ΗΛΙΑΣ ΛΑ. ΤΣΑΊΣΟΜΟΙΡΟΣ Περὶ «Προοδευτισμοῦ» ὡς πότε; Τὸ μέλλον άἀσφαλως τῶν λαῶν λίἪ λέξη «προοδευτικός») ἔχει γίνει σήμεγο τοὺς ἐνδιαφέρει, κι’ ἄς κόπτονται δῆθεν ρα στάση πολιτικῆς ἐκτίμησης τῶν ἀνθρώπινων πραγμάτων καὶ αἰτία διαχωρισμοῦ γιὰ τούς δυστυχισμένους λαούς, Θὰ μοῦ τῶν ἀνθρώπων σὲ δύο ἀντιμαχόμενες καὶ πεῖτε: δὲν ὑπάρχουν ἔντιμοι; Βεβαίως καὶ ἀλληλομισούμενες πολιτικὲς παρατάξεις. ὑπάρχουν, ἀλλὰ σ ̓ αὐτοὺς δὲν ἐπιτρέπουν Ἡ λέξη ὅμως ἡ ἴδια δὲν μᾶς διαφωτίζει, παρά ἐλάχιστη περιθωριακὴ δράση. Τὰ μέδὲν ἑρμηνεύει γιατὶ ἡ «πρόοδος», καὶ ἑποσα δημοσιότητας ποὺ ἐλέγχονται παντοῦ, μένως καὶ ὁ «προοδευτικός», πρέπει νὰ ὁδὲν ἀφήνουν ἀνοίγματα γιὰ πραγματικὸ δηγεῖ σὲ συγκρουση τοὺς ἀνθρώπους, ἀκόδιάλογο, γιὰ ὀρθὴ πληροφόρηση, γιὰ ἔντιμη καὶ μὲ ἀνέντιμα μέσα. μη στάση ἔναντι τῶν κρατούντων. ἘπομέΠροοδευτικὸς βέβαια σημαίνει ὁ ἄνθρωνως; πος ποὺ προβαδίζει ἐπὶ κάποιων γεγονότων Ἡ διάσταση μεταξὺ «φυσικοῦ» καὶ «παρὰ φύσιν» ἔχει γίνει σημεῖο ἀναφορᾶς τῶν ἤ αὐτὸς ποὺ παροτρύνει καὶ διδάσκει κάποιον ἤ κάποιους νὰ τὸν ἀκολουθήσουν λεγομένων σήμερα προοδευτικῶν. Τὸ παρὰ φύσιν ὑποβαθμισμένο σὰν «σκέτη ὕλη» στὸ δρόμο του. Βεβαίως ἡ λέξη δὲν καθορίζει τὸ περιεχόμενο τῆς προόδου οὔτε ποιὸς διδάσκεται σὰν τρόπος ζωῆς. Δὲν ἔχει πιὰ εἶναι ὁ δρόμος ποὺ ὁδηγεῖ σ ̓ αὐτήν. Αὐτὸ σημασία, πῶς ζεῖ ὁ «προοδευτικός», ἔντιδὲν σημαίνει, ὅτι ἐπειδὴ ἡ πρόοδος δὲν ἔχει μα ἤ ἄτιμα, κατὰ ἀξίωσιν φυσικὴν ἤ διεδικό της περιεχόμενο ἀλλὰ τὸ περιεχόμενό στραμμμένα. Σημασία ἔχει, ἄν μὲ τὴν δράτης τὸ λαμβάνει ἀπὸ ἐμᾶς, δὲν ἔχει κάποιο ση του (κόστος) κατορθώνει ν ̓ ἀποκοιμίζει σκοπὸ, ποὺ γίνεται καὶ ὁ δρόμος πρὸς τὴν τοὺς ἐνταγμένους καὶ νὰ παρασύρει τοὺς πρόοδο. ἀνένταχτους στὸ μαντρί. Καὶ «μαντρῦ) εἷναι κάθε ἐξουσία, ποὺ μὲ ὁρατὰ ἤ ἀόρατα Αν αὐτὴ ἡ θέση εἶναι ἀληθινή, τότε τὸ δεσμὰ ὑποτάσσει τὴν φυσικὴ ἱεράρχηση μόνο ποὺ θὰ ἔπρεπε ν ̓ ἀναζητοῦμε εἶναι ποιὸ σκοπὸ ὑπηρετεῖ ἡ πρόοδος. Λέγοντας τῆς ἡγεσίας τῶν λαῶν στὴν παρὰ φύσιν ἐσκοπό, δὲν θεωρῶ, ὅτι πρέπει νὰ τὸν ὁρίξουσία. Αὐτὸ εἶναι