ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΥΚΟΡΒΙΣΤΑΣ Τὸ Θέατρο στὸν Διαερωτισμὸ τοῦ 21 Δυστυχῶς δι ̓ ἐμᾶς τοὺς νεώτερους Ἕλληνες ἡ ἐπίσημη ἱστορία ἀποκρύπτει ἐπιμελῶς ἐπὶ 170 περίπου χρόνους τὸ ἰδεολογιχὸν ὅραμα, τὸ ὁποῖον ὡδήγησε τοὺς ἀγωνιστὲς εἰς τὴν ̓Επανάστασιν τοῦ 1821. "Αλλοι θέλουν τοὺς Ἕλληνες νὰ ἐπαναστατοῦν «γιὰ τοῦ Χριστοῦ τὴν πίστη τὴν ἁγία» καὶ ἄλλοι θεωροῦν τὸ ̓21 ὡς μίαν προμαρξιστιχὴν κοινωνικὴν ἐπανάστασιν. Οἱ θέσεις αὐτὲς βεβαίως ἀπέχουν ᾱπὸ τὴν ἀλήθεια. Προσεπάθησαν καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ νὰ ἑρμηνεύσουν τὰ γεγονότα, τοποθετώντας τα εἰς τὴν προκρούστεια κλίνη τῶν ἰδεολογιῶν των. Καὶ ἀσφαλῶς δὲ πρέπει νὰ παραγνωρίζεται,͵ ὅτι δὲν ἐδίστασαν νὰ παραχαράξουν καὶ τὰ ἴδια τὰ γεγονότα. Ποία ὅμως ἤτο ἡ ἀλήθεια; Ποῖον ἦτο τὸ ἰδεολογικὸν ὑπόβαθρον τοῦ 21; Διὰ νὰ ἀναστηθη τὸ Γένος, ἡ πνευματικὴ ἡγεσία του διεχήρυσσε τὴν ἀνάγκη, ὁ ἑλληνισμὸς πρωτίστως νὰ ἐπανασυνδεθῆη μὲ τὶς ρίζες του καὶ κατόπιν νὰ διεκδικήσει τὴν ἐλευθερία του. "Ηθελαν οἱ Ἕλληνες διανοούμενοι, τὸ νέον ἑλληνικὸν κράτος, τὸ ὁποῖον θὰ ἐδημιουργεῖτο, νὰ ἔχει τραφῇ ἐνωρίτερον ἀπὸ τὴν μητέρα-μήτρα τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος. 'Η Μεγάλη ̓Ιδέα καὶ τὸ Βυζαντινὸ πρότυπο εἶναι ἐφευρήματα τοῦ 19ου αἰῶνος. Τὴν προσπάθειάν τους αὐτὴν ἐστήριξαν οἱ πνευματικοὶ ἡγέτες τῆς ἐποχῆς ἐκείνης εἰς τὴν εὑρεῖαν διάδοσιν τῆς ἱστορίας τῆς ἀρχαίας ̓ Ελλάδος καὶ τῆς φιλοσοφίας τῶν ἀρχαίων προγόνων. Τὸ ἰδεολογικὸν αὐτὸ πρότυπον τοῦ ̓2Ί προσεπάθησαν νὰ τὸ στηρίξουν ἀκόμα καὶ μὲ τὸ Θέατρον. ἕνα Θέατρον ἐπαναστατικὸν ἀλλὰ καὶ συγχρόνως διδακτικὸν διὰ τοὺς "Ἓλλληνας εἰς τὸν ἀγῶνα τους ν ̓ ἀποκτήσουν ἐκ νέου ἐπαφὴν μὲ τὴν ἀρχαία δόξα τοῦ "Ελληνισμοῦ. 'ΗἩ Εὐρώπη ἀπὸ τὸν 16ο αἰῶνα εἶχε στραφεῖ εἰς τὸ ἀρχαῖον ἑλληνικὸν πνεῦμα. 'Ο εὐρωπαϊχκὸς διαφωτισμὸς ἐπηρέασε τοὺς ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι ζοῦσαν εἰς τὴν ξένην, ἰδίως αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἐζοῦσαν εἰς τὴν Γαλλία. Ἢ πλημμυρὶς τῶν ἐχδόσεων τῶν ἀρχαίων συγγραφέων ἐξύπνησε τὸ κοιμώμενον ἐθνικὸν φρόνημα. Καὶ ἀμέσως οἱ “Ἕλληνες τοῦ ἐξωτεριχοῦ, βοηθούμενοι ἀπὸ τὴν καλὴν των οἰκονομικὴν κατάστασιν, ἠθέλησαν νὰ μεταφέρουν τὶς γνώσεις αὐτὲς εἰς τὴν πατρίδα. ̓ Αχολουθοῦν ἀλλεπάλληλες ἑλληνικὲς ἐκδόσεις καὶ ἱδρύονται ἐφημερίδες. Μεγάλος ἀριθμὸς μαθημάτων προστίθεται εἰς τὰ ἑλληνικὰ σχολεῖα. Τότε ἀντιδρᾶ τὸ Φανάριοι Ο πατριάρχης Γρηγόριος Ε' ́ ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ̓Επανάστασιν ἀφώρισεν προηγουμένως τὰ γράμματα. Η ̓Εχκλησία ἐδέχετο ὡς γνῶσιν μόνον τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ̓Οκτωήχου καὶ τὶς τέσσερις πράξεις τῆς ἀριθμητικῆς. «Τὰ δὲ μαθηματικὰ καὶ ἡ φυσικὴ τῶν ἀθέων Γάλλων», ἔλεγον. Τὸ Θέατρον εἶχε καταδιωχθεῖ ἀγρίως καὶ ἐσίγησεν ἐπὶ αἰῶνες. Εἰς τοὺς χρόνους τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοχρατορίας οἱ μόνες θεατρικὲς παραγωγὲς ἧσαν μικρὲς σάτιρες καὶ κυρίως ἀποσπάσματα ἀρχαίων τραγωδιῶν, οἱ παραστάσεις τῶν ὁποίων εἶχον μᾶλλον ἰδιωτικὸν χαρακτῆρα παρὰ δημόσιον. Ο Σάθας ἀναφέρει, ὅτι τὶς περισσότερες πληροφορίες διὰ τὸ μεσαιωνικὸν Θέατρον τὶς ἤντλησεν ἀπὸ τοὺς ἐναντίον του ἀφορισμοὺς τῆς ̓Εκκλησίας. Τόσον πολὺ μῖσος ἐνεφύσησεν ἡ ̓Εκκλησία ἐναντίον τοῦ Θεάτρου, ὥστε ἀκόμη καὶ εἰς τὸ τέλος τοῦ 19ου αἰῶνος μία οἰκοκυρὰ ἐκάλεσεν ἱερέα δι ̓ εὐχέλαιον καὶ ἀποκάθαρσιν τοῦ χώρου, μόλις ἐπληροφορήθη, ὅτι ὁ ἐνοικιαστής της ἤτο ἠθοποιός. Καὶ, τὸ τραγικώτερον εἰς τὸν ἠθοποιόν, ὁ ὁποῖος ἐθεω-