8010 ΔΑΥΛΟΣ/Ι38, Ἰούνιος 1993 .- τῆς ἀνθρωπότητας ἀπὸ τὰ τόσα δεινά της. Τὸ ἑλληνικὸ πνεῦμα καὶ κάλλος, ποὺ δὲν ἔσθησε ποτέ, ἔχει τὸν πρώτιστο λόγο. Ὅλα ἔρχονται στὴν πρέπουσα ὥρα. "Ολα ξε- πινᾶνε γιὰ τὸ νέο πανανθρώπινο πολιτισμό! Καὶ ποὺ οἱ διαλεχτοί, ὀνειροπόλοι, μυστα- γωγοὶ στοχαστὲς καὶ ποιητὲς ὀνειρεύτη- παν... Τιμὴ στὸν «Δαυλὸ» Γιῶργος κ. Παππᾶς Συγγραφεὺς-Μέλος Ἑταιρίας Ἑλλήνων Λογοτεχνῶν 13231 ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ Πληροφορίες γιὰ τὴν κατακρεούργηση τῆς Ὑπατίας ᾿᾽Αγαπητὲ κύριε Λάμπρου, Διὰ μέσου τῆς ἐκπομπῆς τοῦ κ. Πλεύρη «Ιστορικὲς Μνῆμες» ἐπληροφορήθην πρὸ μηνῶν τὴν ὕπαρξιν τοῦ μοναδικοῦ περιο- δικοῦ σας. Ἔκτοτετυγχάνω μανιώδης ἆνα- γνώστης του, καίτοι ἐπ᾽ ὡρισμένων ἀπόψε- ὧν συνεργατῶν του δὲν συμφωνῶ ἀπολύ- τως. Μία ἐξ αὐτῶν, ἥτις ἔχει ἀναφερθῆ καὶ εἰς παλαιότερα τεύχη τοῦ «Δαυλοῦ», ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ τεῦχος 135 διὰ τοῦ ἄρθρου τοῦ κ. Γ.Μ. Σωτηρίου μὲ τίτλον «Τὸ ἀγχίστρι», εἶναι ἡ περὶ χατακρεουργήσεως τῆς Φιλο- σόφου καὶ μαθηματικοῦ 'Ὑπατίας ὑπὸ τῶν χριστιανῶν. σελ. 7816. ᾿Επὶ τοῦ συγχεχρι- μένου γεγονότος δέον νὰ ἀναφερθῶσι τὰ ἑξῆς: Ἢ Ὑπατία ἐθανατώθη οἰκτρῶς τὸ 415 μ.Χ., ἐπισκοπεύοντος τότε ἐν Αλεξανδρείᾳ τοῦ Κυρίλλου (375-444 μ.Χ.), ὃς ἐτύγχανεν τῆς συμπαθείας τοῦ αὐτοκράτορος Θεοδο- σίου (Ἰωάν. Μαλάλας ΧΙΝ, 359). Ἔπαρχος δὲ ᾽Αλεξανδρείας ἧτο τότε ὁ ᾿Ορέστης, ὅστις εἰς τελετήν τινα ἐν τῷ θεάτρῳ τῆς ᾿᾽Αλεξανδρείας ἐμαστίγωσεν τὸν τοῦ Κυ- ρἱλλου γραμματέα “Ἱέραχα κατόπιν δια- θολῆς τῶν παρευρισκομένων Ἰουδαίων, ὅτι ὁ Ιέραξ ἐπροτίθετο νὰ διεγείρῃ τὰ πλήθη τῶν χριστιανῶν ἐναντίον των. Ο Κύριλλος ἐπιθυμῶν τὴν εἰρηνικὴν διευθέτησιν τοῦ θέματος ἐκάλεσε τοὺς Ἰουδαίους ἄρχοντας καὶ «συνεδούλευσεν αὐτοὺς νὰ ἠρεμή- σουν». Οἱ τελευταῖοι, ἐκμεταλλευόμενοι