ΠΑΝΟΣ ΤΣΙΝΑΣ Ἢ πτῶσις τῆς Πόλεως ΕΝΑΛΛΑΓΗ ΟΛΕΤΗΡΩΝ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ Κι᾽ ἦταν οἱ καιροὶ ποὺ ἡ Πόλι πόρνη σὲ μετάνοιες ξενυχτοῦσε, καὶ τὰ χέρια της δεμένα τὰ κρατοῦσε, καὶ καρτέραγ᾽ ἕνα μακελλάρη. Καὶ καρτέραγε τὸν Τοῦρκο νὰ τὴν πάρη. ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ, Μετὰ τὴν κατάκτησιν τῆς "Ἑλλάδος ὑπὸ τῶν Ρωμαίων τὸ 146 π.Χ. δὲν κατέ- στη δυνατὸν εἰς τοὺς Ἕλληνας νὰ ἀπελευθερώσουν τὴν χώραν των. Καὶ δὲν κατέ- στη δυνατὸν οὔτε μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς Ρώμης: διότι μετὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν ἤδη, κατὰ τοὺς ἑπομένους τοῦ ἔτους 146 χρόνους, τῆς κατακτήσεως τοῦ ὅλου χώρου, ὅν οἱ Ἕλληνες τότε κατεῖχον εἰς τὴν ᾿Αφρικὴν μέχρι τῆς Αἰγύπτου καὶ εἰς ἸΑ- σίαν ἕως τοῦ Εὐφράτου ποταμοῦ καὶ πέραν τούτου, συνέβη εἰς τὸν περιµεσογεια- κὸν χῶρον μιὰ νέα κατάκτησις ἰδεολογικὴν αὐτὴ τὴν φορά, ἥτις ὑπῆρξε κατὰ πολὺ χείρων τῆς τῶν Ρωμαίων κατακτήσεως. Εἷς μικρός λαός, οἱ ᾿Ιουδαῖοι, ἔξα- πέλυσαν ἐντὸς τῆς αὐτοκρατορίας µίαν καλῶς ὀργανωμένην ἰδεολογικὴν κίνη- σιν, ἥτις, κατέβαλε τελικῶς τὴν κρατικὴν Ρωμαϊκὴν ἰσχὺν καὶ κατέστη συγκυ- ρίαρχος δύναμις τοῦ αὐτοκράτορος ὡς θρησκεία πλέον, ὡς Χριστιανισμός, ὡς ᾱ- πεκλήθη. Οὗτος ἐπέβαλεν ἐντὸς τοῦ μέχρι τότε ἀρκούντως φιλελευθέρου ρωμαΐ- κοῦ κράτους μίαν ἀφόρητον ἀνελευθερίαν. 'Ο νέος οὗτος κύριος, ἀποβὰς ὁ μέ- γας δεσπότης, θεωρῶν ὡς ἐχθρούς του τοὺς Ἓλληνας, προέβη εἰς ἀλεπαλλήλους διωγμοὺς κατ᾽ αὐτῶν, χρησιμοποιῶν μάλιστα πρὸς τοῦτο τὴν ρωμαϊκὴν ἐξου- σίαν. Πάντα ταῦτα ἐπαλήθευσαν τὸν ᾿ Ελλησπόντιον ἐκεῖνον κάτοικον, ὅν ἀναφέ- ρει ὁ Ἡρόδοτος, ὅστις, ὅταν εἶδε τὸν στρατὸν τοῦ Ξέρξου νὰ διαβαίνῃ ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέρας καὶ ἑπτὰ νύκτας τὸν ᾿ Ελλήσποντον ἐπὶ τῆς γεφύρας, ἥν ὁ Ξέρξης κατε- σκεύασε, παρατάξας τὰ πλοῖα τὸ ἕν ὄπισθεν τοῦ ἄλλου καὶ ρίψας μεγάλας σανί- δας ἐπ᾿ αὐτῶν, ὥστε καὶ οἱ στρατιῶται καὶ οἱ ἵπποι καὶ τὰ ἅρματα νὰ διαβαίνουν, ὕψωσε τοὺς ὀφθαλμούς πρὸς τὸν οὐρανὸν καὶ εἶπεν: «ἾΩ Ζεῦ, ἦτο ἀνάγκη νὰ ἐ- πιστρατεύσης ὅλους τοὺς κατοίκους τῆς γῆς, διὰ νὰ καταστρέψης τὴν ᾿ Ελλάδα;» ᾿Ιδοὺ καὶ νῦν. Κατεῖχον τὴν "Ἑλλάδα οἱ Ρωμαῖοι καὶ ἦλθεν καὶ ὁ ἐκ τῆς ᾿Ασίας Κύριος. Ποῖος ὅμως ἦτο αὐτὸς καὶ ποία ἡ χώρα ἥτις ἐξέθρεψε τοῦτον; Οὗτος ἦτο τέ- κνον τῆς ἐρήμου. Τῆς ἐρήμου ἐκείνης, ἥτις ὡς συνέχεια τῶν ᾿Αφρικανικῶν ἐρή- μὼν καταλαμβάνει καὶ ἕνα μέρος τῆς ᾿Ασίας. ᾿Εκεῖ ἐγεννήθη καὶ ἐκεῖ ἠνδρώθη. Καὶ ἀπ᾽ ἐκεῖ φορῶν ἔνδυμα ἱκέτου κατῆλθεν καὶ εὑρὼν τὰς θύρας τοῦ "Ἑλληνι- σμοῦ ἀνοικτάς, συνεπεία τῆς ἐπελθούσης ρωμαϊκῆς κατακτήσεως, εἰσῆλθεν εἰς τὸν ᾿Ελληνικὸν χῶρον ἀνεπαισθήτως καὶ ἐντελῶς ἀθορύβως. ᾽Εν ἄλλοις λόγοις εἰσῆλθεν εἰς τὸν ᾿Ελληνικὸν χῶρον, ὡς εἰσέρχεται ἐπιδημική τις νόσος ἐν τῷ ἀνθρωπίνῳ ὀργανισμῷ. Τὴν εἴσοδον αὐτὴν εἰς τὸν ᾿ Ελληνικὸν χῶρον, ἥτις ἦτο συγχρόνως καὶ εἴσοδος ἐντὸς τῆς Ρωμαϊκῆς αὐτοκρατορίας, δὲν ἀντελήφθη ἀμέ- σως τὸ ρωμαϊκόν κράτος, ὅταν ὅμως, ὡς ἐκ τῆς φθοροποιοῦ συμπεριφορᾶς τοῦ εἰσελθόντος καὶ κυρίως ὡς ἐκ τοῦ ἀναφανέντος σκοποῦ αὐτοῦ καταλύσεως τῆς ρωμαϊκῆς κυριαρχίας, ἐγένετο ἀντιληπτὴ ἡ εἴσοδος αὕτη, τὸ ρωμαϊκὸν κράτος ἀ- ντέδρασεν, ἀλλ᾽ ἀντέδρασεν ὡς ἀντιδρᾶ ὁ νοσῶν ἐξ ἐπιδημικῆς νόσου ἄνθρω- πος. Η ἀντίδρασίς του ἦτο σπασμωδικὴ καὶ ἀμέθοδος καὶ ἔλειπον ἐντελῶς τὰ ἀ- ναγκαιοῦντα φάρμακα.