ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΟΥΔΕΛΗΣ, Ἢ ἐρωτικὴ φιλία τῶν ἀρχαίων "Ελλήνων “Ο Πλάτων, ὁ φιλόσοφος ποὺ θεοποίησε τὸν παιδαγωγικὸ ἔρωτα, θίγοντας τὸ ζήτημα ὡς κύριο θέµα στὸ «Συμπόσιο» καὶ στὸν «Φαῖδρο» ἢ ἐν παρόδῳ στὸν «Κριτία», στὴν «Πο- λιτεία», στὸν «Τίµαιο», στὸν «᾿ Αλκιβιάδη» καὶ ἀλλαχοῦ, λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἔρως λέγεται ἡ ἐπιθυμία τῆς ἰδεατῆς καὶ µόνον διὰ τῆς νοήσεως συλλαμβανομένης ὡραιότητος, ποὺ εἶναι ξένη πρὸς τὴν ὑλικὴν ὡραιότητα" ἔρως ἐπίσης λέγεται καὶ ἡ πνευματικὴ ἐκείνη ὁρμή, ποὺ ὑπερίσχυσεν καὶ κυριάρχησεν σὲ μᾶς... ἔλαβε δὲ τὸ ὄνομα ἔρως ἀπ᾿ τὴν λέξη ῥώμη» («Φαἴδρος», 238). 'Ο μορφωτικο-παιδαγωγικὸς αὐτὸς θεσμὸς --- ἀκατανόητος στὸν σηµε- ρινὸ παρακμιακὸὀ κι ἀσιομαθημένο κόσμο µας -- εἶχε τὶς ῥίζες του στὴν προομηρικὴ ἀρ- χαιότητα. ᾿ Αφοροῦσε σὲ Ἕλληνες, δηλαδὴ εἰς «αἰδομένους καὶ ἀγαθὰ φρονέοντας ἄν- δρας» καὶ ἀπέβλεπε στὴ δημιουργία «αἰδομένων ἀνδρῶν, ῥητήρων τ᾿ ἐπέων καὶ πρηκτή- ρων τε ἔργων», καθὼς μᾶς πληροφορεῖ ὁ "Όμηρος («᾿Ιλιὰς» Ζ 480 καὶ Ι 437). Οἱ Περσικοὶ Πόλεμοι χάρισαν βέβαια στοὺς Ἕλληνες «κλέος ἀέναον»' εἶχαν ὅμως καὶ τὶς κακὲς συνέπειές τους: ' Εκατοντάδες ὑπέροχοι καὶ δαΐφρονες ἄνδρες σκοτώθηκαν, ἐνῶ πολλὲς χιλιάδες Γεφυραῖοι καὶ Φοίνικες ἔμειναν στὴν ᾿ Ελλάδα εἴτε μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐμπορο-βιοτέχνου εἴτε τοῦ δούλου. Γνωστὲς εἶναι ὡστόσο οἱ συνήθειες τῶν «ἀπεψω- λημένων» αὐτῶν λαῶν, τοὺς ὁποίους ὁ ᾿Αριστοφάνης ἀποκαλεῖ «καταπύγονας» καὶ «λαι- καστάς», «κιναιδολόγους» καὶ «εὐτρησίους», «εὐρυπρώκτους» καὶ «λακκοπρώκτους». Αὐ- τοὶ λοιπὸν εὐτέλισαν καὶ συκοφάντησαν σὺν τοῖς ἄλλοις καὶ τὸν πανάρχαιο τοῦτο θεσμὸ τοῦ παιδαγωγικοῦ ἔρωτος, ἐνῶ παράλληλα διέφθειραν τὰ ἤθη καὶ ἔθιμα τῶν νέων, οἱ ὁ- ποῖοι σταδιακὰ ἐξασθένισαν καὶ ὑποδουλώθηκαν στὰ βαρβαρικὰ ἤθη καὶ στοὺς βαρβά- ρους... ᾿Εξυπακούεται, ὅτι οἱ «δεφεσταὶ» αὐτοὶ γέμιζαν τοὺς τοίχους, καὶ τὰ ἀγάλματα, καὶ τοὺς βράχους, καὶ τὶς πλάκες τῶν τάφων, καὶ τὰ ἀγγεῖα μὲ λιβελλογραφήματα καὶ τὰ Ἢ ὝΡβρις τοῦ Λόγου Σήμερα στὸ χῶρο τῆς λογοτεχνίας ἐκτὸς ὀλίγων ἐξαιρέσεων τίποτα δὲν ἀξίζει. “Ὅλα ἐπαναλαμβανόμενα, χιλιοειπωμένα πράγματα καὶ λόγια, λόγια πολλά. Ὅσα πληρώνεις, τόσα δημοσιεύεις. Τὰ πάντα πουλιοῦνται, τὰ πάντα ἀγοράζονται. “Η «οἰκονομία» τοῦ Λόγου ἀνύπαρκτη. Ὅσο γιὰ κριτικὲς καὶ δοκίµια πάνω σὲ ἔργα λογοτεχνῶν, αὐτὸ εἶναι καὶ παρὰ εἶναι. Λιβάνισμα, λιβάνισμα μέχρις ἐμετό. Ὅποια πέτρα κι ἂν σηκώσεις, ἀπὸ κάτω οἱ «εἰδικοί». Ὅλα τὰ ξέρουν, ὅλα τὰ κρίνουν, ποὺ πολλὲς φορὲς δὲν κάνουν ἄλλο (ὄχι νὰ λύνουν) παρὰ νὰ μπερδεύουν τὸ ἤδη λελυμέ- νο (οὐσιῶδες) πρόβλημα ἀπὸ τὸν δημιουργό. ᾿Ασέρβεια, ἀσέβεια. Σβῆστε τα ὅλα. Δὲν βγαίνουν πουθενά. Τὸ πνεῦμα κατάντησε τὸ πιὸ φτηνὸ προϊόν. "Όλα εἶναι ᾱ- ποκριάτικα, γιορταστικά, κωμικὰ σὰν τοὺς λόγους, τὶς δεξιώσεις, τὰ πλούσια γεύ- ματα, τὶς ἀμφιέσεις καὶ τὰ λουλούδια τῶν πολιτικῶν, ποὺ ἐπιμένουν ...νὰ σώσουν τὴν οἰκουμένη. --- Εἴχαμε δὲν εἴχαμε, φορέσαμε καὶ στὸ πνεῦμα τὴν Βυζαντινὴ µε- γαλοπρέπεια τῶν δεσποτάδων καὶ καρδιναλίων. Κανονικά πρέπει νὰ θεσπιστεῖ νό- μος: γιὰ ὅποιο κατάντημα, ὅποιο λιβάνισμα, ὅποιες παρλᾶτες γι᾿ ἀσήμαντες προ- βολὲς καὶ παρουσιάσεις ἀνύπαρκτων ἔργων, ὅποια ἀσέβεια Λόγου γιὰ κάθε χρηµα- τισµό, συναλλαγὴ κρατική, ἰδιωτική, κομματικὴ οἱ κύριοι αὐτοὶ νὰ ραπίζονται (κα- ---