κά- ποιαν ἐγνωσμένην δυσαρέσκειαν τοῦ Ορέ- στου πρὸς τὸν Κύριλλον, ἐπεδόθησαν εἰς προκλητικὰς ἐνεργείας κατὰ τῶν χρι- στιανῶν καὶ ἐπιτιθέμενοι ἐνόπλως κατ᾽ αὐτῶν ἐνέπρησαν τὸν ναὸν τοῦ ᾿Αγίου ᾿Αλεξάνδρου. Ὁ Κύριλλος, ἀνταπαντῶν, ἐπέπεσεν μετὰ μεγάλου πλήθους χρι- στιανῶν ἐπὶ τῶν συναγωγῶν τῶν Ἰουδαί- ων, καταστρέφοντας καὶ διώκοντας πρὸς ἐκδίκησιν. Τὸ δὲ πλῆθος ἀφέθη ἐλεύθερον, ὥστε «τὰς οὐσίας αὐτῶν διαρπαγῆναι» (Σωκρ. ᾿Εκκλ. "Ιστ. Ν1Ι, 13). Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ Κύριλλος προσεπάθησε ὅπως ἔλθῃ εἰς συμφιλίωσιν μετὰ τοῦ ᾿Ορέστου. Ἡ ἐνέρ- γειά του ὅμως αὕτη ηὗρεν ἀντιθέτους ὡρι- σμένους μοναχούς, οἵτινες μετὰ Φανατισμοῦ κατῆλθον εἰς Αλεξάνδρειαν, ἵνα διαδηλώ- σωσι κατὰ τοῦ ᾿Ορέστου, ἀποκαλοῦντες αὐτὸν εἰδωλολάτρην, καίτοι οὗτος διεµαρ- τύρετο ὅτι ἦτο χριστιανὸς (Σωκρ. ᾿Εκκλ. «Ιστ. ΝΠΙ, 14). Εἴς ἐκ τῶν μοναχῶν μάλιστα ἐλιθοθόλησεν αὐτὸν καὶ συλληφθεὶς ἀπέ- θανεν ἐκ θασανιστηρίων. ᾽Αμέσως ὁ Κύ- ριλλος ἐγκωμίασεν τὴν στάσιν τοῦ μοναχοῦ καὶ διέταξε νὰ τιμᾶται οὗτος ὡς ἥρως. Διὰ τῆς πράξεώς του αὐτῆς δὲ ἐξήγειρεν πε- ρισσότερον τὰ πλήθη κατὰ τοῦ ᾿Ορέστου. Ἢ περαιτέρω συνέχεια τῶν ἐπεισοδίων καὶ τῶν θιαιοπραγιῶν εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὸν οἰκτρὸν θάνατον τῆς Ὑπατίας, ἥτις διέκει- το φιλικῶς πρὸς τὸν ᾿Ορέστην καὶ πολλοὶ ἐνόμιζον αὐτὴν ὡς αἰτίαν τῆς ἐχθρότητος μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ Κυρίλλου. Φθονή- σαντες λοιπὸν καὶ διαθαλόντες αὐτὴν οἱ περὶ τὸν Κύριλλον χληρικοὶ καὶ μοναχοὶ καὶ ἐκμεταλλευόμενοι τὰς ὑπὸ τῶν Ἰουδαί- ων προκληθεῖσας ταραχάς, προέθησαν εἰς ἐπίθεσιν ἐναντίον της, μὲ τὰ γνωστὰ ἄπο- τρόπαια ἀποτελέσματα (Νικηφ. Καλλίστου ᾿Εκκλ. Ιστ. ΧΝῚ 1105 Ο). Ἐκ τῶν ἀνωτέρω συνάγεται, ὅτι ἠθικοὶ τουλάχιστον αὐτουργοὶ τῶν ἐπεισοδίων