ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

17ΜΑΙΟΣ 1983

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 794 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
43 ἀπό 49
Πηγή κειμένου
OCR
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ — χωρίς ὄνομα στόν κατάλογο
    ἀρχή: σελ. 794 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 17

Κείμενο φύλλου

Η ΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΙΤΛΕ(ΟΝ 1.455 ΗΕΙΙ., Η.Ι). απ ΚάΡΙ.ΑΝ, 4., Ροννοῦ ἀπά δοοῖοίγ: 4 ΕΡαΠΙΟΝΡΟΥΚ ΓοΥ ΡοίίΓἶοα[ ἡπιφμίηγ [Ισχύς καὶ Κοινωνία: Ἕνα πλαίσιο πολιτικῆς διερεύνησης]. Τὰ τελευταῖα 25 χρόνια ὁ Λάσσγουελ συνέβαλε σημαντικὰ στὴν πολιτικὴ θεωρία, ὅπου ἡ σπουδαιότερη συνεισφορά του ὑπῆρξε ἡ συγκρότηση ἑνὸς πλαισίου συστημικῆς ἔρευνας στὴν περιοχὴ τῆς πολιτικῆς ἐπιστήμης ἀλλὰ καὶ στὴν μεθοδολογία. Ἡ προοπτική του ὀνομάστηκε ἐξελικτική ἀνάλυση ἤ ἐφαρμογή μιᾶς εὐρύτερης καὶ περιεκτικότερης ἔννοιας τοῦ μέλλοντος στὰ δεδομένα τοῦ ἱστορικοῦ παρόντος. Οἱ πράξεις, ἐπιτελούμενες ἀπὸ ἄτομα σὰν πρόσωπα ποὺ διαθέτουν ἀτομικὸ ἐγώ, ἀποτελοῦν, σύμφωνα μὲ τοὺς Λάσσγουελ καὶ Κάπλαν, τὶς θεμελιώδεις ἀναλυτικὲς μονάδες τῆς πολιτικῆς διεργασίας. Τὸ πολιτικὸ πρόσωπο προβαίνει σὲ αἰτήματα γιὰ ἀξίες σὲ συνάρτηση μὲ τὸ σύστημα τῶν ἀναμενομένων προσδοκιῶν. Τὸ αἴσθημα, τὸ συμφέρον, ἡ νομιμότητα καὶ ἡ πίστη συνιστοῦν βασικὲς προοπτικές τῆς πολιτικῆς δράσης. Μέσα σ ̓ αὐτὸ τὸ σχῆμα ἡ ἀξία ἀποτελεῖ ἕνα ἐπιθυμητὸ γεγονὸς ἤ ἕνα σκοπό, ἐνῶ ἡ πιθανότητα ὅτι ἕνα σύνολο προσώπων θὰ βρεῖ τὴν ταυτότητά του στὰ ἄλλα πρόσωπα τοῦ ἴδιου συνόλου ποικίλει μὲ τὸν ἀριθμὸ καὶ τὴν ἔνταση τῶν κοινῶν ἀπαιτήσεων. Σὲ ἀντίθεση μὲ τὶς ἀξιολογικές ἐπιταγές, τὸ συμφέρον ἐκφράζει μιὰ μορφὴ ἐντολῆς σὲ συνδυασμὸὀ μὲ τὶς προσδοκίες ποὺ τὴν συνοδεύουν, ἐνῶ «ἔγκυρα» συμφέροντα εἶναι μόνο ἐκεῖνα ποὺ τὰ στοιχεῖα τῶν προσδοκιῶν γίνονται περισσότερο σημαντικά, ἐνῶ ἡ συνείδηση τῆς ὁμάδας μεγεθύνεται στὴ σύγκρουση μὲ τὶς ἄλλες ὁμάδες ἴσου ἤ ὑψηλότερου βαθμοῦ συνείδησης. Σύμφωνα μὲ τοὺς δύο μελετητές, οἱ ἀξίες μποροῦν νὰ συλληφθοῦν ἀπὸ τὴν πλευρά τῆς συμβολῆς τους στὴν εὐημερία ἤ στὴν κοινωνική ἀπόσταση, ὅπου οἱ θέσεις σὲ κατιοῦσα τάξη ἐπιρροῆς καταλαμβάνονται ἀπὸ τὸν ἐπίλεκτο, τὸν ἐκλεκτὸ τοῦ πλήθους καὶ αὐτὸν ποὺ ἔχει ἀπορριφθεῖ, ἐνῶ ἡ τάξη καὶ οἱ κοινωνικές