ΟΝΟΛΊΑΤΑ ΚΑΙ ΡΗΔΙΑΊΤΑ ᾿Ασάφεια καὶ ἀγραμματοσύνη Τὸ παρὸν κείµενο θὰ ἀσχοληθεῖ μὲ καθηγητὲς τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας σὲ πανεπιστή- μια. Εἰς βάρος τῶν καθηγητῶν αὐτῶν, ποὺ εἶναι συνεργάτες τοῦ «Βήματος», ἔχομε νὰ ποῦ- με δύο τινά: πρῶτον, ὡς ἐπιστήμονες στηρίζουν τὶς ἀπόψεις τους ὄχι μὲ λογικὰ [ἐπιστη- μονικὰ ἐπιχειρήματα, ἀλλὰ μὲ ἀφορισμοὺς καὶ πιθανότητες: δεύτερον, ὡς καθηγητὲς τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας παράγουν λόγον κάποτε ἀσαφῆ, μὲ γραμματικὰ/ συντακτικὰ κενά, ᾱ- κόμη καὶ λάθη. Παρεμπιπτόντως θὰ ἐπισημάνομε καὶ τὸ δημοσιογραφικὸ/λαϊκιστικὸ ὕ- φος τοῦ λόγου τῶν πανεπιστημιακῶν αὐτῶν παραγόντων. Ι. ᾽Αφορισμοὶ καὶ πιθανότητες Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης: «Πενία καὶ πόρος», 25 Ιανουαρίου 1987: α) «Κατ᾽ ἀρχὴν πρέπει νὰ δηλωθεῖ ὅτι εἰδικὰ ἡ γλωσσικὴ ἀγωγή... τῶν μαθητῶν ᾱ- σκεῖται σήµερα στὸ Δημοτικὸ καὶ στὸ Γυμνάσιο μὲ πολὺ καλύτερο τρόπο ἀπ᾽ ὅ,τι συνέ- βαινε τοῦτο στὸ πρόσφατο ἀκόμη παρελθόν». Δηλαδή, τάδε ἐδήλωσεν ὁ Μαρωνίτης, ὁ- φείλετε νὰ τὸν πιστεύσετε. β) «Τὸ ἰδεολόγημα (;) τῆς ἑνιαίας ἑλληνικῆς γλώσσας... δὲν εἶναι µόνο ἀντιεπιστημο- νικό, ἀλλὰ θὰ μᾶς ὁδηγοῦσε καὶ σὲ διδακτικὸ ἀδιέξοδο». ᾿Ο κύριος καθηγητὴς ἀρνεῖται ἀφοριστικὰ τὴ συνέχεια τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, ἀλλὰ δὲν τὸ ἀποδεικνύει, οὔτε «δηλώ- νευ τὴ δική του «ἐπιστημονικὴ» ἄποψη. Φάνης 1. Κακριδῆς: «Ξανὰ-μανᾶά», 23 Νοεμβρίου 1986: α) «Τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικα... δὲ γίνεται νὰ μὴν ἐπηρεάσουν τοὺς µαθητές... Εἶναι ἔτσι νὰ φοβηθοῦμε πὼς ὁ μαθητής... θὰ ἀκολουθήσει τοὺς δρόμους τῆς ἀρχαίας, νοθεύοντας τὴ φυσικὴ ροὴ τοῦ νεοελληνικοῦ λόγου... 'Ο μαθητὴς εἶναι πολὺ πιθανὸ νὰ προχωρήσει σὲ σχηματισμοὺς τοῦ τύπου τῶν µείζονων ἑνοτήτων καὶ διέβηκε». Γιὰ πρώτη φορὰ συναντοῦ- µε παρόμοια ἐπιχειρήματα: «Τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ δὲ γίνεται νὰ μὴν ἐπηρεάσουν...», «εἶναι ἔτσι νὰ φοβηθοῦμε...», «ὁ μαθητὴς εἶναι πολὺ πιθανὸ νὰ προχωρήσει...». ΄Όσο γιὰ τὰ πα- ραδείγµατα «τῶν µείζονων ἑνοτήτων» καὶ «διέβηκε», αὐτὰ δείχνουν τὴν παντελῆ ἀπουσία ἐμπνεύσεως. β) «Τὸ φυσοῦσαν καὶ δὲν κρύωνε», «τὰ θαλασσώνει ἀνεπανόρθωτα», «ποῦ νὰ φανταστεῖ ἀμέριμνος σὲ τί σφηκοφωλιᾶ πατοῦσε», «μιὰ πάσα στὸ Παιδαγωγικὸ ᾿Ινστιτοῦτο» καὶ ἅλ- λες ἐκφράσεις, ὅπως φαίνεται, θεωροῦνται ἰσχυρὰ ἐπιχειρήματα ἀπὸ τὸν κ. Κακριδῆ. Οἱ τίτλοι τῶν ἐπιφυλλίδων: α) «Πενία καὶ πόρος» -- ἀσαφής, ἀσαφέστατος, β) «Ξανάᾶ- µανα».--- (0). Π. ᾿Ασάφειες, γραμματικὰ (συντακτικὰ) κενὰ Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης: «Πενία καὶ πόρος»: «Ἔστω καὶ δύσθυμος, προφανῶς, κορεσµός, ὅπως ὑποθέτω, καὶ πολλοὶ ἀναγνῶστες τοῦ πρόσφατου ἡμερήσιου, περιοδικοῦ, ραδιοφωνικοῦ καὶ τηλεοπτικοῦ Τύπου, ὅπου ἡ σχετικὴ συζήτηση παρατείνεται καὶ ἐλέγχεται συχνὰ ἀλλοπρόσαλλη». Πρῶτον, τὸ ἀπόσπασμα ἔχει µόνον ἐξαρτημένες προτάσεις. ᾿Απὸ ποῦ ὅμως ἐξαρτῶ- νται αὐτές, ἀφοῦ λείπει ἡ κύρια πρόταση; Συντακτικἡ ἀναπηρία ἑκατὸ τοῖς ἑκατό! Δεύτε- ρον, τὸ παρέµβλητο ἐπίρρημα «προφανῶς» καὶ ἡ παρέµβλητη πρόταση «ὅπως ὑποθέτω» ἀλληλοαποκλείονται λογικῶς: ἢ τὸ πρῶτο ἢ ἡ δεύτερη. Τρίτον, τὸ ἐπίρρημα «ὅπου» εἶναι τοπικὸ καὶ ἀποκλείεται νὰ χρησιμοποιηθεῖ γιὰ τὸν Τύπο, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι τόπος. 'Ύπο- θέτοµε, ὅτι ὁ παραγωγὸς τοῦ όυγκεκριµένου λόγου ἤθελε νὰ ἀποφύγει τὸ «καθαρευουσιά- νικο» ὁ ὁποῖος Τύπος. Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης: «Πολιτιστικὰ μονότονα» --- «Περὶ ὄνου σκιᾶς», 22 Μαρτίου 1992: α) «Ὅταν τὰ προηγούμενα ἐπιχειρήματα συντάσσονται, συστήνονται ὡς νηφάλια καὶ ρεαλιστικὴ κριτικὴ τῆς διανόησης καὶ τῶν διανοουμένων τοῦ καιροῦ μας, πρὸς ἀκύρωση τῆς ἀντίπαλης, ἂν ὑπάρχει, θεωρίας. ᾿Η ὁποία, στὴν περίπτωση αὐτή, διαβάλλεται γιὰ ἰ- " δεοληπτικὴ προσήλωση σέ, ἐξαντλημένες ἀπὸ καιρὸ πιά, φόρμες τῆς διυνοητικῆς συμπε-