ΠΛ ΟΓΑ ΚΑΙ ΜΑΝΤΙΚΑ ΠΑΙΔΕΙ͂Α: Θ ̓ ἀλλάξει ἢ θὰ καταργηθεῖ; Πενήντα ἔτη περίπου μετὰ τὴν ̓Ελληνικὴ ̓Επανάσταση ὁ παιδαγωγὸς Χ. Παπαμάρκου, ἀπογοητευμένος προφανῶς ἀπ ̓ τὴν κατάσταση τῆς Π|αιδείας, ἔγραφε τὰ ἑξῆς: «Τὰ σχολεῖα μας κατήντησαν πτώματα ἄψυχα, οὔτε ἔχοντα οὔτε μεταδίδονται κίνησίν τινα πνευματικήν. ̓Εκτός τινων ἐξαιρέσεων τὰ ἐπίλοιπα σχολεῖα εἶναι πνευματικὰ νεκροταφεῖα, οἱ δὲ διδάσκαλοι χρησιμεύουσιν ὡς οἱ ἀπαθέστεροι νεκροθάπται τοῦ πνεύματος». ̓Ακόμη πενήντα ἔτη μετὰ ὁ 1. Τσιριμῶκος, ὑπουργὸς παιδείας στὴν κυβέρνηση Βενιζέλου --- κι ἔχει ἰδιαίτερη σημασία αὐτὸ --- περιγράφει τὴν κατάσταση τῆς ἑλληνικῆς Παιδείας, ὡς ἑξῆς: «Τὰ σχολεῖα μας --- ἀνεξαρτήτως βαθμίδος -- μεταβάλλονται εἰς “κλίνην τοῦ Προκρούστου ̓ ̓ διὰ τὸ σῶμα τῶν παιδιῶν μας, εἰς “Σαχάραν ̓ ̓ δὲ κενολογίας καί λεξιθηρίας διὰ τὸ πνεῦμα των». Σήμερα -- καὶ πάλι πενήντα ἔτη μετὰ περίπου --- τὰ πράγματα στὴν “Ελληνικὴ Παιδεία ὄχι μόνο δὲν βελτιώθηκαν, ἀλλὰ χειροτέρευσαν ἐπικινδύνως. Τὰ σχολεῖα πιὰ κρίνονται παντελῶς ἀναξιόπιστα κι ἀνάξια τοῦ παντός, ἂν ὄχι καὶ πνευματοβόρα καὶ ψυχοφθόρα. Σήμερα ἡ ἀμάθεια, ἡ ἀμορφωσιά, ἡ ἀνελευθερία κι ἡ ἀντιπνευματικότητα ἐπιβλητικὰ ποζάρουν στοὺς σχολικοὺς χώρους, στοὺς δρόμους καὶ στὰ καταστήματα, στὰ θέατρα καὶ στὴ Βουλὴ τῶν ̓Ελλήνων, ἐνῶ ταυτόχρονα ἡ ἀγριότητα κι ὁ φανατισμὸς εἶναι ἔκδηλος στὰ πρόσωπα τῶν δογματικῶν νεοελλήνων... Καὶ δὲν θὰ μποροῦσε νὰ γίνη διαφορετικά... Μιὰ ἐποχή, ποὺ τὴ χτύπησε ἡ συμφορὰ τῆς ἰσότητος καὶ τοῦ καταναλωτισμοῦ, τοῦ τυφλοῦ δογματισμοῦ καὶ τῆς ποδοσφαιροποίησης τῶν πάντων, φυσικὸ εἶναι νὰ μὴν χρειάζεται τὴν Παιδεία. Γιατὶ ἡ Παιδεία δὲν ἀποτελεῖ μέσον θεραπείας ἀσθενῶν (ἀνθρώπων, κρατῶν ἢ ἐθνῶν), ἀλλὰ «ἕτερον ἥλιον τοῖς πεπαιδευμένοις», σύμφωνα μὲ τὸν ̓Ηράκλειτο... Καὶ τὸ ἑλληνικὸ κράτος, κατὰ γενικὴν ἐκτίμησιν καὶ παραδοχήν, νοσεῖ καὶ μάλιστα βαρέως. ̓Ακαλαίσθητο οἶκοδόμημα, κτισμένο ἄνευ σχεδίου καὶ προγραμματισμοῦ, βασισμένο σ ̓ ἕνα «λάθος» (Ναυαρῖνο) καὶ βαμμένο μὲ τὸ ἀθῶο αἷμα τοῦ πρώτου καὶ μοναδικοῦ “Ἕλληνα κυβερνήτου του, φυσικώτατο εἶναι νὰ ταλαντεύεται ἀδιάκοπα καὶ νὰ στηρίζη τὴν ἐπιβίωσή του στὴν ἄγνοια. Τοιουτοτρόπως, κι ἐνῶ ἐπαγγέλλεται καὶ φορολογεῖ τοὺς πολίτες του γιὰ Παιδεία (Ξ μόρφωση, ἐξαλήθευση), τοὺς παρέχει ἐκπαίδευση (Ξ διαμόρφωση συντηρητῶν καὶ χειροκροτητῶν του) καὶ μάλιστα κακῆς ποιότητος... « Ἢ ἐξάρτησις τῆς ἐκπαιδεύσεως ἀπὸ τὸ (κακῶς λεγόμενον) Ὑπουργεῖον Παιδείας εἶναι πάντοτε ἀπόλυτος... Οἱ διορισμοὶ κι αἱ ἐκκαθαρίσεις τοῦ καθηγητικοῦ προσωπικοῦ γίνονται πάντοτε μὲ κυβερνητικὴν πρωτοβουλίαν... Ὅλων αἱ σπουδαὶ εἶναι προσανατολισμέναι εἰς τὰς ἀνάγκας ἐκείνων ποὺ θὰ φθάσουν ἕως τὴν ἀνωτάτην βαθμῖδα καὶ εἰς τὰς ἰδεολογικὰς καὶ ἄλλας ἀπαιτήσεις τῶν κοινωνικῶν ὁμάδων, ποὺ ἐλέγχουν τὰ πράγματα», ὁμολογεῖ ὁ προαναφερθείς ὑπουργός. Κι ὅμως οἱ ὑπουργοὶ κι οἱ κυβερνήσεις στὶς ὁποῖες ἀνήκουν ἔρχονται καὶ παρέρχονται --- συνηθέστατα βλέπουμε μάλιστα ν ̓ «ἀναδομοῦνται», ν ̓ «ἀναβαθμίζωνται» ἢ νὰ καθαιροῦνται ὑπουργοὶ Παιδείας (ἰδίως ἂν ἀστοχήσουν καὶ κάνουν λόγο περὶ ἐξελληνισμοῦ τῆς Παιδείας ἢ περὶ ἀρχαίων ἑλληνικῶν ἢ περὶ ἑλληνικῆς γλώσσας καὶ ἱστορίας)---, ἐνῶ ἡ ἐκπαιδευτικὴ ως