲν ἀντιπροσωπεύουν πιὰ παρὰ ἕνα ἀναμνηστικὸ ὄνομα ἁπλῶς μέσα στὶς σελίδες τῆς παγκόσμιας ἶστο- ρίας --- καὶ τίποτε περισσότερο. Ἔπομένως: ἱστορικὸ νόμο, χωρὶς ἐξαιρέσεις, ἀποτελεῖ ἡ διαπίστωση ὅτι ἡ ὑλικὴ ὑπόσταση καὶ ἡ τεχνολογικὴ ἰσχύς τῆς ἀνθρώπινης ὁμάδας δὲν ἔχει καμμιὰ ἀπολύτως σχέση μὲ τὸν ἱστορικὸ της δυναμισμό, τὸν βαθμὸ ἀντοχῆς της στὸ χρόνο. ξ ἀντιθέτου, ὁ πνευματικὸς πλοῦτος, τὸ ἀπόθεμα τοῦ πνευματικοῦ πολιτισμοῦ ποὺ μπορεῖ νὰ παραγάγη καὶ νὰ «ἀποθηκεύση» σὰν «παράδοσή» της ἡ ἀνθρώπινη ὁμάδα, ἀποτελεῖ τὴ μοναδικὴ ἐγγύηση καὶ τὴν πιὸ σίγουρη ἐξασφάλισή της ἔναντι τῆς ἱστορικῆς φθορᾶς καὶ τοῦ ἱστορικοῦ θανάτου. Ὅσο ἀληθινώτερος, γνησιώτερος, ἐλευθερώτερος --- ἄν ἐπιτρέπεται ὁ συγκριτικός σὲ μιὰ ἔννοια ἀπόλυτη καὶ ἀδιαβάθμητη, ὅπως εἶναι ἡ ἰδέα τῆς ἐλευθερίας --- εἶναι ὁ πνευματικὸς πολιτισμὸς ἑνὸς ἜἛθνους, ὅσο εὐρύτερα οἱ ἄυλες οὐσίες, οἱ ἄχρονες οὐσίες τῆς ἀλήθειας καὶ τῆς ἐλευθερίας εἰσάγονται στὴν ζωή του, τὴ σκέψη του, τὴν πρακτική του, τόσο εἶναι βέβαιο ὅτι θωρακίζεται ἀπέναντι στὰ δόντια τοῦ χρόνου, τόσο εἶναι βέβαιο ὅτι θ ̓ ἀντέξη σ ̓ ὁποιαδήποτε ἱστορικὴ μοῖρα, ὅσο σκληρὴ κι ἄν εἶναι. Τὸ ἑλληνικὸ ἱστορικὸ ὑπόδειγμα εἶναι τὸ τυπικώτερο τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας. Αὐτὸ ποὺ ὁ Ἑλληνισμὸς παρήγαγε στὴν προκλασσική, κλασσικὴ και μετακλασικὴ φάση τῆς ἱστορίας του καὶ συγκόμισε στὴν ἱστορικὴ ἀποθήκη του, τὸν ἀληθινώτερο και ἐλευθερώτερο πνευματικὸ καὶ καλλιτεχνικὸ πολιτισμὸ τοῦ Κόσμου, ἀποτέλεσε κατὰ βάθος, τὸν ἰσχυρότερο ἁἀμυντικὸ «στρατό» τῆς ἱστορίας, τὸν μεγαλύτερο «πλοῦτο» ἀπ ̓ ὅσους συγκεντρώθηκαν ποτέ, τὴν τελειότερη ἀμυντικὴ «ὀργάνωση» ἀπ ̓ ὅσες μπόρεσαν νὰ συγκροτήσουν ἄνθρωποι. Αὐτὸς ὁ «στρατός», αὐτὸς ὁ «πλοῦτος», αὐτὴ