ΚΑΛΛΙΜΑΧΟΣ ΔΙΟΓΕΝΟΥΣ Ἢ Οὐαλλο- ]ρλανδικὴ γραφὴ Όραπι ΕΠΑΛΗΘΕΥΕΤΑΙ Η ΠΡΟ:ΤΣΤΟΡΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΙΣ ΒΡΕΤΑΝΝΙΚΕΣ ΝΗΣΟΥΣ Ἢ γραφὴ Όραπι, συναντώμενη στὴν ̓[ρλανδία καὶ στὴν Οὐαλλία, δὲν ἔχει ἀπασχολήσει τοὺς ἱστοριοδίφες. Οἱ γνῶμες τῶν γλωσσολόγων διχάζονται. Κατὰ μίαν ἄποψη (1εΏδεΏ, Αγηϊζ, ΤΗΓΠΕΥΘΕΙ) «κατατάσσεται στὶς γραφὲς νεώτερων χρόνων» καὶ ἀποτελεῖ παραχλάδι τῶν «κρυπτογραφήσεων» τῆς Ρουνιωκῆς γραφῆς (Ῥωπατ) (βλέπε προηγούμενο τεῦχος «Δαυλοῦ»). Κατ’ ἄλλους (ΒΏταξῃ, Μαεα]ειετ, Οπ1άεμ, Μᾶς Νε!], 1. ΨεπΙισγες) «ἡ γραφὴ Όραπα τυγχάνει πανάρχαια ἔχουσα σχέση μὲ τὴ γραφὴ ΠιιπΒΥ μόνο στὸ σκέλος τῶν συλλαβῶν, οἱ ὁποῖες συναντῶνται ἀπὸ κοινοῦ». Ἢ γραφὴ Όραπι χαρακτηρίστηκε ὡς μία ἐκ τῶν πλέον «παραδόξων» γραφῶν, ἐπειδὴ «πρόκειται γιὰ ἕνα παιχνίδι γραμμῶν καθέτων καὶ ὁριζόντιων, συρόμενων κατὰ τρόπον, ὥστε κάθε συνδυασμὸς νὰ συνθέτει ἕνα γράμμα τοῦ ἀλφαβήτου». Ὁ ἰσχυρισμός αὐτὸς δὲν εὐσταθεῖ. ̓Εκεῖνο ποὺ ὑπάρχει εἶναι μιὰ ἁπλῆ ἀντιστοιχία μεταξὺ συγχεχριμένου ἀριθμοῦ γραμμῶν καὶ κάποιου γράμματος ἣ θέσης του σὲ ἕνα πλαίσιο. Ἢ διευκρίνηση ἔχει σημασία, γιὰ νὰ γίνει ἀντιληπτό, τί ἀκριβῶς ἐκπροσωπεῖ ἡ γραφὴ Όραπι. ̓Η γραφὴ Όραπι ἦταν γνωστὴ ἀκόμη στὴν ἐποχὴ τοῦ Μεσαίωνα. Περγαμηνὲς τοῦ 14ου αἰῶνα ἀναφέρουν τήν χρήση της, τὴν δομή της καὶ τὴν ἠχητικὴ ἀπόδοση τοῦ κάθε χαρακτῆρα. Δυστυχῶς ἡ γραφὴ αὐτὴ (ὅπως καὶ ἡ Βυπατ) εἶχε τὴν τύχη τῶν χρηστῶν της (Δρυΐδες), οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν ὑπὸ διωγμὸν ἀπὸ τοὺς καθολικοὺς ἐπισκόπους μὲ τὴν κατηγορία τῆς μαγείας. Λίγα περισώθηχαν σχετικῶς, ἀλλὰ ἀρκοῦν στοὺς ἐρευνητές. Κατ ̓ ἀντίθεσιν πρὸς τὴν Ἐωπαςγ, συναντώμενη κυρίως σὲ ὅπλα καί βραχογραφίες, ἡ Ορᾶπι εἶναι καθαρὰ γλῶσσα μηνυμάτων. Ἔχουν βρεθεῖ περίπου 350-400 ἐπιγραφὲς στὴν ̓Ιρλανδία (κομητεῖες Κεττγ καὶ (οτί), στὴν Οὐαλλία (Θεά 11]} καὶ στὴ Σκωτία, σκαλισμένες σὲ βράχο, ποὺ δείχνουν ὅτι κάποτε ἡ Όραπῃ χρησιμοποιήθηκε καὶ γιὰ μετάδοση ρητῶν ὑπὸ τύπον ὑποθηκῶν, οἱ ὁποῖες περνοῦσαν ἀπὸ γενεὰ σὲ γενεά. 'Ἡ Όραπι ἀποτελεῖται ἀπὸ τέσσερις ὁμάδες μὲ πέντε χαρακτῆρες ἑκάστη. Κάποιοι ἐρευνητὲς προσθέτουν καὶ μία πέμπτη ὁμάδα, ἀλλὰ οἱ ἐπικριτές τους ὑποστηρίζουν, ὅτι οἱ χαρακτῆρες τῆς τελευταίας ἀντιστοιχοῦν σὲ σημεῖα στίξεως. Γιὰ τὴν πέμπτη ὁμάδα θὰ ἐπανέλθουμε σὲ ἑπόμενο τεῦχος τοῦ «Δαυλοῦ» ἀναλύοντας τὶς ἀπόχκρυφες πτυχὲς τῆς Όραπι. "ἔχοντας ὑπόψη τὶς ἠχητικὲς ἀντιστοιχίες, θεωροῦμε ὅτι μᾶλλον εὐσταθεῖ, ὅτι οἱ ὁμάδες εἶναι τέσσερις, ἐφόσον οἱ 20 χαρακτῆρες ὑπεραρκοῦν, γιὰ νὰ καλύψουν εὐρεῖα ἔχταση λεχτικῶν ἀποδόσεων. Ἢ ὁμάδα ὀνομάζεται «Αἰοπιε»: ἡ λέξη σημαίνει «οἰκογένεια» ἣ «εἶδος» στὰ ἰρλανδικά. Πρόκειται γιὰ μιὰ νοητὰ συνεχῆ κάθετο, ἐπὶ τῆς ὁποίας σύρονται ὁριζόντιες (στὶς 3 πρῶτες ὁμάδες) ἣ διαγώνιες (στὴν 4η ὁμάδα) γραμμές. 'Ο μεμονωμένος συνδυασμὸς κάθετου καὶ ὁριζόντιων ἢ διαγώνιων γραμμῶν συνθέτει τὸν «χαρακτῆρα», ὁ ὁποῖος φέρει μία ἠχητικὴ «ταυτότητα» (π.χ. Ύπα, Ἐπτι, Ὢς ρ). "Αν δὲν εἶχε βρεθεῖ ἡ γραφὴ Ἐωπαι στὴν Σκανδιναυία καὶ στὶς ἴδιες ὑπὸ ἐξέτασιν περιοχὲς τῆς ̓Ιρλανδίας καὶ τῆς ̓ Αγγλίας, θὰ μποροῦσε ἴσως νὰ λεχθεῖ, ὅτι πρό-