ΚΩΣΤΑΣ ΠΛΕΥΡΗΣ Πιλᾶτος. Χριστὸς καὶ ᾿Εβραϊΐῖοι Πολὺ ἐνωρὶς στὸ σχολεῖο πληροφορούμεθα τὴν δραματικὴ συνάντησι τοῦ ᾿Ιησοῦ μὲ τὸν Πόντιο Πιλᾶτο. 'Η σκηνὴ ποὺ ὁ Πιλᾶτος ἔνιψε τὰς χεῖρας του εἷ- ναι τόσο «κλασσική», ὥστε κατέληξε τὸ «νίπτω τᾶς χεῖρας µου» νὰ σηµαίνει, ὅτι δὲν ἔχω εὐθύνη γι᾿ αὐτὸ ποὺ θὰ γίνει. Πέρα ὅμως ἀπὸ τὴν θρησκευτικἡ ὑπάρχει καὶ ἡ ἱστορικὴ πραγµατικότης. 'Ο Πιλᾶτος διωρίσθη ὑπὸ τοῦ αὐτοκράτορος Τι- βερίου δος ἐπίτροπος τῆς ᾿Ιουδαίας. Οὐσιαστικῶς ἐπρόκειτο περὶ στρατιωτικοῦ καὶ πολιτικοῦ διοικητοῦ μὲ ἀποστολή, νὰ ἔπιβάλη τὴν «ρωμαϊκὴ εἰρήνη» (Ραχ Εοπιαηα). Καθῆκον του ἦτο ἡ τάξις καὶ ἡ τήρησις τῶν ρωμαϊκῶν νόμων, ποὺ ἐ- ξασφάλιζαν τὴν κυριαρχία τῆς Ρώμης. Τὴν ἀποστολή του αὐτὴ ὁ Πιλᾶτος τὴν ἔ- φερε εἰς πέρας μὲ ἐπιτυχία. ᾿Επιδεικτικῶς κατεφρόνει τοὺς ὑποδούλους του ἕ- βραίους καὶ ὁσάκις τοῦ ἐδημιούργουν προβλήματα, τοὺς ἐπεβάλλετο διὰ τῆς βίας καὶ μὲ σφαγὲς πρὸς παραδειγματισμόν. Τὰ τέσσερα Εὐαγγέλια τῆς Καινῆς Διαθήκης περιορίζονται στὴν δραματικὴ περιγραφὴ τῶν γεγονότων, ποὺ προηγήθησαν τῆς ἐπικυρώσεως ἀπὸ τὸν Πιλᾶτο τῆς θανατικῆς καταδίκης τοῦ ᾿Ιησοῦ, τὴν ὁποίαν ἀπεφάσισε τὸ ἑβραϊκὸ συνέ- δριο. Αὐτὸς δὲν ἐπίστευε στὴν ἐνοχὴ τοῦ Χριστοῦ καὶ τρεῖς φορὲς ἠρνήθη νὰ ἐ- πικυρώση τὴν καταδίκη, ἐνῶ περισσότερες προσεπάθησε νὰ ἀποτρέψη τὴν σταύ- ρωσι τοῦ ᾿]ησοῦ ἀντιδικῶν μὲ τοὺς ἰουδαίους. Τί θὰ ἔχανε ὁ Πιλᾶτος, ἂν συγκα- τένευε στὸν φόνο τοῦ ᾿]ησοῦ; Τίποτε. Καθαρῶς λοιπὸν γιὰ λόγους δικαιοσύνης δὲν ἐδέχετο νὰ θανατωθεῖ ὁ Χριστός, ἀφοῦ δὲν εὕρισκε κάτι εἰς βάρος του. ᾿Α- ποδεικνύεται ἑπομένως, ὅτι ὁ Πιλᾶτος ἦτο δίκαιος, ἀλλὰ καὶ γενναῖος, ἐπειδὴ χά- ριν τῆς δικαιοσύνης προτίµησε νὰ συγκρουσθῆ μὲ τὸ φανατικὸ ἑβραϊκὸ ἱερατεῖο καὶ μὲ ὁλόκληρο τὸν ἰουδαϊκὸ λαό. Εἶναι ἱστορικῶς ἐξηκριβωμένον, ὅτι οἱ ἑβραῖοι ἐσυκοφάντησαν