τς | ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩ Χριστόφορος Κολόμβος, ἕνας Ἕλλην εὐγενὴς Κύριε Λάμπρου, Εἰς τὰ «Αἴσιμα καὶ ̓ Αδήριτα» τοῦ τεύχους 133 τοῦ «Δαυλοῦ» σχολιάζεται μὲ ἀρίστην πρόθεσιν ἀσφαλῶς ἄρθρον τῆς «Μεσημβρινῆς) (10-11-92) περὶ τῆς ἑλληνικῆς καταγωγῆς τοῦ Χριστοφόρου Κολόμβου. Φοβοῦμαι ἐν τούτοις, ὅτι τὸ σχόλιον, ὡς ἔχει, δημιουργεῖ ἐντυπώσεις ἐν μέρει λανθασμένες, ἐν μέρει ἀτελεῖς, ἐξ οὗ καὶ θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ κάμω ἐπ ̓ αὐτοῦ τὶς ἕξῆς διορθωτικὲς καὶ συμπληρωματικὲς παρατηρήσεις: |) Τὸ ἄρθρον τῆς «Μ» ἐγράφη, ὅπως διεπίστωσα, ὄχι ἀπὸ συντάκτην ποὺ ἀνέγνωσεν ὁ ἴδιος τὸ ἐκδοθὲν τὸ {1982 βιβλίον τῆς Ειίπ Ο. Ὀυτ]ασῃετἩ/οἱρετ, ἀλλὰ βάσει στοιχείων ποὺ ἔδωσεν εἰς αὐτὸν ὁ ἐκ Χίου συγγραφεὺς κ. Γιάννης Περῖκος, ὁ ὁποῖος τὸ μετέφρασε καὶ ἐξέδωσε εἰς τὴν "Ἑλλάδα (1989). 2) Τὸ ἄρθρον τῆς «Μ», νομίζω, ὅτι ἀφήνει νὰ ἐννοηθεῖ σαφῶς, ὅτι ἡ συγγραφεὺς δὲν πρωτοτυπεῖ ἐντελῶς, ἀλλὰ «διατυπώνει τὴν πολυσυζητημένη ἐπαναστατικὴ θεωρία --ἀποτέλεσμα ἐρευνῶν τῶν τελευταίων τεσσάρων δεκαετιῶν--- μὲ ἀτράνταχτα στοιχεῖα, ὅτι ὁ διάσημος ἐξερευνητὴς ἦταν Ἕλλην τὴν καταγωγήν». Πρέπει νὰ τῆς ἀναγνωρισθῆ ὅμως, ὅτι, ἔνδιαφερθεῖσα διὰ τὸ θέμα τῆς καταγωγῆς τοῦ Κολόμβου ἤδη κατὰ τὸ [955, εἰργάσθη ἔκτοτε ἐντατικῶς καὶ συστηματικῶς. Προκειμένου νὰ συλλέξη ἐπὶ τόπου στοιχεῖα, ἐπεσκέφθη πολλὰς χώρας, καθὼς καὶ τὴν Χίον (τὸ 1979). 'Η ἔρευνά της προσεκόμισε πολλὰ καὶ ἐνδιαφέροντα νέα στοιχεῖα. 3) Εἰς τὸ ἄρθρον ὑπάρχουν καὶ ἀπόψεις περὶ τῆς σημασίας τῶν ἐπιθέτων «οἶομ καὶ (οἶοπῥο, ποὺ δὲν εὐσταθοῦν. Τὸ οοἶοπ ἦτο πολὺ κοινὸν παρωνύμιον τῶν ναυτικῶν καὶ πειρατῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ κατὰ τὸ “Οταπά Ἱ,ατοιςςε” σημαίνει (ἐκ τοῦ λατ. οοίοπις) ἄτομον ἐγκαταλεῖψαν τὴν χώραν του, διὰ νὰ ἐξερευνήση μίαν γῆν, νὰ ἐμπορευθῆ εἰς ἀποικίας κ.τ.λ. Τὸ οοΙοπ1ιθο ἦτο ἐπίσης κοινὸν ὄνομα εἰς τὴν Μεσόγειον καὶ ἐσήμαινεν «καπετάνιος» (Δ. Σισιλιᾶνος) Ὁ «Κολόμβος αὐτοαπεκαλεῖτο «Κριστομπᾶλ Κολόν, Ναύαρχος τοῦ ̓Ωκεανοῦ». «Κολὸν» καλοῦνται καὶ ὅλοι οἱ ἀπόγονοί του. Πῶς καὶ πότε τὸ Κολὸν ἔγινε Κολόμπο; ̓Ακουσία παρανόησις ἢ ἑκουσία ἀπάτη; 4) ̓ς πρὸς τὸν χρόνον ἐκδόσεως τοῦ βιβλίου τοῦ Δ. Σισιλιάνου, ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι τοῦτο ἐκυκλοφόρησεν εἰς δύο ἐκδόσεις, τὸ 1950 καὶ τὸ 1962. Πρέπει δὲ νὰ τονισθῆ ἐδῶ, ὅτι οὔτε ὁ Σισιλιᾶνος διεκδικεῖ τὰ πρωτεῖα. 'Ο ἴδιος ἀποκαλύπτει τὰ ἑξῆς περὶ τοῦ πραγματικοῦ πρωτοπόρου: « ̓ Ακριβεῖς καὶ πειστικᾶς πληροφορίας παρέχει εἰς τὸ ἐξαίρετον καὶ ἐξαντλοῦν τὸ ζήτημα βιβλίον του ὁ πρό τινος ἀποβιώσας ὁμογενὴς Σεραφεὶμ Κανούτας. Τὸ βιβλίον τοῦτο ὑπὸ τὸν τίτλον δετβαρἠίπῃ (Απουιίας; 'ΟμΓίςίορΗεΓ (οἰοπιθι». Α ΟτΓεεΚ ποδ[επιαπ’ (Χριστ. Κολόμβος, ἕνας ἕλλην εὐγενὴς) ἐξεδόθη εἰς Ν, "Ὑόρκην τὸ 1943. Τὸν σοφὸν μελετητὴν ἐνίσχυσε τότε εἰς τὴν ἔρευνάν του ἡ ̓Ελληνικὴ Πρεσβεία τῆς Οὐασιγκτῶνος, τῆς ὁποίας προϊστάμην». Δηλ. τοῦτο συνέβη ἀκριβῶς πρὸ πεντηκονταετίας, ὀρθῶς δὲ ἡ ὈιτίαςπετἨΝοἱρει ὑπολογίζει εἰς 4 δεκαετίας (μέχρι τοῦ 1982) τὴν διάρκειαν τῶν σχετικῶν ἐρευνῶν. 5) Ο Σισιλιᾶνος ἐπαναλαμβάνει βασικῶς μερικὰ τῶν σημαντικωτέρων -----