ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
134ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1993
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ελίκη: Στα ίχνη μιας πανάρχαιας νέας "Πομπηίας" κάτω από το Αιγαίο — ΚΟΥΤΡΟΥΒΕΛΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Κείμενο φύλλου
ΚΩΝ. Β. ΚΟΥΤΡΟΥΒΕΛΗΣ
ΕΛΙΚΗ: Στὰ ἴχνη μιᾶς πανάρχαιας
νέας «Πομπηίας» κάτω ἀπὸ τὸ Αἴγιο
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Στὸ φύλλο τῆς [1-7-9] τῆς ἐφημερίδας «Καθημερινὴ»ν ἡ κ. ̓Ελένη Γαλάνη
μᾶς πληροφόρησε, ὅτι κατά τὶς διεξαγόμενες ἔρευνες γιὰ τὸν ἐντοπισμὸ τῆς ἀρχαίας
̓ Ελίκης στ ̓ ἀνατολικὰ τοῦ Αἰγίου ἀνεσύρθη τὸ πρῶτο γεωτρητικὸ δεῖγμα
μὲ ἴχνη τῆς ἀρχαίας πόλεως ἀπὸ βάθος 40 μέτρων. Τὸ βάθος τοῦ «τάφου» τῆς ἀρχαίας
"Ελίκης, καθὼς καὶ ὅλη ἡ τοπογραφικὴ ἀνάλυση (ὑπολογισμοὶ τῶν μορφολογικῶν
μεταβολῶν τοῦ χώρου, ἀναπαράστασή του πρὸ τοῦ καταποντισμοῦ,
τοπογραφικὸς χάρτης κ.λπ.) προσδιορίζονται καὶ ἀναλύονται στὴν εἰδικὴ μελέτη
μου, ποὺ δημοσιεύτηκε στὸ ὑπ ̓ ἀριθμ. [28 «Δελτίο» τῆς Γεωγραφικῆς ὝὙπηρεσίας
Στρατοῦ τὸ 1985.
Τὸ θέμα τῆς ἀρχαίας ̓ Ελίκης ἀναβίωσε δι ̓ ἐνεργειῶν τοῦ ἀειμνήστου δημάρχου
Αἰγίου Γεωργίου Παναγοπούλου. Διὰ μέσου τούτου, λίγες ἡμέρες πρὶν
πεθάνει, διετέθησαν ἀνάλογα ἀντίτυπα τῆς παραπάνω μελέτης στὴν ἀρχαιολόγο
Δώρα Κατσανοπούλου καὶ στοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου Κόρνελ τῆς
Νέας ̓Υόρκης κ.κ. Σότερ καὶ Κρόνσηλδ πρὸς ἐνημέρωσή τους γιὰ τὴν ἔναρξη
τῶν ἐρευνῶν τους τὸ 19868. ̓Η ἐνέργεια αὐτὴ μπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ σὰν μιὰ ἕλληνικὴ
προσφορά σὲ ἀνύποπτο χρόνο πρὸς τὴ διεθνῆ ἐπιστημονικὴ κοινότητα γιὰ
τὸν ἐντοπισμὸ καὶ ἀνακάλυψη τῆς θαμμένης πολιτείας, ἡ ὁποία κρύβει πολὺ περισσότερα
ἀπὸ ὅσα περιμένουν οἱ εἰδικοί.
2. ΤῸ ΓΕΓΟΝΟΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΟΝΤΙΣΜΟΥ
Ἢ πόλη τῆς ἀρχαίας ̓ Ελίκης κατεποντίσθη αὔτανδρος. Κανεὶς δὲν διεσώθη
τοῦ φοβεροῦ σεισμοῦ τοῦ 372 πρὸ Χριστοῦ καὶ τοῦ ἐπελθόντος στὴ συνέχεια κύματος
τῆς θαλάσσης, ὅπως μᾶς πληροφορεῖ ὁ Παυσανίας. Τὴν μαρτυρία αὐτὴ ἕνα
καὶ μόνο γεγονὸς τὴ δικαιολογεῖ. 'Η τοπικὴ καθίζηση τῆς περιοχῆς, ὅπου ἧταν
κτισμένη ἡ πολιτεία, ἡ ὁποία κατὰ τὸν ̓ Ηρακλείδη (περὶ τὸ 330 π.Χ.) ἀπεῖχε
τῆς θαλάσσης 12 στάδια (2200 μέτρα περίπου). ̓Η καθίζηση ἔφθασε σὲ ἀρκετὸ
βάθος, καὶ καταπλακώθηκε ὅλη ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὰ ὑπεράνω τῆς πόλεως κατρακυλήσαντα
χώματα, πέτρες, δένδρα κ.λπ., τὰ ὁποῖα ἀκολούθησαν τὴν κατακόρυφο
ἀποκοπὴ τῆς περιοχῆς ἀπὸ ὕψους 320 περίπου μέτρων ἐκ τῶν ὑπωρειῶν τοῦ σημερινοῦ
ὑψώματος ποὺ φέρει τὸ ὄνομα Κολοκοτρώνης.
'Ο χῶρος ἐντοπισμοῦ κατὰ πρῶτον ὑποδεικνύεται ἀπὸ τὸν Παυσανία, τοποθετούμενος
ἀμέσως μετὰ τὸν ποταμὸ Σελινοῦντα καὶ σὲ ἀπόσταση 40 σταδίων (περίπου
7500 μέτρων) ἀπὸ τὸ Αἴγιο. Κατὰ δεύτερον λόγον ἡ ἀπόδειξη τούτου φαίνεται
ἀκόμη καὶ σήμερα στὴ μορφολογία τῶν ὑπωρειῶν τοῦ ὑψώματος Κολοκοτρώνης,
ἡ ὁποία σήμερα παρουσιάζει μιὰ πολὺ μεγάλη κλίση στὰ νότια τῶν σημερινῶν
χωριῶν Σελινοῦντος καὶ ̓ Ελίκης, ὅπως φαίνεται στὸν τοπογραφικὸ
χάρτη. 'Η κλίση αὐτὴ στὸν καιρὸ τοῦ καταποντισμοῦ πρέπει νὰ ἦταν σχεδὸν