δομές καθορίζονται σὲ σχέση μὲ τὴν διαμόρφωση καὶ τὴν κατανομὴ τῶν ἀξιῶν. Γιὰ τοὺς Λάσσγουελ καὶ Κάπλαν, ἡ ἰσχὺς εἶναι ἡ ἀξία τῆς κοινωνικῆς ἀπόστασης ποὺ μπορεῖ νὰ περιγραφεῖ σὲ σχέση μὲ τὸ εὗρος, τὸ βάρος καὶ τὸν ἐξαναγκαστικὸ χαρακτήρα της. Οἱ μορφὲς ἰσχύος ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ διακρίνονται μὲ βάση τὴν ἀξία ὅπου βασίζεται ἡ ἰσχύς, δηλαδὴ ἡ συμμετοχὴ στὴν λήψη τῶν ἀποφάσεων. Ἢ ἀπειλὴ κυρώσεων διαφοροποιεῖ τὴν ἰσχὺ ἀπὸ τὴν ἐπιρροή, καὶ μὲ τὴν ἔννοια αὐτὴ ἡ ἰσχύς ἆποτελεῖ μιὰ εἰδικὴ περίπτωση ἄσκησης τῆς ἐπιρροῆς, δηλαδὴ εἶναι ἡ διεργασία ἐπίδρασης τῆς πολιτικῆς τῶν ἄλλων μὲ τὴν βοήθεια σοβαρῶν ἀποστερήσεων γιὰ τὴν μὴ συμμόρΦφωση μὲ τὴν προτιθέμενη πολιτική. Καθὼς ἡ ἰσχύς καθαυτή ἀποτελεῖ μιά ἀξία, οἱ μορφὲς ἐπιρροῆς ποὺ περιλαμβάνουν τὴν ἰσχύ ἀποτελοῦν συνήθως μορφὲς ἰσχύος ποὺ διαπλέκονται, καθὼς ἕνα ὁρισμένο ποσοστὸ τους ἀποτελεῖ ἀναγκαῖο ὅρο γιὰ τὴν ἐμφάνιση ἄλλων μορφῶν. Μέσα τῆς ἰσχύος ἀποτελοῦν τὰ σύμβολα, ποὺ διακρίνονται σὲ μύθους, ἰδεολογίες, οὐτοπίες καὶ σὲ πολιτικὰ δόγματα. ἐνῶ τὰ πολιτικὰ σύμβολα ἀνταποκρίνονται στενότερα στὰ γεγονότα ἰσχύος. Ἐνῶ ὁ πολιτικὸς μῦθος ἐκφράζει τὸ μόρφωμα βασικῶν πολιτικῶν συμβόλων σὲ μιὰ κοινωνία, ἡ ἰδεολογία ἀποτελεῖ τὸν πολιτικὸ ἐκεῖνο μύθο ποὺ συμβάλλει λειτουργικὰ στην διατήρηση τῆς κοινωνικῆς δομῆς. Μὲ τὴν ἔννοια αὐτή, σὲ μιὰ κοινωνία μὲ σταθερὴ κοινωνικὴ δομή, ἡ ἰδεολογία προβάλλει σὰν θέμα συναίνεσης, ἐνῶ ἡ πολιτικὴ φόρμουλα ἀποδίδει τὸ μέρος τοῦ πολιτικοῦ μύθου ποὺ περιγράφει καὶ προδιαγράφει σὲ λεπτομέρεια τὴν κοινωνικὴ δομή. “Ὅταν οἱ προοπτικὲς ἰσχύος εἶναι ἐπιχειρηματικές και περιλαμβάνουν σχέσεις ἡγητόρων καὶ ἡγουμένων, καθὼς καὶ τὴν κατανομὴ τῆς εὐθύνης σὲ σχέση μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους καὶ τοὺς ἐκλογεῖς, μιλοῦμε γιὰ τὸ φαινόμενο τῆς πολιτικοποιημένης συμπεριφορᾶς. ̓Απὸ τὴν ἄλλη μεριά, οἱ θεμελιώδεις λειτουργίες τῶν πολιτικῶν θεσμῶν μποροῦν νὰ περιγραφοῦν σὲ σχέση μὲ τὴν λειτουργία καὶ τὴν ὑπεροχή, δηλαδὴ τὰ ᾱξιώματα τῆς τυπικῆς καὶ τῆς ἀποτελεσματικῆς ἰσχύος. Ὃ δημοκρατικὸς χαρακτῆρας μιᾶς κοινωνικῆς δομῆς ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὶς σχέσεις τῶν ἐλίτ μὲ τὶς μάζες. 'Ο βαθμός ποὺ ἡ στρατολόγηση τῶν ἐλίτ βασίζεται σὲ ἀξίες ἴσης
πρωτογενές κείμενο, ὅπως ἀκριβῶς ἐξήχθη →