ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
134ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1993
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Μονοθεϊσμός και Δωδεκάθεο — ΚΟΥΤΟΥΛΑΣ, ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ
- Τα περί του Διός ή "Δίων" — ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ, ΤΑΤΙΑΝΗ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΟΥΤΟΥΛΑΣ.᾽
«Ν[ονοθεϊῖσμὸς» καὶ «Δωδεκάθεον)
1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ
Στὶς μέρες µας παρατυρεῖται ἡ ὕπαρξη μιᾶς «κινήσεως», ἡ ὁποία φαίνεται νὰ
ἀποσχοπεῖ στὴν ἐπιδίωξη «ἀνασύστασης τῆς θρησκείας τοῦ Δωδεκαθέου». Στὸ ἐ-
ξωτερικὸ ἐπίσης ἐδῶ καὶ μερικὰ χρόνια ἔχει γίνει ὁρατὴ μιὰ παρόμοια προσπάθεια
ἀπὸ διαφόρους «κύκλους» καὶ «ὁμίλους ἑλληνιστῶν». ᾿Επειδὴ τέτοιου εἴδους χινή-
σεις, πέρα ἀπὸ τὶς τυχὸν ἁγνές τους φιλελληνικὲς προθέσεις, κρύβουν καὶ κάποιους
ἀντικειμενικοὺς χινδύνους, ποὺ κυμαίνονται μεταξὺ δογματισμοῦ καὶ ρομαντισμοῦ
(ποὺ κάποτε προδίδει τουλάχιστον ἀφέλεια), θεωροῦμε σχόπιµο: α) νὰ καταγρά-
ψουμε τὸ νοηματικὸ περιεχόµενο τῆς ἔννοιας «θεός», ὅπως ὑπάρχει ὡς κοινὸ ὑπό-
στρωµα στὰ σημαντικότερα ἀρχαῖα ἑλληνικὰ κείµενα (π.χ. Προσωκρατικοί, Πλά-
τωνας, Τραγωδία, ᾿Ορφικά, ᾿Ομηρικὰ "Ἔπη, Σοφιστές, Στωικοὶ κ.λπ.), β) νὰ ἰ-
χνηλατήσουμε τὴν «θεολογικὴ» διδασκαλία τῶν μυστηρίων (᾿Ορφικῶν, Πυθαγο-
ρείων, ᾿Ελευσινίων), ὅπως μᾶς ἔχει διασωθεῖ αὐτὴ στοὺς πανάρχαιους ᾿Ορφικοὺς
΄Ὕμνους (τοὺς ὁποίους ἡ πιὸ συντηρητικὴ χρονολόγηση ἀνάγει στὸν Ί4ο αἰ. π.Χ.:
βλ. «Τὰ ᾿Ορφικᾶ» ἐπιμ. [.Δ. Πασσᾶ, ἐκδ. ἐγκυκλοπαιδείας τοῦ «ΗΛΙΟΥ», σελ. 101-
110).
Τὰ περὶ τοῦ Διὸς ἢ τῶν «Διῶν»
Τὸ ὄνομα Δίας ()1-45) δὲν ἀνῆκε εἰς ἕνα συγκεκριμένον πρόσωπον, ἀλλὰ ἦτο
τίτλος, ὁ ὁποῖος ἀπεδίδετο εἰς διαφόρους «βασιλεῖς» κατὰ τὴν μακρὰν περίοδον τῆς
πρωτοϊστορίας τοῦ "Ελληνικοῦ "Ἔθνους. Τὸ ὄνομα Ὠί-Ας κατάγεται ἀπὸ τὴν μονο-
σύλλαβον πρωτογλῶσσαν, ἡ ὁποία ὠμιλεῖτο εἰς τὸν ᾿Ελλαδικὸν χῶρον ἀπὸ τὴν
παλαιολιθικὴν ἐποχήν. Εἶναι ἀδιανόητον νὰ παραδέχεται κάποιος, ὅτι κατὰ τὴν
παλαιολιθικὴν ἐποχὴν ὁ ἐλλὸς-κυνηγὸς-θηρευτὴς ἢ ὁ ἐλλὸς-κτηνοτρόφος-λιθοξό-
ος-οἰκοδόμος ἐχέφρων ἄνθρωπος τοῦ ἑλληνικοῦ χώρου ἦτο ἄλαλος ἢ ἐχρησιμο-
ποιοῦσε ἀνάρθρους κραυγάς. ὋΟ «ἐχέφρων» τοῦ χώρου τούτου, ὅταν ἀκόμη ἡ Εὐ-
ρώπη ἐκαλύπτετο ὑπὸ παγετώνων, εἶχε γλῶσσαν καὶ συνενοεῖτο μετὰ τῶν συναν-
θρώπων του. 'Η πρωτογλῶσσα αὐτὴ ἀνεπτύχθη πρὶν 50.000 ἔτη περίπου καὶ ἦτο
μονοσύλλαβος (βλ. Α. Πουλιανός, εἰς «Δαυλόν», τεῦχος /26-29).
Κλάδοι τῆς ᾿Ιατρικῆς, ὅπως ἡ ᾿Ανατομία, ἡ Φυσιολογία, ἡ Νευρολογία, ἡ Βιο-
λογία, μᾶς ὁδηγοῦν εἰς τὸ νὰ ἀντιληφθῶμεν πῶς ἐγεννήθη ἡ πρωτογλῶσσα καὶ πῶς
καὶ διατὶ ἐξειλίχθη. Διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γλώσσης ἐπενήργησαν δύο παράγοντες.
Πρῶτον ἡ ἀνάπτυξις «φωνητικῶν χορδῶν» εἰς τὸν λάρυγγα τοῦ ἀνθρώπου καὶ δεύ-
τερον, καὶ σπουδαιότερον, ἡ ἀνάπτυξις εἰς τὸν ἐγκέφαλον ἑνὸς εἰδικοῦ τμήματος,
τὸ ὁποῖον ἀποκαλεῖται «κέντρον τοῦ λόγου». Τοῦτο συνδέεται μὲ τὰ ἡμισφαίρια τοῦ
ἐγκεφάλου, τὰ ὁποῖα θεωροῦνται ἔδρα τῆς νοήσεως καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ κέντρου ἐκπο-
ρεύονται ὅλαι αἱ «ἐντολαί», διὰ νὰ ἐκφωνηθοῦν αἱ κατάλληλοι λέξεις. Τὰ «κέντρον
λόγου» ἐδημιουργήθη κατὰ τὴν γενικὴν ἐξέλιξιν, ἀνατομικὴν καὶ φυσιολογικήν,
τοῦ ἐγκεφάλου, ἡ ὁποία ὡδήγησεν τὴν μετάβασιν τοῦ προανθρώπου εἰς τὸν πρω-
τάνθρωπον καὶ κατόπιν εἰς τὸν ἐχέφρονα ὁμιλοῦντα ἄνθρωπον. «Κέντρον λόγου»
δὲν ἀνεπτύχθη εἰς τὰ ζῶα.
--- ..