ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
137ΜΑΙΟΣ 1993
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ελληνική κοσμολογία και Π. Διαθήκη — ΜΠΕΞΗΣ, ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ
- Οι παιδαγωγικές επιδράσεις της Π.Δ. — ΠΑΝΑΓΟΣ, ΣΑΡΑΝΤΟΣ
Κείμενο φύλλου
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΠΕΞΗΣ
"Ἑλληνικὴ κοσμολογία καὶ ΠΠ. Διαθήκη
Στὸ Χάος, κατὰ τὴν "Ἑλληνικὴ ἀντίληψη, δὲν περιέχεται τίποτα ὀργανικὸ
καὶ ὅμως γεννᾶ ζωή. Γιὰ τὴν "Εβραϊκὴ ἀντίληψη, ὅπως ἐκφράζεται μέσα ἀπὸ
τὴν «Παλαιὰ Διαθήκη», αὐτὸ φαίνεται οὐτοπία, γιατὶ ἐκεῖ κυριαρχεῖ ἡ αὐθεντία
ἑνὸς θεοῦ, ποὺ ὅλα ὑποτάσσονται σ ̓ αὐτὸν καὶ στὸν δημιουργικό του οἶστρο.
Τὸ Χάος ὅμως, ποὺ ὑπῆρξε «πρώτιστα», γέννησε τὰ πάντα μέσα ἀπ ̓ τὴν ἆταξία
καὶ τὸν στροβιλισμό. Εἶναι ἡ "Ελληνικὴ ἀντίληψη περὶ δημιουργίας: Τὸ ἄναρχο,
ποὺ ἐκφράζει καὶ τὸν χαρακτῆρα τοῦ Ἕλληνα, τὸν ἀνεξάρτητο καὶ δημιουργικό.
Γιὰ τὴν θεοκρατικἡἠ κοινωνία τὴν θέση τοῦ Χάους δὲν θὰ μποροῦσε
παρὰ νὰ πάρῃ ἕνα ἐξουσιαστικὸ ὄν, ποὺ ἔχει ἀνθρώπινα χαρακτηριστικὰ καὶ δημιουργεῖ
«κατ ̓ εἰκόνα καὶ καθ ̓ ὁμοίωσιν». Ἔτσι τὸ ἀόριστο, τὸ ἀφηρημένο, ἐν
τέλει τὸ πνευματικό, ὅπως ἐκφράζεται ἀπ ̓ τὴν "Ἑλληνικὴ ἀντίληψη, αὐτὴ ἡ
πρώτη ἀρχή, ἀντιγράφεται ἀντίστροφα στὴν «Παλαιὰ Διαθήκη», δίδοντας ἐξ ἁρχῆς
τὸ στῖγμα, ποὺ πάνω του στηρίζεται αὐτὸ τὸ βιβλίο: Τὸ συγκεκριμένο, τὸ
ἀνθρώπινο καὶ ὄχι τὸ πνευματικό, τὸ στῖγμα τῆς ἐξουσίας. 'Η πρώτη ἀρχὴ γιὰ
τὸν “Ἕλληνα δὲν ἔχει κανέναν θεϊκὸ χαρακτῆρα, δὲν θεοποιεῖται, ἀλλὰ ἔχει τὸν
χαρακτῆρα τοῦ ἀπείρου, ὅπως τὸν θεωρεῖ ὁ ̓ Αναξίμανδρος, ποὺ τὰ ὅριά της ταυτιζόμενα
μὲ τὰ ὅρια τοῦ ἀπείρου χώρου ἐκτείνονται εἰς ἀπροσμέτρητον ἔκτασιν
πρὸς τὴν οὐράνια περιοχὴ καὶ πρὸς τὰ σκοτεινὰ Τάρταρα.
̓Αλλὰ καὶ ὁ ὁρισμὸς τοῦ θείου εἶναι τελείως διαφορετικὸς γιὰ τοὺς Ἓλληνες
ἀπ ̓ αὐτὸν τῆς «Π. Διαθήκης», ὅπως μᾶς λέει ὁ Ξενοφάνης (570-475 π.Χ.):
«εἷς θεὸς ἔν τε θεοῖσι καὶ ἀνθρώποισι μέγιστος,
οὔτε δέμας θνητοῖσιν ὁμόϊος οὔτε νόημα».
Οἱ παιδαγωγικὲς ἐπιδράσεις τῆς 11.Δ4.
Ἢ Παλαιὰ Διαθήκη δὲν θὰ μᾶς ἐνδιέφερε, ἂν τὰ βιβλία της δὲν ἐθεωροῦντο
ἱερὰ γιὰ τοὺς Χριστιανοὺς καὶ τὴν ̓Εκκλησία τῆς "Ελλάδος, καὶ ψυχωφελῆ
γιὰ τὰ ̓Ελληνόπουλα. Τὸ ζήτημα εἶναι ἐκτὸς τῶν ἄλλων καὶ ζήτημα
ἐκπαιδευτικό, παιδαγωγικό.
Διαβάζοντας κανεὶς τὰ «ἱερὰ» καὶ «ὠφέλιμα» αὐτὰ βιβλία εὑρίσκεται
πρὸ συνεχῶν ἐκπλήξεων: ὅλα μπορεῖ νὰ τὰ συναντήση: μοιχεῖες, σωματεμπορίες,
δολοπλοκίες, δολοφονίες, κλοπὲς καὶ σκυλεύσεις, πολέμους καὶ
γενοκτονίες. Κι ὅλα αὐτὰ γίνονται μὲ τὶς εὐλογίες τοῦ θεοῦ: πολλὲς φορὲς
μὲ τὴ σύμπραξή του’ ἄλλοτε κι ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Γιαχβέ. Ἔτσι, ποὺ ὁ ἀναγνώστης
νὰ διερωτᾶται: Πρόκειται πράγματι περὶ θεοῦ ἢ περὶ ̓Ασιανοῦ
στρατηλάτη;
Στὸ «Βασιλειῶν Α ́» λοιπόν, στὸ κεφάλαιο Ε ́ διαβάζουμε τὰ ἑξῆς: «Τάδε
εἶπε Κύριος Σαβαώθ: Νῦν ἐκδικήσω ἃ ἐποίησεν ̓Αμαλὴκ τῷ ̓Ισραήλ, ὡς
ἀπήντησεν αὐτῷ ἐν τῇ ὁδῷ ἀναβαίνοντος αὐτοῦ ἐξ Αἰγύπτου“ καὶ νῦν πο-----