διαστροφή. σουμε δογματικά, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸν συμΤί σημαίνει φυσικὴ ἡγεσία, περάνουμε μελετώντας τὴν φύση τὴν ἀνὉ ὁρισμὸς μοιάζει εὔκολος. Ἡ ἆνθρῳθρώπινη, μιὰ καὶ μιλᾶμε γι’ ἀνθρώπους. πότης ὅμως πλήρωσε καὶ θὰ πληρώνει αὖὐΔὲν εἶναι δηλαδή, νομίζω, ἐπιτρεπτὸ νὰ δίτὴ τὴ ἔλλειψη «φυσικῆς ἠγεσίας» μὲ ἀφάνταστες θυσίες. Ὃ ἄνθρωπος, ἀνεξάρτητα νουμε κάθε φορὰ κάποιο περιεχόμενο στὴν ἄν φύτρωσε ἀπ ̓ τὴ γῆ ἤ εἶναι προϊόν ἐξέλι“ἔννοια «πρόοδος» καὶ νὰ χρησιμοποιοῦμε ξης ἤ κάποιας ἀρχῆς ποὺ οἱ θρησκευόμενοι δομικὰ ὑλικὰ γιὰ νὰ τὴν χτίσουμε, ὑλικὰ πιστεύουν, εἶναι ἕνα ὄν, ποὺ σ ̓ αὐτὸ ἰδιαίποὺ ἔρχονται σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν ἀνθρώπιτερα εἶναι ἀνεπτυγμένη ἡ μνήμη σὰν νη φύση. Ἣ ἀνθρώπινη φύση εἶναι ἡ ὁδὸς προϊόν, ὅπως πιστεύουμε, τῆς νόησης. πρὸς τὴν πρόοδο. Τὸ ὄν αὐτό, πάντοτε ἐξεταζόμενο ἐντὸς Σήμερα νομίζω, ὅτι ζοῦμε στὴν ἐποχὴ ἑνὸς περιβάλλοντος ἀρχικὰ «φυσικοῦ» (τυτῆς ἀποκορύφωσης τῆς προδοσίας τῶν προοδευτικῶν. χαίου ἤ ἀναζητηθέντος), ἐκ τῶν ἐρεθισμά̓ Τί κάνουν; Ποῦ μᾶς καλοῦν νὰ πᾶμε; των τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος καὶ τῶν ὑἩ κρίση ποὺ σκόρπισαν γύρω τους, ἀποστασιακῶν του ἀναγκῶν καὶ ἰδιοτήτων κολουθώντας προκατασκευασμένες δῆθεν ἀνέπτυξε διὰ τῆς μνήμης γλὠώσσα-γνώση, ἀλήθειες, δηλαδὴ δόγματα, δὲν ἔχει ἀφήσει καὶ στὴ διάρκεια τῶν χιλιετηρίδων εἰσῆλθε σκόπιμα περιθώρια ἐπιλογῆς. Ὁ λαὸς τὸ στὸν πολιτισμό. Ἡ εἴσοδός του στὸν πολιἐκφράζει ἀλλοιῶς: «φτύνεις ---λέει--- πάνω τισμὸ χρονικὰ ὁὀριοθετεῖται, ὅταν αὐτὸς ἀπέκτησε «αἰδώ», δηλαδὴ «ντροπή». φτύνεις τὰ μοῦτρα σου, φτύνεις κάτω φτύἩ αἰδὼς ποὺ ἀναπτύσεται μέσα στὸν γεις τὰ γένεια σου». Βέβαια αὐτοὶ σὰν «ἷερὲς ἀγελάδες» πιστεύουν, ὅτι θὰ συνεχίἄνθρωπο ὅταν φωτιστεῖ ἀπὸ τὴ «γνώση», δηλαδὴ ἀποκτήσει συνείδηση τῆς σημασουν νὰ περιφέρονται ἐλεύθεροι μεταξὺ τῶν ἀλληλομισουμένων ἐξουσιαστῶν ἀποσίας τῶν πράξεών του στὴ ζωή τοῦ συνόλαμβάνοντας παντοῦ ὑψηλὲς τιμές. ̓Αλλὰ λου καὶ φυσικὰ καὶ τοῦ ἴδιου, γεννᾶ τὸν σε-