ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
134ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1993
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ελίκη: Στα ίχνη μιας πανάρχαιας νέας "Πομπηίας" κάτω από το Αιγαίο — ΚΟΥΤΡΟΥΒΕΛΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΚΩΝ. Β. ΚΟΥΤΡΟΥΒΕΛΗΣ
ΕΛΙΚΗ: Στὰ ἴχνη μιᾶς πανάρχαιας
νέας «Πομπηίας» κάτω ἀπὸ τὸ Αἴγιο
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Στὸ φύλλο τῆς [1-7-9] τῆς ἐφημερίδας «Καθημερινὴ»ν ἡ κ. ᾿Ελένη Γαλάνη
μᾶς πληροφόρησε, ὅτι κατά τὶς διεξαγόμενες ἔρευνες γιὰ τὸν ἐντοπισμὸ τῆς ἀρ-
χαίας ᾿ Ελίκης στ᾿ ἀνατολικὰ τοῦ Αἰγίου ἀνεσύρθη τὸ πρῶτο γεωτρητικὸ δεῖγμα
μὲ ἴχνη τῆς ἀρχαίας πόλεως ἀπὸ βάθος 40 μέτρων. Τὸ βάθος τοῦ «τάφου» τῆς ἀρ-
χαίας "Ελίκης, καθὼς καὶ ὅλη ἡ τοπογραφικὴ ἀνάλυση (ὑπολογισμοὶ τῶν μορ-
φολογικῶν μεταβολῶν τοῦ χώρου, ἀναπαράστασή του πρὸ τοῦ καταποντισμοῦ,
τοπογραφικὸς χάρτης κ.λπ.) προσδιορίζονται καὶ ἀναλύονται στὴν εἰδικὴ μελέ-
τη μου, ποὺ δημοσιεύτηκε στὸ ὑπ᾽ ἀριθμ. [28 «Δελτίο» τῆς Γεωγραφικῆς ὝὙπη-
ρεσίας Στρατοῦ τὸ 1985.
Τὸ θέμα τῆς ἀρχαίας ᾿ Ελίκης ἀναβίωσε δι᾽ ἐνεργειῶν τοῦ ἀειμνήστου δη-
μάρχου Αἰγίου Γεωργίου Παναγοπούλου. Διὰ μέσου τούτου, λίγες ἡμέρες πρὶν
πεθάνει, διετέθησαν ἀνάλογα ἀντίτυπα τῆς παραπάνω μελέτης στὴν ἀρχαιολόγο
Δώρα Κατσανοπούλου καὶ στοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου Κόρνελ τῆς
Νέας ᾿Υόρκης κ.κ. Σότερ καὶ Κρόνσηλδ πρὸς ἐνημέρωσή τους γιὰ τὴν ἔναρξη
τῶν ἐρευνῶν τους τὸ 19868. ᾿Η ἐνέργεια αὐτὴ μπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ σὰν μιὰ ἕλλη-
νικὴ προσφορά σὲ ἀνύποπτο χρόνο πρὸς τὴ διεθνῆ ἐπιστημονικὴ κοινότητα γιὰ
τὸν ἐντοπισμὸ καὶ ἀνακάλυψη τῆς θαμμένης πολιτείας, ἡ ὁποία κρύβει πολὺ πε-
ρισσότερα ἀπὸ ὅσα περιμένουν οἱ εἰδικοί.
2. ΤῸ ΓΕΓΟΝΟΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΠΟΝΤΙΣΜΟΥ
Ἢ πόλη τῆς ἀρχαίας ᾿ Ελίκης κατεποντίσθη αὔτανδρος. Κανεὶς δὲν διεσώθη
τοῦ φοβεροῦ σεισμοῦ τοῦ 372 πρὸ Χριστοῦ καὶ τοῦ ἐπελθόντος στὴ συνέχεια κύ-
ματος τῆς θαλάσσης, ὅπως μᾶς πληροφορεῖ ὁ Παυσανίας. Τὴν μαρτυρία αὐτὴ ἕ-
να καὶ μόνο γεγονὸς τὴ δικαιολογεῖ. 'Η τοπικὴ καθίζηση τῆς περιοχῆς, ὅπου ἧ-
ταν κτισμένη ἡ πολιτεία, ἡ ὁποία κατὰ τὸν ᾿ Ηρακλείδη (περὶ τὸ 330 π.Χ.) ἀπεῖχε
τῆς θαλάσσης 12 στάδια (2200 μέτρα περίπου). ᾿Η καθίζηση ἔφθασε σὲ ἀρκετὸ
βάθος, καὶ καταπλακώθηκε ὅλη ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὰ ὑπεράνω τῆς πόλεως κατρακυ-
λήσαντα χώματα, πέτρες, δένδρα κ.λπ., τὰ ὁποῖα ἀκολούθησαν τὴν κατακόρυφο
ἀποκοπὴ τῆς περιοχῆς ἀπὸ ὕψους 320 περίπου μέτρων ἐκ τῶν ὑπωρειῶν τοῦ ση-
μερινοῦ ὑψώματος ποὺ φέρει τὸ ὄνομα Κολοκοτρώνης.
'Ο χῶρος ἐντοπισμοῦ κατὰ πρῶτον ὑποδεικνύεται ἀπὸ τὸν Παυσανία, τοποθε-
τούμενος ἀμέσως μετὰ τὸν ποταμὸ Σελινοῦντα καὶ σὲ ἀπόσταση 40 σταδίων (πε-
ρίπου 7500 μέτρων) ἀπὸ τὸ Αἴγιο. Κατὰ δεύτερον λόγον ἡ ἀπόδειξη τούτου φαί-
νεται ἀκόμη καὶ σήμερα στὴ μορφολογία τῶν ὑπωρειῶν τοῦ ὑψώματος Κολοκο-
τρώνης, ἡ ὁποία σήµερα παρουσιάζει μιὰ πολὺ µεγάλη κλίση στὰ νότια τῶν ση-
μερινῶν χωριῶν Σελινοῦντος καὶ ᾿ Ελίκης, ὅπως φαίνεται στὸν τοπογραφικὸ
χάρτη. 'Η κλίση αὐτὴ στὸν καιρὸ τοῦ καταποντισμοῦ πρέπει νὰ ἦταν σχεδὸν