τὸν Πιλᾶτο στὸν διοικητἡ τῆς Συρίας Βιτέλλιον, ὁ ὁποῖος διέταξε τὴν σύλληψι τοῦ Πιλάτου καὶ τὴν µεταφορά του στὴν Ρώμη, γιὰ νὰ τὸν τιµωρήση ὁ αὐτοκράτωρ. Κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ ταξιδίου πρὸς Ρώμην ἀπέθανε ὁ Τιβέριος, καὶ τὸν διεδέχθη ὁ Καλ- λιγούλας, ποὺ ἔστειλε τὸν Πιλᾶτο ἑξορία. ᾿Η ἔρευνα τῶν ἱστορικῶν χάνει τὰ ἵ- χνη τοῦ Πιλάτου. Πιθανολογεῖται, ὅτι ἀπεβίωσε τὸ 39 μ.Χ., κατ᾽ ἄλλους ηὐτο- κτόνησε στὴν Γαλατία, κατ᾽ ἄλλους ἐπνίγη στὴν λίμνη Λουκέρνη τῆς 'Ελβε- τίας. .Η Αἰθιοπικὴ ἐκκλησία, ποὺ πιστεύει ὅτι ὁ Πιλᾶτος ἐβαπτίσθη Χριστιανὸς καὶ ἐθανατώθη γι᾿ αὐτό, τὸν ἀνεκήρυξε ἅγιον καὶ ἑορτάζει τὴν μνήμη του. Οἱ ἓ- βραῖοι καὶ γιὰ λογαριασμό τῶν οἱ Χριστιανοὶ τῶν πρώτων χρόνων συστηματι- κῶς ἐξηφάνισαν βιογραφικὰ στοιχεῖα τοῦ Πιλάτου, διότι ἐπεθύμουν νὰ κρύψουν, ὅτι ὁ Πιλᾶτος ἦτο ἑλληνικῆς καταγωγῆς ἐκ τοῦ Πόντου, ὅπως ἑλληνὶς ἦτο ἡ σύ- ζυγός του Πρόκλη, ἡ ὁποία ὑπεστήριξε τὸν Χριστὸ καὶ ἄλλα πολλά, ποὺ δὲν εἷ- ναι τοῦ παρόντος. Τὰ «Εὐαγγέλια» παρέρχονται κάπως μὲ συντομία τὴν προσπάθεια τοῦ Πιλά- του νὰ σώση τὸν ᾿Ιησοῦ. ᾿Ασφαλῶς δὲν ἀφήνουν τὴν παραμικρὰ ἀμφιβολία, ὅτι ὁ Πιλᾶτος ἔκανε ὁλόκληρον ἀγῶνα ἐναντίον τῶν ἑβραίων, γιὰ νὰ μὴ θανατωθῆ ὁ Χριστός. Χάριν ὅμως τῆς ἱστορικῆς ἀλήθειας θεωρῷ ἀναγκαῖο, νὰ περιγραφοῦν λεπτομερέστερα τὰ γεγονότα. "Ως πηγὴν πληροφοριῶν, ἐκτὸς ἀπὸ τὰ τέσσαρα Εὐαγγέλια τῆς Καινῆς Διαθήκης, ἔχω καὶ τὰς περιγραφὰς τοῦ Νικοδήμου (Ενδη- δε 1π| Νίοοάεπιὴ, τὴν ἀναφορὰν τοῦ Ποντίου Πιλάτου (ΑπΠπαρΜΠοτα Ρήαι) πρὸς τὸν Καίσαρα Τιβέριον, τὴν παράδοσιν τοῦ Πιλάτου (Ραταᾶοσίς Ρα), ὅπως τὰ ἀ- νωτέρω κείμενα ἐξεδόθησαν ἀπὸ τὸν Γερμανὸ καθηγητὴ θεολογίας Κωνσταντῖνο Τίσεντορφ ((οηκίδηίζηι5 ΤίςοπεπάοΓβ) βάσει τῶν σχετικῶν ἑλληνικῶν καὶ λατι- νικῶν κωδίκων τῶν ἐκδόσεων Λειψίας.