| τς ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩ Χριστόφορος Κολόμβος, ἕνας Ἕλλην εὐγενὴς Κύριε Λάμπρου, Εἰς τὰ «Αἴσιμα καὶ ᾿ Αδήριτα» τοῦ τεύχους 133 τοῦ «Δαυλοῦ» σχολιάζε- ται μὲ ἀρίστην πρόθεσιν ἀσφαλῶς ἄρθρον τῆς «Μεσημβρινῆς) (10-11-92) περὶ τῆς ἑλληνικῆς καταγωγῆς τοῦ Χριστοφόρου Κολόμβου. Φοβοῦμαι ἐν τούτοις, ὅτι τὸ σχόλιον, ὡς ἔχει, δημιουργεῖ ἐντυπώσεις ἐν μέρει λανθασμέ- νες, ἐν μέρει ἀτελεῖς, ἐξ οὗ καὶ θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ κάμω ἐπ᾽ αὐτοῦ τὶς ἕ- ξῆς διορθωτικὲς καὶ συμπληρωματικὲς παρατηρήσεις: |) Τὸ ἄρθρον τῆς «Μ» ἐγράφη, ὅπως διεπίστωσα, ὄχι ἀπὸ συντάκτην ποὺ ἀνέγνωσεν ὁ ἴδιος τὸ ἐκδοθὲν τὸ {1982 βιβλίον τῆς Ειίπ Ο. Ὀυτ]ασῃετ- Ἡ/οἱρετ, ἀλλὰ βάσει στοιχείων ποὺ ἔδωσεν εἰς αὐτὸν ὁ ἐκ Χίου συγγραφεὺς κ. Γιάννης Περῖκος, ὁ ὁποῖος τὸ μετέφρασε καὶ ἐξέδωσε εἰς τὴν "Ἑλλάδα (1989). 2) Τὸ ἄρθρον τῆς «Μ», νομίζω, ὅτι ἀφήνει νὰ ἐννοηθεῖ σαφῶς, ὅτι ἡ συγγραφεὺς δὲν πρωτοτυπεῖ ἐντελῶς, ἀλλὰ «διατυπώνει τὴν πολυσυζητηµέ- νη ἐπαναστατικὴ θεωρία --ἀποτέλεσμα ἐρευνῶν τῶν τελευταίων τεσσάρων δεκαετιῶν--- μὲ ἀτράνταχτα στοιχεῖα, ὅτι ὁ διάσηµος ἐξερευνητὴς ἦταν Ἕλλην τὴν καταγωγήν». Πρέπει νὰ τῆς ἀναγνωρισθῆ ὅμως, ὅτι, ἔνδιαφερ- θεῖσα διὰ τὸ θέµα τῆς καταγωγῆς τοῦ Κολόμβου ἤδη κατὰ τὸ [955, εἰργά- σθη ἔκτοτε ἐντατικῶς καὶ συστηματικῶς. Προκειμένου νὰ συλλέξη ἐπὶ τό- που στοιχεῖα, ἐπεσκέφθη πολλὰς χώρας, καθὼς καὶ τὴν Χίον (τὸ 1979). 'Η ἔρευνά της προσεκόµισε πολλὰ καὶ ἐνδιαφέροντα νέα στοιχεῖα. 3) Εἰς τὸ ἄρθρον ὑπάρχουν καὶ ἀπόψεις περὶ τῆς σημασίας τῶν ἐπιθέ- των «οἶομ καὶ (οἶοπῥο, ποὺ δὲν εὐσταθοῦν. Τὸ οοἶοπ ἦτο πολὺ κοινὸν πα- ρωνύμιον τῶν ναυτικῶν καὶ πειρατῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ κατὰ τὸ “Οταπά Ἱ,ατοιςςε” σηµαίνει (ἐκ τοῦ λατ. οοίοπις) ἄτομον ἐγκαταλεῖψαν τὴν χώραν του, διὰ νὰ ἐξερευνήση μίαν γῆν, νὰ ἐμπορευθῆ εἰς ἀποικίας κ.τ.λ. Τὸ οοΙοπ1ιθο ἦτο ἐπίσης κοινὸν ὄνομα εἰς τὴν Μεσόγειον καὶ ἐσή- µαινεν «καπετάνιος» (Δ. Σισιλιᾶνος) Ὁ «Κολόμβος αὐτοαπεκαλεῖτο «Κριστομπᾶλ Κολόν, Ναύαρχος τοῦ ᾿Ωκεανοῦ». «Κολὸν» καλοῦνται καὶ ὅ- λοι οἱ ἀπόγονοί του. Πῶς καὶ πότε τὸ Κολὸν ἔγινε Κολόμπο; ᾿Ακουσία παρανόησις ἢ ἑκουσία ἀπάτη; 4) ᾿ς πρὸς τὸν χρόνον ἐκδόσεως τοῦ βιβλίου τοῦ Δ. Σισιλιάνου, ἡ ἀλή- θεια εἶναι ὅτι τοῦτο ἐκυκλοφόρησεν εἰς δύο ἐκδόσεις, τὸ 1950 καὶ τὸ 1962. Πρέπει δὲ νὰ τονισθῆ ἐδῶ, ὅτι οὔτε ὁ Σισιλιᾶνος διεκδικεῖ τὰ πρωτεῖα. 'Ο ἴδιος ἀποκαλύπτει τὰ ἑξῆς περὶ τοῦ πραγματικοῦ πρωτοπόρου: «᾿ Ακριβεῖς καὶ πειστικᾶς πληροφορίας παρέχει εἰς τὸ ἐξαίρετον καὶ ἐξαντλοῦν τὸ ζή- τηµα βιβλίον του ὁ πρό τινος ἀποβιώσας ὁμογενὴς Σεραφεὶμ Κανούτας. Τὸ βιβλίον τοῦτο ὑπὸ τὸν τίτλον δετβαρἠίπῃ (Απουιίας; 'ΟμΓίςίορΗεΓ (οἰοπιθι». Α ΟτΓεεΚ ποδ[επιαπ’ (Χριστ. Κολόμβος, ἕνας ἕλλην εὐγενὴς) ἐξεδόθη εἰς Ν, "Ὑόρκην τὸ 1943. Τὸν σοφὸν μελετητὴν ἐνίσχυσε τότε εἰς τὴν ἔρευνάν του ἡ ᾿Ελληνικὴ Πρεσβεία τῆς Οὐασιγκτῶνος, τῆς ὁποίας προϊστάμην». Δηλ. τοῦτο συνέβη ἀκριβῶς πρὸ πεντηκονταετίας, ὀρθῶς δὲ ἡ Ὀιτίαςπετ- ἨΝοἱρει ὑπολογίζει εἰς 4 δεκαετίας (μέχρι τοῦ 1982) τὴν διάρκειαν τῶν σχε- τικῶν ἐρευνῶν. 5) Ο Σισιλιᾶνος ἐπαναλαμβάνει βασικῶς μερικὰ τῶν σημαντικωτέρων -----